Tin Tức Cập Nhật 24/7

Tin Mới Nhất

HOT VIDEO CHANNEL - TV Bài nói về Biển Đông & TQ cực hay của Trung tương Phạm Văn Dỹ - Chính Ủy QK 7
Hiển thị các bài đăng có nhãn Đối Ngoại. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Đối Ngoại. Hiển thị tất cả bài đăng

Việt-Mỹ thảo luận giảm thiểu khác biệt


Hình tư liệu - Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam, Phạm Bình Minh, tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 69.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam, Phạm Bình Minh, ngày 22/9, gặp Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, Tony Blinken, tại New York. Phái đoàn do hai ông dẫn đầu đã bàn thảo về giảm thiểu khác biệt giữa hai nước cũng như nhiều vấn đề song phương và quốc tế khác.

Cùng tham gia cuộc gặp về phía Mỹ là Trợ lý Ngoại trưởng đặc trách Đông Á-Thái Bình Dương Daniel Russell và Trợ lý Ngoại trưởng đặc trách Dân chủ, Nhân quyền và Lao động Tom Malinowski. Về phía Việt Nam có Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Phạm Quang Vinh và Đại sứ Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc Nguyễn Phương Nga.

Thông tin của đoàn Việt Nam cung cấp với báo chí cho hay ông Phạm Bình Minh đã nhấn mạnh tại cuộc gặp rằng Việt Nam và Mỹ cần tiếp tục đối thoại ở các cấp, nhất là cấp cao, để thúc đẩy hợp tác, đồng thời giảm thiểu các khác biệt giữa hai nước “vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới”.

Vẫn theo thông tin từ đoàn Việt Nam, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Blinken nhắc đến việc hai bên cần tiếp tục đối thoại và trao đổi các đoàn ở các cấp để xử lý các vấn đề khác biệt còn tồn tại. Ông cho rằng các hoạt động đó giúp thúc đẩy hợp tác thực chất và mối quan hệ trong nhiều lĩnh vực.

VOA đã liên hệ với Bộ Ngoại giao Mỹ để có thông tin cân bằng và sẽ cập nhật khi có trả lời của Bộ.

Việt-Mỹ lâu nay vẫn còn nhiều khác biệt quan điểm về nhân quyền và tự do tôn giáo ở Việt Nam và hai vấn đề này vài tháng gần đây lại nổi lên, dường như đưa quan hệ Mỹ-Việt vào một giai đoạn khó khăn.

Vài giờ trước khi Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam gặp Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, một tòa án ở Hà Nội đã xử phúc thẩm và tuyên y án tù 5 năm và 3 năm lần lượt đối với hai blogger viết về chính trị là ông Nguyễn Hữu Vinh, còn được biết đến với biệt danh trên mạng là Anh Ba Sàm, và người cộng sự Nguyễn Thị Minh Thúy.

Trước đó ít ngày, một tòa án khác ở Hà Nội đã kết án 20 tháng tù đối với nhà đấu tranh vì đất đai Cấn Thị Thêu.

Hai nhà hoạt động khác là Nguyễn Hữu Thiên An và Nguyễn Hữu Quốc Duy bị Việt Nam tuyên án tù hồi cuối tháng 8.

Đầu tháng 9, chính quyền thành phố Hồ Chí Minh đã giải tỏa chùa Liên Trì trong khuôn khổ một dự án phát triển đô thị dẫn đến việc hai dân biểu Mỹ kêu gọi đưa Việt Nam trở lại danh sách Các nước cần đặc biệt quan tâm về tự do tôn giáo (CPC).

Hồi tháng 5, ngay sau khi Tổng thống Mỹ Obama thăm Hà Nội và dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương, nhà chức trách Việt Nam đã tạm giữ một số nhà hoạt động mà ông Obama dự kiến sẽ gặp.

Các vụ việc này làm nhiều nước và các tổ chức nhân quyền hết sức chú ý và quan ngại, cho dù cùng lúc Việt Nam vẫn tỏ ra đẩy mạnh quan kinh tế và ngoại giao với phương Tây, đặc biệt là Mỹ và EU.

VOA được biết ngoài việc bàn thảo các biện pháp giảm thiểu khác biệt, tại cuộc họp hôm 22/9, hai đoàn Việt-Mỹ cũng đã chia sẻ các đánh giá về tình hình chính trị, an ninh trong khu vực, trong đó có vấn đề Biển Đông.

Hai bên đã thảo luận về việc thúc đẩy giải quyết tranh chấp ở Biển Đông bằng biện pháp hòa bình và tôn trọng đầy đủ tiến trình ngoại giao và pháp lý. Tuy nhiên, các quan chức trong đoàn không cho báo chí biết thêm thông tin cụ thể.

Trước cuộc gặp song phương, cũng ở New York, ông Phạm Bình Minh đã gặp gỡ với các đại diện của hơn 20 doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ ở các ngành nghề, trong đó có Intel, UBS, MasterCard, Medlife, Walmart và Cocacola.

Một cán bộ ngoại giao Việt Nam và đại diện của một doanh nghiệp lớn của Mỹ cho VOA biết thông điệp chính của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao, Phạm Bình Minh, là kêu gọi các doanh nghiệp Mỹ tiếp tục làm ăn lâu dài, đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam, và tận dụng các cơ hội do Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP mở ra.

Vị đại diện doanh nghiệp đề nghị không nêu tên nói với VOA rằng tuy đầu tư của Mỹ vào Việt Nam chưa thuộc nhóm 5 nước đầu tư nhiều nhất, nhưng chính phủ Việt Nam vẫn coi trọng thu hút đầu tư Mỹ vì các thế mạnh của Mỹ đặc biệt về công nghệ, về sự nghiêm túc trong quan hệ đối tác và tuân thủ luật lệ.

Nguồn tin này cho biết thêm chính phủ Việt Nam cũng đánh giá cao các doanh nghiệp Mỹ vì họ nằm trong số các doanh nghiệp nước ngoài đi đầu về hoạt động cộng đồng.

Vì các phẩm chất này, vẫn theo nguồn tin vừa kể, nhiều đoàn cấp cao của Việt Nam sang Mỹ để thúc đẩy đầu tư cho Việt Nam và cuộc gặp hôm 22/9 cũng là diễn đàn để các doanh nghiệp Mỹ tiếp tục cam kết với Hà Nội về làm ăn và đầu tư ở Việt Nam.

Theo số liệu của Tổng cục thống kê Việt Nam, đến hết năm 2015, tổng đầu tư của Mỹ vào Việt Nam là hơn 11,3 tỷ đôla, đứng thứ 8 trong số các nước đầu tư trực tiếp nhiều nhất vào Việt Nam.

Kim ngạch thương mại hai nước đạt 41,3 tỷ đôla trong năm 2015.

Hình tư liệu - Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam, Phạm Bình Minh, tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 69.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam, Phạm Bình Minh, ngày 22/9, gặp Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, Tony Blinken, tại New York. Phái đoàn do hai ông dẫn đầu đã bàn thảo về giảm thiểu khác biệt giữa hai nước cũng như nhiều vấn đề song phương và quốc tế khác.

Cùng tham gia cuộc gặp về phía Mỹ là Trợ lý Ngoại trưởng đặc trách Đông Á-Thái Bình Dương Daniel Russell và Trợ lý Ngoại trưởng đặc trách Dân chủ, Nhân quyền và Lao động Tom Malinowski. Về phía Việt Nam có Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Phạm Quang Vinh và Đại sứ Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc Nguyễn Phương Nga.

Thông tin của đoàn Việt Nam cung cấp với báo chí cho hay ông Phạm Bình Minh đã nhấn mạnh tại cuộc gặp rằng Việt Nam và Mỹ cần tiếp tục đối thoại ở các cấp, nhất là cấp cao, để thúc đẩy hợp tác, đồng thời giảm thiểu các khác biệt giữa hai nước “vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực và trên thế giới”.

Vẫn theo thông tin từ đoàn Việt Nam, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Blinken nhắc đến việc hai bên cần tiếp tục đối thoại và trao đổi các đoàn ở các cấp để xử lý các vấn đề khác biệt còn tồn tại. Ông cho rằng các hoạt động đó giúp thúc đẩy hợp tác thực chất và mối quan hệ trong nhiều lĩnh vực.

VOA đã liên hệ với Bộ Ngoại giao Mỹ để có thông tin cân bằng và sẽ cập nhật khi có trả lời của Bộ.

Việt-Mỹ lâu nay vẫn còn nhiều khác biệt quan điểm về nhân quyền và tự do tôn giáo ở Việt Nam và hai vấn đề này vài tháng gần đây lại nổi lên, dường như đưa quan hệ Mỹ-Việt vào một giai đoạn khó khăn.

Vài giờ trước khi Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam gặp Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, một tòa án ở Hà Nội đã xử phúc thẩm và tuyên y án tù 5 năm và 3 năm lần lượt đối với hai blogger viết về chính trị là ông Nguyễn Hữu Vinh, còn được biết đến với biệt danh trên mạng là Anh Ba Sàm, và người cộng sự Nguyễn Thị Minh Thúy.

Trước đó ít ngày, một tòa án khác ở Hà Nội đã kết án 20 tháng tù đối với nhà đấu tranh vì đất đai Cấn Thị Thêu.

Hai nhà hoạt động khác là Nguyễn Hữu Thiên An và Nguyễn Hữu Quốc Duy bị Việt Nam tuyên án tù hồi cuối tháng 8.

Đầu tháng 9, chính quyền thành phố Hồ Chí Minh đã giải tỏa chùa Liên Trì trong khuôn khổ một dự án phát triển đô thị dẫn đến việc hai dân biểu Mỹ kêu gọi đưa Việt Nam trở lại danh sách Các nước cần đặc biệt quan tâm về tự do tôn giáo (CPC).

Hồi tháng 5, ngay sau khi Tổng thống Mỹ Obama thăm Hà Nội và dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương, nhà chức trách Việt Nam đã tạm giữ một số nhà hoạt động mà ông Obama dự kiến sẽ gặp.

Các vụ việc này làm nhiều nước và các tổ chức nhân quyền hết sức chú ý và quan ngại, cho dù cùng lúc Việt Nam vẫn tỏ ra đẩy mạnh quan kinh tế và ngoại giao với phương Tây, đặc biệt là Mỹ và EU.

VOA được biết ngoài việc bàn thảo các biện pháp giảm thiểu khác biệt, tại cuộc họp hôm 22/9, hai đoàn Việt-Mỹ cũng đã chia sẻ các đánh giá về tình hình chính trị, an ninh trong khu vực, trong đó có vấn đề Biển Đông.

Hai bên đã thảo luận về việc thúc đẩy giải quyết tranh chấp ở Biển Đông bằng biện pháp hòa bình và tôn trọng đầy đủ tiến trình ngoại giao và pháp lý. Tuy nhiên, các quan chức trong đoàn không cho báo chí biết thêm thông tin cụ thể.

Trước cuộc gặp song phương, cũng ở New York, ông Phạm Bình Minh đã gặp gỡ với các đại diện của hơn 20 doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ ở các ngành nghề, trong đó có Intel, UBS, MasterCard, Medlife, Walmart và Cocacola.

Một cán bộ ngoại giao Việt Nam và đại diện của một doanh nghiệp lớn của Mỹ cho VOA biết thông điệp chính của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao, Phạm Bình Minh, là kêu gọi các doanh nghiệp Mỹ tiếp tục làm ăn lâu dài, đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam, và tận dụng các cơ hội do Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP mở ra.

Vị đại diện doanh nghiệp đề nghị không nêu tên nói với VOA rằng tuy đầu tư của Mỹ vào Việt Nam chưa thuộc nhóm 5 nước đầu tư nhiều nhất, nhưng chính phủ Việt Nam vẫn coi trọng thu hút đầu tư Mỹ vì các thế mạnh của Mỹ đặc biệt về công nghệ, về sự nghiêm túc trong quan hệ đối tác và tuân thủ luật lệ.

Nguồn tin này cho biết thêm chính phủ Việt Nam cũng đánh giá cao các doanh nghiệp Mỹ vì họ nằm trong số các doanh nghiệp nước ngoài đi đầu về hoạt động cộng đồng.

Vì các phẩm chất này, vẫn theo nguồn tin vừa kể, nhiều đoàn cấp cao của Việt Nam sang Mỹ để thúc đẩy đầu tư cho Việt Nam và cuộc gặp hôm 22/9 cũng là diễn đàn để các doanh nghiệp Mỹ tiếp tục cam kết với Hà Nội về làm ăn và đầu tư ở Việt Nam.

Theo số liệu của Tổng cục thống kê Việt Nam, đến hết năm 2015, tổng đầu tư của Mỹ vào Việt Nam là hơn 11,3 tỷ đôla, đứng thứ 8 trong số các nước đầu tư trực tiếp nhiều nhất vào Việt Nam.

Kim ngạch thương mại hai nước đạt 41,3 tỷ đôla trong năm 2015.

An Tôn
VOA

Thủ tướng Ấn đến Hà Nội tăng cường hợp tác quốc phòng


Chiến hạm Ấn Độ đến cảng Cam Ranh ngày 30 tháng 5, 2016. (Hình: VnExpress)

HÀ NỘI – Thủ tướng Ấn Độ bắt đầu cuộc thăm viếng Việt Nam để tăng cường hợp tác an ninh quốc phòng vào lúc Việt Nam cần thêm nhiều hậu thuẫn đối phó với căng thẳng Biển Đông.

Thủ Tướng Narendra Modi đến Hà Nội hai ngày 2 và 3 tháng 9, 2016 trước khi đến Hàng Châu, Trung Quốc, dự hội nghị thượng đỉnh khối G-20, được giới bình luận thời sự quốc tế chú ý đặc biệt khi tình hình tranh chấp chủ quyền biển đảo trên Biển Đông ngày càng có những dấu hiệu leo thang căng thẳng trước chủ trương bá quyền bành trướng của Bắc Kinh.

Trong bản tin loan báo chuyến thăm của ông thủ tướng Ấn Độ, TTXVN nói rất chung chung rằng “Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ Tướng Cộng Hòa Ấn Độ Narendra Modi là dịp để lãnh đạo hai nước đánh giá những kết quả hợp tác trong thời gian qua, xác định phương hướng và biện pháp nhằm đưa quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước lên một tầm cao mới, sâu sắc và toàn diện hơn.”

Nhưng giới theo dõi thời sự nhìn thấy chủ đích cuộc thăm viếng rõ nét hơn.

“Chuyến thăm viếng của ông Modi là một chỉ dấu mạnh mẽ cho thấy tình bạn, tình đồng chí, sự đoàn kết với Việt Nam của Ấn với Việt Nam, đặc biệt là lúc Việt Nam đang đối diện với rất nhiều áp lực trong khu vực từ Trung Quốc.” Giáo Sư Sukh Doe Muni, một cựu viên chức ngoại giao, chuyên viên viện nghiên cứu Defense Studies and Analyses tại New Delhi, nói trong cuộc phỏng vấn của đài VOA.

Trước khi ông Modi đến Hà nội, hồi đầu tháng 6 vừa qua, Ấn đã cho Bộ Trưởng Quốc Phòng Manohar Parrika đến đây. Theo tiết lộ của tạp chí anh ninh quốc phòng quốc tế Jane’s Defense, dịp này, hai bên đã thảo luận mua bán hỏa tiễn siêu thanh Brahmos chống hạm (của liên doanh Nga-Ấn) để đối phó với Trung Quốc.

Theo Jane’s Defense, cuộc thảo luận của ông Parrika với đối tác Hà Nội bao gồm cả việc để cho một toán chuyên viên kỹ thuật của Ấn đến Việt Nam huấn luyện sử dụng mà một viên chức chính phủ Ấn giấu tên cho rằng việc chuyển giao võ khí này cũng có thể sắp diễn ra.

Tin tức nói rằng khi Bộ Trưởng Parrika đến Hà Nội, hai bên đã thống nhất quan điểm để Việt Nam dùng gói tín dụng $100 triệu mà Ấn hứa cung cấp từ hai năm trước để Việt Nam mua 4 tàu tuần tra cao tốc do một công ty của Ấn chế tạo. Theo lời đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam P. Harish cho biết hôm 30 tháng 8, 2016 hợp đồng có thể được ký kết nhân chuyến thăm của Thủ Tướng Narendra Modi.

Tuy nhiên, không có tin tức rõ rệt gì về việc có hay không hoặc khi nào có một thỏa thuận nào liên quan đến việc Ấn sẽ cung cấp cho Việt Nam các hỏa tiễn Brahmos hay không.

Nhân dịp Bộ trưởng Quốc phòng Parrika đến Hà Nội, Ấn cũng đã cho khinh hạm trang bị hỏa tiễn dẫn đường INS Satpura và hộ tống hạm INS Kirch đến cảng quốc tế Cam Ranh (Khánh Hòa), “thăm hữu nghị Việt Nam 4 ngày.” (TN)

Người Việt

Thủ tướng Ấn đến Hà Nội tăng cường hợp tác quốc phòng


Chiến hạm Ấn Độ đến cảng Cam Ranh ngày 30 tháng 5, 2016. (Hình: VnExpress)

HÀ NỘI – Thủ tướng Ấn Độ bắt đầu cuộc thăm viếng Việt Nam để tăng cường hợp tác an ninh quốc phòng vào lúc Việt Nam cần thêm nhiều hậu thuẫn đối phó với căng thẳng Biển Đông.

Thủ Tướng Narendra Modi đến Hà Nội hai ngày 2 và 3 tháng 9, 2016 trước khi đến Hàng Châu, Trung Quốc, dự hội nghị thượng đỉnh khối G-20, được giới bình luận thời sự quốc tế chú ý đặc biệt khi tình hình tranh chấp chủ quyền biển đảo trên Biển Đông ngày càng có những dấu hiệu leo thang căng thẳng trước chủ trương bá quyền bành trướng của Bắc Kinh.

Trong bản tin loan báo chuyến thăm của ông thủ tướng Ấn Độ, TTXVN nói rất chung chung rằng “Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ Tướng Cộng Hòa Ấn Độ Narendra Modi là dịp để lãnh đạo hai nước đánh giá những kết quả hợp tác trong thời gian qua, xác định phương hướng và biện pháp nhằm đưa quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước lên một tầm cao mới, sâu sắc và toàn diện hơn.”

Nhưng giới theo dõi thời sự nhìn thấy chủ đích cuộc thăm viếng rõ nét hơn.

“Chuyến thăm viếng của ông Modi là một chỉ dấu mạnh mẽ cho thấy tình bạn, tình đồng chí, sự đoàn kết với Việt Nam của Ấn với Việt Nam, đặc biệt là lúc Việt Nam đang đối diện với rất nhiều áp lực trong khu vực từ Trung Quốc.” Giáo Sư Sukh Doe Muni, một cựu viên chức ngoại giao, chuyên viên viện nghiên cứu Defense Studies and Analyses tại New Delhi, nói trong cuộc phỏng vấn của đài VOA.

Trước khi ông Modi đến Hà nội, hồi đầu tháng 6 vừa qua, Ấn đã cho Bộ Trưởng Quốc Phòng Manohar Parrika đến đây. Theo tiết lộ của tạp chí anh ninh quốc phòng quốc tế Jane’s Defense, dịp này, hai bên đã thảo luận mua bán hỏa tiễn siêu thanh Brahmos chống hạm (của liên doanh Nga-Ấn) để đối phó với Trung Quốc.

Theo Jane’s Defense, cuộc thảo luận của ông Parrika với đối tác Hà Nội bao gồm cả việc để cho một toán chuyên viên kỹ thuật của Ấn đến Việt Nam huấn luyện sử dụng mà một viên chức chính phủ Ấn giấu tên cho rằng việc chuyển giao võ khí này cũng có thể sắp diễn ra.

Tin tức nói rằng khi Bộ Trưởng Parrika đến Hà Nội, hai bên đã thống nhất quan điểm để Việt Nam dùng gói tín dụng $100 triệu mà Ấn hứa cung cấp từ hai năm trước để Việt Nam mua 4 tàu tuần tra cao tốc do một công ty của Ấn chế tạo. Theo lời đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam P. Harish cho biết hôm 30 tháng 8, 2016 hợp đồng có thể được ký kết nhân chuyến thăm của Thủ Tướng Narendra Modi.

Tuy nhiên, không có tin tức rõ rệt gì về việc có hay không hoặc khi nào có một thỏa thuận nào liên quan đến việc Ấn sẽ cung cấp cho Việt Nam các hỏa tiễn Brahmos hay không.

Nhân dịp Bộ trưởng Quốc phòng Parrika đến Hà Nội, Ấn cũng đã cho khinh hạm trang bị hỏa tiễn dẫn đường INS Satpura và hộ tống hạm INS Kirch đến cảng quốc tế Cam Ranh (Khánh Hòa), “thăm hữu nghị Việt Nam 4 ngày.” (TN)

Người Việt

Đằng sau viện trợ nước ngoài của Nhật Bản


Viện trợ nước ngoài là một công cụ can dự quốc tế quan trọng trong bộ công cụ chính sách đối ngoại của Nhật Bản. Mặc dù Tokyo không còn là nhà tài trợ hàng đầu thế giới như những năm 1990, nhưng nước này vẫn đứng thứ tư thế giới vào năm 2015 với ngân sách viện trợ hàng năm gần 10 tỷ USD.


Không chỉ quy mô ngân sách viện trợ thay đổi mà cách suy nghĩ của Tokyo sau viện trợ nước ngoài cũng đã thay đổi. Trong những năm 1980, khi đó Nhật Bản trở thành một siêu cường về viện trợ, thì cũng là lúc những lời phê bình xuất hiện ở cả trong và ngoài nước về bản chất viện trợ “kiểu con buôn” của nước này. Tiền thường chảy vào tài khoản cá nhân của các nhà lãnh đạo chính trị tham nhũng ở châu Á và các dự án gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về môi trường. Để đối phó với tình trạng này, Nhật Bản đã ban hành Điều lệ viện trợ phát triển chính thức (ODA) đầu tiên vào năm 1992 và sau đó sửa đổi vào năm 2003. Một cách tiếp cận mới đối với viện trợ có thể được nhìn thấy trong Điều lệ hợp tác phát triển hiện nay của Nhật Bản, được công bố vào năm 2015. Mặc dù điều lệ mới duy trì một số khía cạnh quan trọng của những điều lệ trước đây, chẳng hạn như an ninh con người, xóa đói giảm nghèo, chăm sóc y tế và phúc lợi của phụ nữ, nó còn đưa ra một số chương trình nghị sự mới và gây nhiều tranh cãi như là một phần của chương trình viện trợ. Trong khi những điều lệ trước đó ghi rõ những hoạt động liên quan quốc phòng và quân sự nằm ngoài khu vực viện trợ, sự nhiệt tình của Chính quyền Abe trong khái niệm “đóng góp tích cực cho hòa bình” đã mở ra những khả năng mới, bao gồm cả việc sử dụng ngân sách viện trợ cho các mục đích quân sự phi chiến đấu.

Nhật Bản gần đây đã cung cấp các tàu tuần tra biển cho Việt Nam và Philippines. Định hướng chiến lược của các gói viện trợ này là rất rõ ràng: cả Việt Nam và Philippines đều có tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc và đang lo ngại trước sức mạnh quân sự của Trung Quốc ở Biển Đông. Đối với việc sử dụng ngân sách viện trợ, Nhật Bản hiện nay cũng cung cấp các cơ hội giáo dục cho quân nhân của các quốc gia Đông Nam Á thông qua các tổ chức giáo dục của Nhật Bản. Những quân nhân ở “độ chín” của sự nghiệp sẽ dành một khoảng thời gian kéo dài trong các tổ chức giáo dục được chỉ định của Nhật Bản để học lịch sử, chính trị, ngoại giao và quan hệ quốc tế. Việc hiểu biết tốt về lịch sử và quan hệ quốc tế sẽ giúp quân nhân đánh giá cao những lợi ích của hòa bình và hậu quả thảm khốc của chiến tranh.

Việc Nhật Bản tập trung trở lại vào các nước Đông Nam Á cũng có thể được ghi nhận qua Sách Trắng mới nhất về ODA, được công bố vào tháng 4/2016. Trong bối cảnh quan hệ bế tắc của Nhật Bản với Trung Quốc ở biển Hoa Đông và những tuyên bố chủ quyền phi lý cũng như hành động quyết đoán của Bắc Kinh ở Biển Đông, Nhật Bản đã tích cực thúc đẩy khái niệm tự do hàng hải của các tuyến đường biển và phát triển mạng lưới các quốc gia có cùng chí hướng trong khu vực. Để đạt được mục tiêu pháp trị, an ninh hàng hải, các biện pháp xây dựng hòa bình và an ninh mạng, Sách Trắng của Nhật Bản đã coi các quốc gia Đông Nam Á như là các đối tác quan trọng. Mặc dù việc xây dựng mạng lưới các quốc gia có cùng chí hướng là không có gì bất thường trong lịch sử chính sách đối ngoại của Nhật Bản sau chiến tranh, những điều đáng chú ý ở đây là việc Nhật Bản sử dụng ngân sách viện trợ cho các hoạt động quân sự mở rộng, cho dù những khoản viện trợ này không nhằm trực tiếp cho mục đích chiến đấu.

Việc sử dụng viện trợ để thúc đẩy lợi ích quốc gia là một sự thay đổi chính sách quan trọng trong các mục tiêu ODA của Nhật Bản. Trong khi lợi ích quốc gia ngầm hướng dẫn chính sách viện trợ của Nhật Bản trong quá khứ, đây là lần đầu tiên nó được nêu rõ ràng trong một tài liệu của chính phủ và được Bộ Ngoại giao cũng như Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) bảo vệ. Vì vậy, tiền viện trợ của Nhật Bản không chỉ liên quan đến sự đóng góp cho hòa bình toàn cầu mà còn ngày càng gắn liền với khái niệm về “sự thịnh vượng của người dân Nhật Bản”. Một phương tiện tạo ra sự thịnh vượng là thông qua liên kết doanh nghiệp và các nhà thầu Nhật Bản với các dự án viện trợ của nước này. Lợi ích thương mại rõ ràng ban đầu đã trở nên nổi bật trong các mục tiêu chính sách viện trợ nhằm giải quyết sự suy thoái kinh tế dài hạn của Nhật Bản, trong khi các công ty Nhật Bản đang tìm kiếm cơ hội kinh doanh có lợi nhuận ở nước ngoài. Với việc Nhật Bản nhấn mạnh vào “chất lượng cơ sở hạ tầng”, “chất lượng tăng trưởng” và “chất lượng hợp tác”, tiền viện trợ giờ đây ngày càng liên quan đến công nghệ, thiết kế và xây dựng của Nhật Bản. Mặc dù chi tiết chưa được công khai, Chính quyền Abe đã thực hiện một cam kết mới với Ấn Độ để xây dựng tàu cao tốc chạy từ trung tâm tài chính của Ấn Độ, Mumbai, tới thành phố cảng thương mại Ahmedabad, bang Gujarat, quê nhà của Thủ tướng Narendra Modi. Dự án lớn này, ước tính trị giá ban đầu gần 15 tỷ USD, sẽ được tài trợ chủ yếu thông qua ngân sách ODA của Nhật Bản.

Các cam kết ODA lớn trong những năm gần đây cho các nước như Việt Nam, Indonesia và Ấn Độ cũng đem lại những cơ hội kinh doanh đáng kể cho các công ty Nhật Bản. Những nước này chiếm khoảng 1/3 tổng số ngân sách ODA của Nhật Bản. Với những năm đầu trong chương trình viện trợ của Nhật Bản, những dự án viện trợ lớn sẽ giúp cho các công ty Nhật Bản thâm nhập vào các thị trường mới nổi, nơi những triển vọng tăng trưởng kinh tế và mở rộng thị trường là rất lớn. Trong khi Nhật Bản xác định lại định hướng viện trợ để phục vụ cho các lợi ích quốc gia và địa chiến lược của mình, phần lớn là do những thay đổi trước môi trường địa chiến lược toàn cầu trong bối cảnh sự nổi lên của Trung Quốc, Tokyo vẫn cam kết mạnh mẽ với triết lý viện trợ thông thường. Nước này vẫn đặt các nguồn lực tài chính và nhân lực đáng kể vào các vấn đề xã hội và nhân đạo mà các xã hội đang phát triển ở châu Á, châu Phi và các nơi khác đang phải đối mặt. Tóm lại, Nhật Bản đã hết lòng tham gia chương trình Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc (MDG) và tự hào về vai trò của mình trong việc xóa đói, giảm nghèo, cải thiện các tiêu chuẩn y tế ở những nước đang phát triển. Tokyo giờ đây cũng ủng hộ mạnh mẽ chương trình nghị sự về Mục tiêu Phát triển Bền vững đến năm 2030 của Liên hợp quốc, trong đó "phủ sóng" các vấn đề toàn cầu lớn hơn và rộng hơn so với MDG đã làm./.

* Tác giả là Giáo sư Purnendra Jain thuộc Khoa nghiên cứu châu Á, Đại học Adelaide, và là cựu chủ tịch Hiệp hội nghiên cứu châu Á của Úc.

Purnendra Jain
University of Adelaide
Vũ Hiền
Nghiên cứu Biển Đông
Nguồn: Japanese foreign aid: what’s in it for Japan?,  Purnendra Jain, East Asia Forum, 21/07/2016.

Tân Hoa Xã bịa đặt nội dung cuộc gặp giữa hai Thủ tướng Việt Nam và Trung Quốc


Tân Hoa Xã bịa đặt nội dung cuộc gặp giữa hai Thủ tướng Việt Nam và Trung Quốc. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và người đồng cấp Trung Quốc Lý Khắc Cường (phải)

Chiều ngày 14/7/2016, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc gặp với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường bên lề Hội nghị Cấp cao Á - Âu (ASEM) lần thứ 11 tại Ulanbator, Mông Cổ. Nội dung của cuộc gặp này theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Việt Nam với những gì Tân Hoa Xã, đăng tải là rất khác nhau.

Trong một bản tin ngắn đưa lên mạng vào chiều tối qua, Tân Hoa Xã viết: “Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường kêu gọi Việt Nam trân trọng sự phát triển quan hệ song phương đạt được bằng các nỗ lực lớn lao và cùng với Trung Quốc đảm bảo hòa bình và ổn định ở Biển Đông”.

Tuy nhiên, thông cáo của Bộ Ngoại giao Việt Nam tối 14/7 cho biết tại cuộc gặp với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường ở Ulanbator, Mông Cổ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị hai bên cùng thực hiện nghiêm túc các thỏa thuận và nhận thức chung của Lãnh đạo cấp cao, trong đó có “Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam - Trung Quốc” do hai Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Hồ Cẩm Đào đã thống nhất tháng 10/2011 nhằm thúc đẩy các cơ chế đàm phán trên biển sớm có tiến triển thực chất, đồng thời kiểm soát tốt bất đồng trên biển, không làm phức tạp tình hình, thực hiện hiệu quả, toàn diện “Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông” (DOC) và sớm đạt được “Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông” (COC), góp phần duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng khẳng định lại lập trường của Việt Nam về vụ kiện trọng tài Biển Đông.

Đáp lại, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường khẳng định nước này coi trọng việc cùng Việt Nam kiểm soát và xử lý thỏa đáng bất đồng trên biển, góp phần thúc đẩy quan hệ Trung - Việt phát triển.

Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa lãnh đạo cấp cao Việt Nam – Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài ra phán quyết về vụ kiện Philippines – Trung Quốc.

Như vậy, so với tinh thần bản thông cáo của Bộ Ngoại giao Việt Nam tối 14/7 thì rõ ràng với mục đích nào đó Tân Hoa Xã đã bịa đặt về nội dung cuộc gặp giữa hai Thủ tướng Việt Nam và Trung Quốc.

H. Phan
PetroTimes

--------

Trung Quốc hy vọng Việt Nam hợp sức giữ ổn định biển Đông

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc gặp gỡ Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao Á-Âu lần thứ 11 tại Ulan Bator, Mông Cổ hôm 14/7/2016. 

Nhấp vào nút play (►) dưới đây để nghe

 download file (Tải xuống)
Thủ tướng Trung Quốc, ông Lý Khắc Cường, nói với thủ tướng Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Phúc, rằng ông hy vọng Hà Nội sẽ hợp sức với Bắc Kinh trong việc giữ gìn hòa bình và ổn định trên biển Đông.

Bản tin của Tân Hoa Xã, tiếng nói chính thức của Trung Quốc, loan tin này hôm nay khi ông Lý Khắc Cường và ông Nguyễn Xuân Phúc gặp nhau bên lề thượng đỉnh ASEM diễn ra tại Ulaanbator, thủ đô nước Mông Cổ. Ông Lý Khắc Cường mong rằng Việt Nam sẽ hợp tác tuần tra trong khu vực hai nước trách nhiệm.

RFA

Ông Dương Khiết Trì thăm Việt Nam


Ông Dương Khiết Trì (trái) gặp ông Phạm Bình Minh sáng 27/6 .   Ông Dương Khiết Trì (trái) gặp ông Phạm Bình Minh sáng 27/6                 

Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì đến Việt Nam hôm thứ Hai 27/6 với mục đích chính được công bố là đồng chủ trì Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Trung-Việt.

Tuy nhiên trong thời điểm căng thẳng vì những tranh chấp trên Biển Đông, giới quan sát cho rằng một trong những chủ đề chính sẽ là phán quyết mà tòa Trọng tài quốc tế sắp đưa ra về vụ Philippines kiện Trung Quốc.

Ông Dương Khiết Trì và Phó thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh vừa cùng chủ trì phiên họp thứ 9 của Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam - Trung Quốc diễn ra tại Hà Nội.

Hãng tin Reuters tường thuật chuyến đi của ông Dương Khiết Trì diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường tuyên truyền trước phán quyết của tòa án quốc tế.

Ông Dương Khiết Trì là đồng chủ tịch một "ban chỉ đạo" tăng cường các quan hệ và tránh xung đột. Ông sẽ có cuộc tiếp xúc với các lãnh đạo Việt Nam vào cuối ngày thứ Hai 27/6.

  Trung Quốc có thể đưa danh sách các nước mà họ cho là ủng hộ họ [trong vụ kiện của Philippines], nhưng phải nhìn vào thực chất sự ủng hộ này xem có hiệu quả đến đâu.

GS Luật Alan Boyle, Đại học Edinburgh
"Chúng tôi vui mừng nhận ra quan hệ giữa hai nước qua thời gian qua tiếp tục phát triển tích cực, mặc dù còn tồn tại một số vấn đề cần giải quyết," Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh nói sau khi chào mừng ông Dương.

Báo Người Lao Động tại Việt Nam đưa tin ông Dương và ông Phạm Bình Minh sẽ chứng kiến buổi ký kết ba văn kiện hợp tác giữa hai lực lượng cảnh sát biển, về khoản tín dụng 129 triệu USD Trung Quốc cấp cho Việt Nam để xây cung văn hoá hữu nghị Việt - Trung tại Hà Nội và văn kiện về mở Lãnh sự quán Trung Quốc tại Đà Nẵng.

Trước phán quyết của Tòa trọng tài

Trung Quốc tuyên bố có ít nhất 47 quốc gia đã ủng hộ lập trường của họ về phán quyết của Tòa trọng tài Thường trực (PCA) tại The Hague về vụ Philippines kiện yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông. Con số này bị nhiều người hoài nghi.

Giáo sư Luật tại Đại học Edinburgh, ông Alan Boyle, nói với BBC hôm 27/6 rằng "Trung Quốc có thể đưa danh sách các nước mà họ cho là ủng hộ họ, nhưng phải nhìn vào thực chất sự ủng hộ này xem có hiệu quả đến đâu".

Theo Giáo sư Boyle, người tham gia cố vấn cho Philippines, dù tuyên bố không chấp nhận thì Trung Quốc cũng sẽ bị phán quyết của tòa trọng tài ràng buộc.

Trung Quốc tuyên bố được nhiều quốc gia ủng hộ trước khi tòa trọng tài PCA ra phán quyết

"Ngay cả khi Trung Quốc rút khỏi Công ước LHQ về Luật Biển, nước này vẫn có bổn phận trước cộng đồng quốc tế."

Các quan chức ngoại giao Trung Quốc đã viết nhiều bài báo trong khu vực, phản đối vụ kiện của Philippines theo Luật Biển của Liên Hiệp Quốc.

Các chuyên gia nói không có vẻ ông Dương Khiết Trì muốn tìm sự đồng cảm từ Việt Nam. Việt Nam có vấn đề về lòng tin với Trung Quốc, và gần đây đã xích lại gần hơn với Philippines.

Mặc dù Việt Nam không tham gia vụ kiện ở tòa tại The Hague, nước này cũng sẽ có lợi nếu phán quyết tích cực cho Manila và có thể có tiếng nói về việc chống lại Trung Quốc cải tạo đảo, hoạt động tuần tra trên biển và việc Trung Quốc vi phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

BBC

Việt Nam – Trung Quốc ký kết hợp tác an ninh trên biển


Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam và Cục Cảnh sát biển Trung Quốc ký bản ghi nhớ hợp tác trước sự chứng kiến của Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì. Ảnh: infonet.
Trong sáng nay, Trung Quốc và Việt Nam đã ký kết nhiều biên bản ghi nhớ về hợp tác song phương trong đó có hợp tác an ninh biển và việc chính phủ Trung Quốc viện trợ không hoàn lại 129,5 triệu NDT để xây Cung Hữu nghị Việt Trung.

Trong chuyến làm việc sáng nay giữa Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì tại Hà Nội, đoàn công tác 2 nước đã ký kết nhiều biên bản ghi nhớ trong vấn đề hợp tác song phương. Theo đó, đồng chí Lê Hoài Trung Thứ trưởng Bô Ngoại giao Việt Nam và đồng chí Lưu Chấn Dân – Thứ trưởng Bộ Ngoại Giao Trung Quốc ký Biên bản phiên họp lần thứ 9 uỷ ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam – Trung Quốc.

Về vấn đề an ninh biển, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sơn – Phó Tư lệnh Bộ tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam và Thiếu tướng Vương Hồng Quang – Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát biển Trung Quốc ký bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ tư lệnh cảnh sát biển Việt Nam và Cục Cảnh sát biển Trung Quốc.

Đặc biệt, đồng chí Nguyễn Thế Phương – Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam và đồng chí Đồng Đại Trì, Trợ lý Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc ký Công thư trao đổi giữa chính phủ nước CHXHCN Việt Nam và Chính phủ nước CHND Trung Hoa về việc, chính phủ Trung Quốc cung cấp bổ sung khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 129,5 triệu Nhân dân tệ cho dự án xây dựng Cung Hữu nghị Việt Trung.

Trong chiều nay, đoàn công tác Trung Quốc do đồng chí Dương Khiết Trì sẽ có buổi chào xã giao Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Văn phòng Trung ương Đảng và Chủ tịch nước Trần Đại Quang tại Phủ Chủ tịch.

Trước đó, trong phiên họp thường kỳ lần thứ 9 giữa Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc Dương Khiết Trì, hai bên đã thảo luận về nhiều vấn đề khác nhau. Hai bên đã điểm lại tình hình hợp tác trên các mặt giữa hai nước kể từ Phiên họp lần thứ 8 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt - Trung tháng 6/2015 đến nay; trao đổi và đưa ra phương hướng, trọng tâm các lĩnh vực hợp tác trong thời gian tới.

Hai bên cho rằng, cần nỗ lực thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện Việt Nam - Trung Quốc phát triển lành mạnh, ổn định vì điều này phù hợp với nguyện vọng và lợi ích căn bản của nhân dân hai nước, có lợi cho hoà bình, ổn định và phát triển của khu vực. Hai bên nhất trí cùng nhau thực hiện nghiêm túc các thỏa thuận và nhận thức chung mà Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước đã đạt được thời gian qua, nhất là trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (4/2015) và chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (11/2015), không ngừng củng cố và thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc phát triển ổn định, lành mạnh và ngày càng đi vào chiều sâu.

Hai bên đánh giá cao những tiến triển tích cực trong quan hệ hợp tác giữa hai nước kể từ sau Phiên họp lần thứ 8 đến nay; nhất trí tăng cường tin cậy chính trị, duy trì trao đổi, tiếp xúc cấp cao, thúc đẩy hợp tác thực chất có tiến triển mới; phối hợp triển khai hiệu quả Kế hoạch hợp tác hai Đảng giai đoạn 2016 - 2020; tăng cường giao lưu, hợp tác giữa các tổ chức Đảng địa phương, tổ chức tốt các hoạt động giao lưu hữu nghị giữa nhân dân và thanh niên hai nước. Hai bên xác định một số trọng tâm công tác lớn nhằm tăng cường giao lưu, hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước, nhất là trong các lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng, an ninh, thực thi pháp luật; nhất trí thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư phát triển ổn định, cân bằng, lành mạnh và mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng, tài chính - tiền tệ, nông nghiệp, môi trường, giao thông vận tải, y tế, khoa học công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch v.v..; tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương biên giới hai nước tăng cường hợp tác cùng có lợi.

Trên cơ sở kết quả Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện 03 văn kiện về quản lý biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc, hai bên nhất trí tăng cường công tác quản lý, giữ gìn trật tự trị an, giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh tại khu vực biên giới hai nước, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế ở khu vực biên giới phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững.

Hai bên đã trao đổi về vấn đề trên biển, nhấn mạnh yêu cầu cần nghiêm túc thực hiện các thỏa thuận và nhận thức chung của Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, trong đó có “Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam - Trung Quốc”; kiểm soát tốt bất đồng, thúc đẩy các cơ chế đàm phán đạt tiến triển thực chất, nỗ lực triển khai các dự án hợp tác trên biển đã thỏa thuận, trao đổi thiết lập cơ chế hợp tác tìm kiếm cứu nạn trên biển; kiên trì thông qua trao đổi và đàm phán hữu nghị, tìm kiếm giải pháp cơ bản, lâu dài mà hai bên đều có thể chấp nhận được.

Hai bên cũng trao đổi những vấn đề quan trọng như việc không hành động làm phức tạp tình hình, mở rộng tranh chấp; thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC); giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Hoàng Nam
Infonet

Lập Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Đà Nẵng


Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì (trái) bắt tay Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh tại Hà Nội ngày 27-6 – Ảnh: VIỆT DŨNG/ TT
Ngày 27-6, Phó thủ tướng Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì đã chủ trì Phiên họp lần thứ 9 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam – Trung Quốc tại Hà Nội.

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, tại phiên họp, hai bên đánh giá cao những tiến triển tích cực trong quan hệ hợp tác giữa hai nước kể từ sau Phiên họp lần thứ 8 (tháng 6-2015) đến nay, nhất trí tăng cường tin cậy chính trị, duy trì trao đổi, tiếp xúc cấp cao, thúc đẩy hợp tác thực chất có tiến triển mới; phối hợp triển khai hiệu quả Kế hoạch hợp tác hai Đảng giai đoạn 2016 – 2020; tăng cường giao lưu, hợp tác giữa các tổ chức Đảng địa phương, tổ chức tốt các hoạt động giao lưu hữu nghị giữa nhân dân và thanh niên hai nước.

Hai bên cũng nhất trí tăng cường công tác quản lý, giữ gìn trật tự trị an, giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh tại khu vực biên giới hai nước, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế ở khu vực biên giới phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững.

Về vấn đề tranh chấp ở Biển Đông, Phó thủ tướng Phạm Bình Minh và Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì nhấn mạnh yêu cầu cần nghiêm túc thực hiện các thỏa thuận và nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, trong đó có “Thỏa thuận về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển Việt Nam – Trung Quốc”, kiểm soát tốt bất đồng, thúc đẩy các cơ chế đàm phán đạt tiến triển thực chất, nỗ lực triển khai các dự án hợp tác trên biển đã thỏa thuận, trao đổi thiết lập cơ chế hợp tác tìm kiếm cứu nạn trên biển; kiên trì thông qua trao đổi và đàm phán hữu nghị, tìm kiếm giải pháp cơ bản, lâu dài mà hai bên đều có thể chấp nhận được.

Hai bên cũng trao đổi những vấn đề quan trọng như việc không hành động làm phức tạp tình hình, mở rộng tranh chấp, thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Sau cuộc họp, lãnh đạo hai bên chứng kiến lễ ký “Biên bản Phiên họp lần thứ 9 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt Nam – Trung Quốc”, “Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam và Cục Cảnh sát biển Trung Quốc”, trao đổi Công thư giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Trung Quốc về việc Chính phủ Trung Quốc cung cấp bổ sung khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 129,5 triệu Nhân dân tệ (19,5 triệu USD) cho dự án Cung Hữu nghị Việt – Trung.

Nhân dịp này, hai bên xác nhận đã hoàn thành các thủ tục lập Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại TP Đà Nẵng, Việt Nam.

Trong chuyến thăm chính thức Việt Nam từ 26-28 tháng 6, ngoài phiên họp lần thứ 9 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương Việt – Trung, ông Dương Khiết Trì còn chào xã giao Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trần Đại Quang, và đặt vòng hoa tại Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Quỳnh Trung
Tuổi Trẻ

Quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Mỹ và Tương lai Việt Nam?


Quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Mỹ và Tương lai Việt Nam? TBT Nguyễn Phú Trọng trong chuyến thăm Mỹ năm ngoái. Ảnh: internet
Từ khi HK tuyên bố trở lại Đông Nam Á (2009) trong bối cảnhTrung Quốc (TQ) vẽ bản đồ 9 đoạn khống chế biển Đông, giới lãnh đạo Đảng CSVN bắt đầu có sự chuyển biến tư duy.  Tháng 11/2011 TT Nguyễn Tấn Dũng đã gây nhạc nhiên lớn cho mọi người khi tuyên bố trước Quốc hội về chủ quyền của VN trên hai đảo Hoàng Sa và Trường Sa.  Từ đầu tháng 3/2012 TT Dũng đưa ra dự thảo “Luật Biển Việt Nam” ra trước Quốc hội.  Ngày 21/6/2012 Quốc hội đã thông qua dự luật này với tỉ số 495/496.  Trong đó Điều 1 xác nhận Hoàng Sa và Trường Sa là của VN.  Điều 2.1: chối bỏ những văn bản nào từ trước đến nay có ghi HS và TS là của nước khác (thí dụ công hàm 1958 của Phạm Văn Đồng) Điều 2.2: những điều qui định trong Luật Biển này nếu có khác với Luật Biển các nước khác thì áp dụng theo luật quốc tế.

Với luật trên, VN đã công khai đối đầu với TQ.  Để mở đầu giai đoạn này, VN chủ trương đổi mới đường lối đối ngoại.  Ngày 31/5/2013 TT Nguyễn Tấn Dũng đăng đàn như là diễn giả chính ở hội nghị An ninh châu Á tại Diễn đàn đối thoại Shangri-La (Singapore).  Ông kêu gọi “xây dựng lòng tin chiến lược” để bảo vệ khu vực Á châu/Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và phát triển, dựa vào ASEAN và vai trò lớn của hai cường quốc.  Đó là TQ đang trỗi dậy mạnh mẽ trong khu vực và HK một cường quốc TBD.  Ông Dũng tế nhị không nêu đích danh TQ là thủ phạm gây sự ở Biển Đông làm cho khu vực mất ổn định… Ông chỉ nói “Đâu đó đã có những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và chính trị cường quyền”.  Rõ ràng TT Dũng muốn ám chỉ TQ, nên ông coi trọng vai trò của Mỹ khi siêu cường này xoay trục về châu Á.

Bài phát biểu của TT Nguyễn Tấn Dũng là chỉ dấu cho thấy VN đã có chuyển hướng chiến lược.  Từ hợp tác toàn diện với TQ có nguy cơ làm mất nước vì mưu đồ bành trướng của Bắc Kinh, nên VN cần phải mở rộng cửa, hợp tác với quốc tế để bảo vệ lợi ích dân tộc. Tuy nhiên vì yếu tố địa lý chính trị, VN chủ trương trung lập, đứng về phía các nước khối ASEAN và khẳng định VN “không là đồng minh quân sự của nước nào, không để nước ngoài nào đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ VN và cũng không liên minh quân sự với nước này để chống lại nước khác”.

Lúc bấy giờ, giới lãnh đạo Đảng CSVN vẫn áp dụng đường lối cố hữu “đu dây” giữa HK và TQ.  Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chủ trương ba không (trung lập) trong quan hệ với HK và TQ.  Còn TBT Nguyễn Phú Trọng có khuynh hướng thân TQ được sự hậu thuẫn của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phùng Quang Thanh và Trưởng ban Nội chính Trung ương Đảng Nguyễn Bá Thanh.  Trong khi đó Chủ tịch nước Trương Tấn Sang muốn hợp tác với Mỹ được sự hậu thuẫn của Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang, vừa được ông ký quyết định thăng cấp bậc hàm Đại tướng.

Trong bối cảnh HK trở lại châu Á cân bằng thế lực với TQ để bảo vệ hòa bình và sự ổn định trong khu vực châu Á/TBD.  Tình thế này, đòi hỏi VN cũng phải có một chiến lược thích nghi.  Chủ trương trung lập là thái độ thụ động. Chọn lựa của Chủ tịch TTS là thái độ chủ động, vừa hợp tác với TQ vừa hợp tác với HK để tạo thế cân bằng…Và dựa vào mối quan hệ giữa hai cường lực này để có những quyết định nhằm mang lại lợi ích tối đa cho đất nước.  Vì thế ông TTS đã đến HK. Trong cuộc hội đàm với TT Obama ngày 25/7/2013, ông bày tỏ mong muốn của VN được hợp tác với Mỹ như ông HCM đã gợi ý trong thư gởi TT Truman hồi tháng 2 năm 1946.  Chủ tịch TTS tuyên bố: “Thông điệp mà tôi muốn nhấn mạnh với quí vị là VN mong muốn hai nước sẽ tăng cường hợp tác toàn diện vì lợi ích của nhân dân hai nước, cùng chung tay đóng góp và vun đắp cho một châu Á-Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, năng động và thịnh vượng”.  Về chính sách tái cân bằng của HK, ông Sang cho rằng chính sách này vì lợi ích của HK, đồng thời cũng là lợi ích của nhiều quốc gia khác. VN hy vọng chính sách này sẽ góp phần đảm bảo hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển, thúc đẩy sự năng động của khu vực châu Á-TBD, mang lại lợi ích nhiều nhất cho cả khu vực và trên thế giới.  Trong vấn đề Biển Đông, Chủ tịch TTS khẳng định lập trường của VN trước sau như một là phản đối đường lưỡi bò của TQ, vì đường lưỡi bò được xác lập mà không căn cứ vào bất kỳ điều khoản nào của bất kỳ luật pháp quốc tế nào.

Trong cuộc hội đàm với Chủ tịch TTS, TT Obama đã công nhận “lịch sử vô cùng phức tạp giữa HK và VN” và cho rằng sự tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau là nền tảng cho sự hợp tác giữa hai quốc gia trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế-thương mại đến hợp tác quân sự, giao lưu nhân dân.  “Vì vậy tôi chỉ muốn nói với Chủ tịch Sang là tôi hết sức trân trọng chuyến thăm của ông.  Tôi nghĩ rằng chuyến thăm này tượng trưng cho sự trưởng thành và là bước phát triển tiếp theo trong quan hệ giữa HK và VN”. Hai bên cũng đã thảo luận về Hiệp ước Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP). Hiệp định này được coi là một trong những nổ lực để tăng cường trao đổi thương mại trong khu vực châu Á/TBD.

Sau cuộc hội đàm, hai bên đã ra bản Tuyên bố chung, xác nhận mối quan hệ Đối tác toàn diện Việt Mỹ dựa trên các nguyên tắc tôn trọng Hiến chương LHQ, luật pháp quốc tế, tôn trọng thể chế chính trị, độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau. Hai nhà lãnh đạo tin tưởng Đối tác toàn diện Việt-Mỹ sẽ không chỉ phục vụ tốt hơn lợi ích hai nước mà còn đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở châu Á-TBD và trên thế giới.  Quan hệ Đối tác toàn diện mới sẽ tạo ra các cơ chế hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó có quan hệ chính trị và ngoại giao, quan hệ thương mại và kinh tế, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, môi trường và y tế, giải quyết hậu quả chiến tranh, quốc phòng và an ninh, bảo vệ và thúc đẩy quyền con người, văn hóa, thể thao và du lịch.

Sau chỉ dấu đổi mới trong đường lối đối ngoại, TT Nguyễn Tấn Dũng có bài viết được coi là thông điệp đầu năm 2014, trong đó đề cập đến việc Đổi mới thể chế và phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ của nhân dân, mở rộng dân chủ trực tiếp, xây dựng nhà nước pháp quyền.  Đầu Xuân Giáp Ngọ (31/01/2014) Chủ tịch TTS đã gián tiếp ủng hộ thông điệp Đổi mới thể chế của thủ tướng qua lời chúc Tết “Tôi kêu gọi đồng bào, đồng chí và chiến sĩ cả nước đoàn kết một lòng, đồng tâm hiệp lực, đem tất cả tinh thần và sức lực, trí tuệ và tài năng đẩy mạnh công cuộc đổi mới, thực hành dân chủ rộng rãi với tư tưởng pháp quyền tiến bộ…” Lời chúc Tết của Chủ tịch nước có điểm khác thường là không có một lời nào đề cập tư tưởng HCM và cũng quên luôn xây dựng xã hội chủ nghĩa, chỉ nhấn mạnh việc ‘thực thi dân chủ” và “tư tưởng pháp quyền tiến bộ”.

Sau đó trong website của TT Nguyễn Tấn Dũng và Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ngày 5/3/2014 xuất hiện bài viết tựa đề Việt Nam có cần một nguyên thủ như Putin? Khởi đầu bài viết là câu hỏi và câu trả lời ngắn gọn: “Vì sao từ một quốc gia nghèo đói, chỉ cần khoảng 30 năm, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore đã trở thành những quốc gia hưng thịnh hàng đầu thế giới, còn Việt Nam thì không? Câu trả lời ở ngay trong cơ chế của chúng ta…  Nhà nước được phân tán ra làm ba nơi: Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp.  Đó là cơ chế rất tốt cho tất cả các quốc gia trong thời đại ngày nay nhưng mô hình nhà nước ta và thể chế còn nhiều bất cập.  Hiến pháp quy định: tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách.  Vậy thì không có một con người cụ thể nào lãnh đạo, không thể tự quyết và cuối cùng không có cá nhân nào chịu trách nhiệm! … Những người lãnh đạo có tài và có tâm muốn đóng góp cho đất nước thì không thể tự quyết vì quyền lực thuộc về tập thể… Thật là tai hại cho đất nước mà không ai chịu trách nhiệm… Khi người dân đã thực sự làm chủ đất nước của mình. Khi ấy nhân dân sẽ chọn người lãnh đạo xuất sắc nhất của mình. Các nhà lãnh đạo đưa ra các chiến lược, các chính sách để được dân chúng chọn lựa một người lãnh đạo vừa có tài, vừa có đức và đặc biệt là đủ quyền lực và tự chịu trách nhiệm để đưa đất nước đi lên”.
Trước nguy cơ CSVN có thể đi chệch hướng xã hội chủ nghĩa bằng việc thay đổi thể chế, Chủ tịch Tập Cận Bình vội vã mời TBT Nguyễn Phú Trọng đến TQ.  Trưa ngày 7/4/2014 ông Trọng đã đến Bắc Kinh cùng một phái đoàn hùng hậu gồm 5 ủy viên Bộ chính trị và hàng loạt quan chức chóp bu CSVN.  Buổi chiều cùng ngày ông Trọng được tiếp đón trọng thể tại Đại sảnh đường Nhân dân theo nghi thức cao cấp dành cho nguyên thủ quốc gia.  Ngay trong buổi tối đầu tiên, phái đoàn CSVN đã ký kết với TC 7 thỏa ước, trong đó có kế hoạch hợp tác giữa hai đảng cộng sản trong giai đoạn 2016-2020.

Để chứng tỏ chủ quyền ở biển Đông, đầu tháng 5 năm 2014, TQ đưa giàn khoan dầu vào thềm lục địa VN gần đảo Hoàng Sa.  Ngày 11/5/2014, trong diễn văn đọc trước hội nghị thượng đỉnh lần thứ 24 của khối ASEAN ở thủ đô Miến Điện, TT Nguyễn Tấn Dũng đã thông báo “Từ ngày 1/5/2014 Trung Quốc đã ngang nhiên đưa giàn khoan nước sâu cùng hơn 80 tàu vũ trang, tàu quân sự và máy bay hộ tống đi vào vùng biển Việt Nam.  Đây là lần đầu tiên Trung Quốc ngang nhiên đưa giàn khoan vào, hạ đặt tại địa điểm nằm sâu trong Thềm lục địa và vùng Đặc quyền Kinh tế của một nước trong ASEAN, là sự vi phạm đặc biệt nghiêm trọng Luật pháp Quốc tế… Hành động cực kỳ nguy hiểm này đã và đang đe dọa trực tiếp đến hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông. Trước tình trạng nghiêm trọng này, VN đề nghị ASEAN, chúng ta tăng cường đoàn kết, thống nhất …đồng thời yêu cầu TQ tuân thủ luật pháp quốc tế, Công ước LHQ về Luật biển 1982, đặc biệt phải tôn trọng thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của các quốc gia ven biển…”

Trước phản ứng của Chính phủ VN và các cuộc biểu tình của nhân dân VN chống TQ diễn ra nhiều nơi, ngày 15/5/2014 trong chương trình phát thanh tiếng Việt của đài Tiếng Nói Nhân dân Trung Hoa có đề cập đến bản Thông báo của Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa đăng trên tờ Thời Báo Hoàn Cầu của TQ.  Nội dung cho biết TQ “đồng ý Hoàng Sa, Trường Sa và bờ biển thuộc VN”, nhưng đã “thuộc về chủ quyền của TQ mà CSVN do TT Phạm Văn Đồng đã ký kết vào năm 1958”.  Và TQ “có đầy đủ những bằng chứng để đem ra LHQ và buộc CSVN phải rút hết những tầu chiến của họ và để cho tầu Hải Dương 981 được trực tiếp làm nhiệm vụ thăm dò và khai thác dầu khí”.  Bản tin còn nói rằng “Không hiểu vì lý do gì những người lãnh đạo trong Bộ chính trị đảng CSVN không công bố cho toàn dân biết là đã ký và công nhận quần đảo HS, TS và bờ biển VN thuộc về TQ… Các người đã thiếu nợ TQ trên 870 tỷ về chiến tranh Điện Biên Phủ và chiến tranh chống Mỹ.  Thì bây giờ các người đã nhượng đảo và biển cho Cộng hòa Nhân dân TH thì không có lý nào các người không công bố cho tất cả mọi người dân biết để họ tiếp tục chống TQ”.

Ngày 22/5/2014, TT Nguyễn Tấn Dũng đến Manila (Phi Luật Tân) tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) khu vực Đông Á, một lần nữa ông lên tiếng công kích TQ về vụ giàn khoan HD 981.  Ông kêu gọi ASEAN và các nước khác ủng hộ VN bảo vệ chủ quyền và lợi ích chính đáng của mình.  Trước đó, ông tuyên bố với báo chí “VN không đánh đổi chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, vùng biển, và nhất định không chấp nhận đánh đổi điều thiêng liêng này để nhận lấy một thứ hòa bình, hữu nghị viễn vông, lệ thuộc”.

Ngày 18/6/2014 Dương Khiết Trì viên chức cao cấp Quốc vụ viện TQ phụ trách đối ngoại đến Hà Nội thảo luận việc tranh chấp vùng biển. Tiếp xúc với các giới lãnh đạo CSVN, thái độ của họ Dương rất trịch thượng, yêu cầu VN không được quốc tế hoá cuộc xung đột, phải chấm dứt hoạt động của các tàu quanh vùng giàn khoa HD 981 để cho TQ tiếp tục tìm kiếm dầu khí.  Và “vì đại cục”, VN hãy cùng TQ “hành động theo một hướng”.  Bản tin BBC ngày 20/6/2014 tiết lộ, tờ Hoàn cầu Thời báo bản tiếng Hoa đăng tải một bài xã luận trong đó gọi chuyến thăm của ông Dương ở Hà Nội là để thông qua việc đối thoại, TQ “thúc giục đứa con hoang đàng hãy trở về nhà”.

Ngày 9/7/2014 tại Bắc Kinh, TQ và HK gặp nhau tại diễn đàn Đối thoại Chiến lược và Kinh tế (US-China Strategic and Economic Dialogue gọi tắt S&ED) lần thứ 6.  Trong bài phát biểu khai mạc, Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng sự đối đầu giữa TQ và HK sẽ là một thảm họa, cả hai bên cần phải tôn trọng lẫn nhau và đối xử bình đẳng.  Ông Tập nêu rõ “cả hai cần tăng cường hợp tác chống khủng bố và thúc đẩy việc đàm phán về hiệp định đầu tư song phương sớm hoàn tất”.  Đại diện Mỹ tham dự Đối thoại là Ngoại trưởng John Kerry tuyên bố “HK không tìm cách kiềm hãm TQ”.  Ông nhấn mạnh “Mỹ hoan nghênh một nước TQ hòa bình, ổn định, thịnh vượng, đóng góp cho sự ổn định và phát triển trong khu vực cũng như thể hiện tinh thần trách nhiệm trong các vấn đề quốc tế”.  Trong khi đó tại Washington, ngày 9/7 TT Obama khẳng định “Mỹ cam kết xây dựng mối quan hệ kiểu mới với TQ”.  Ông nêu rõ: “Mỹ hoan nghênh một nước Trung Hoa hòa bình, ổn định và thịnh vượng”.  Điều này đã được Obama thỏa thuận với ông Tập trong cuộc họp ở California hồi tháng 6/2013.  Hai bên cam kết xây dựng “mối quan hệ kiểu mới’ giữa 2 nước, theo đó không xung đột và đối đầu, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác cùng có lợi.

Trong lúc cuộc Đối thoại Chiến lược và Kinh tế Mỹ Trung diễn ra ở TQ, thì tại Mỹ, ngày 10/7/2014 Thượng Viện HK với 100% phiếu thuận thông qua Nghị quyết “S. Res. 412” lên án việc TQ sử dụng các hành vi khiêu khích và gây hấn để thay đổi hiện trạng, gây mất ổn định trong khu vực châu Á/TBD.  Nghị quyết yêu cầu Bắc Kinh rút giàn khoan Hải Dương 891 ra khỏi vị trí hiện tại, bảo đảm nguyên trạng như trước thời điểm tháng 5/2014.  TQ đã đáp ứng ngay đòi hỏi này. Sáng thứ tư 16/7, Hồng Lỗi – Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao TQ thông báo giàn khoan dầu ngoài khơi mang tên HYSY 981 của Công ty dầu khí Quốc gia TQ  đang di chuyển khỏi vùng biển tranh chấp với VN tại đảo Hoàng Sa. Theo kế hoạch giàn khoan này hoạt động ở đây đến ngày 15/8/2014 mới rút đi.  Tuần lễ trước, Tập Cận Bình đã xác định với NT John Kerry là lập trường của TQ trong cuộc tranh chấp ở Biển Đông với VN hiện nay là đúng và sẽ không từ bỏ, tuy nhiên TQ không muốn đối đầu với Mỹ.  Như vậy, việc rút giàn khoan chứng tỏ TQ không muốn đối đầu với Mỹ ở Biển Đông, tạo sự ổn định trong khu vực để hai nước cùng hợp tác và phát triển.

Vào thời điểm này, từ 16 đến 23/7/2014 cựu TT Bill Clinton viếng thăm VN.  Chủ tịch TTS đề nghị Mỹ sớm bỏ cấm vận vũ khí sát thương, coi đây là việc quan trọng cần thiết để khẳng định mức độ tin cậy lẫn nhau.  Thông tấn xã VN loan tin: “VN cam kết thực hiện hết sức đầy đủ những nội dung cam kết trong các cuộc gặp cấp cao giữa hai nước.  Và mong muốn được đón tiếp TT Obama sớm sang thăm VN, đặc biệt trong dịp hai nước kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao”.

Ngày 18/7/2014 tại Hội nghị thượng đỉnh APEC ở Bắc Kinh tháng 11/2014, CT Tập Cận Bình đã tiếp đón TT Obama hết sức ưu ái.  Ông mời tổng thống Mỹ dùng bữa cơm tối tại Trung Nam Hải, trụ sở Đảng CSTQ -biểu tượng quyền lực tối cao của TQ.  Theo báo Le Monde, đây là một động thái ưu ái đặc biệt dành cho một nguyên thủ nước ngoài.  Buổi ăn tối có thể là nơi dẫn đến nhiều thỏa thuận quan trọng.  Người viết tin rằng những thỏa thuận này liên quan đến biển Đông và mối quan hệ giữa VN với TQ và HK.

Bước vào năm 2015 kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Mỹ, báo chí nhà nước CSVN đồng loạt loan tin: Đại tướng, Ủy viên Bộ Chính trị Trần Đại Quang đã có chuyến công du “xông đất” đầu năm đến Mỹ.  Trong 5 ngày (15-20 tháng Ba) đoàn đại biểu cấp cao Bộ Công an VN đã hội đàm với nhiều quan chức cấp cao của Chính phủ và Quốc hội Mỹ.  Từ Bộ Ngoại giao đến Bộ Tư pháp, Bộ An ninh Nội địa, Cơ quan Điều tra Liên bang FBI, kể cả Cục Tình báo Trung ương Mỹ CIA và cuối cùng gặp những thượng nghị sĩ tiếng tăm của Mỹ, đặc biệt là ông John McCain, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ.  Kết quả chuyến đi này vượt ra ngoài khuôn khổ hợp tác phòng, chống tội phạm, mà còn tạo xung lực thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện Việt-Mỹ phát triển mạnh mẽ, sâu sắc hơn, thể hiện việc hợp tác với chính giới Mỹ về các vấn đề đối ngoại, quốc phòng, an ninh, kinh tế…Tất cả nhằm tạo tiền đề tích cực cho chuyến viếng thăm chính thức Mỹ sắp đến của TBT Nguyễn Phú Trọng và chuyến viếng thăm chính thức VN của TT Obama.

Trong bối cảnh trên, tuyên bố “lạc điệu” của TT Nguyễn Tấn Dũng trong ngày 30/4/2015: “lên án đế quốc Mỹ xâm lược” cũng như chủ trương “ba không” trước đây là chỉ dấu báo hiệu sự nghiệp chính trị của NTD sắp tàn, cùng chung số phận của những nhân vật có khuynh hướng thân Bắc Kinh: Nguyễn Bá Thanh và Phùng Quang Thanh.

Mấy tháng sau khi Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Trần Đại Quang đến Mỹ và tiếp xúc với CIA, tin tức trong nội bộ Đảng CSVN bị tiết lộ và có lời đồn đoán về âm mưu đảo chính của Phùng Quang Thanh mà Trần Đại Quang là người phát giác và trực tiếp tổ chức chiến dịch dẹp loạn.  Theo ông Bùi Quang Vơm trong bài Có hay không âm mưu đảo chính của Phùng Quang Thanh? trên mạng Anh Ba Sàm ngày 5/2/2016 thì “theo tin rò rỉ và dư luận, âm mưu đảo chính là có thật”.  Ông Vơm đưa ra những chi tiết sau:

“Ngày 17/03/2015, Trần Đại Quang thăm Mỹ chuẩn bị cho chuyến viếng thăm Mỹ ngày 6-10/07/2015 của Nguyễn Phú Trọng. Gần hai tháng sau, ngày 13/5/2015, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Ted Osius xuất hiện lần đầu tiên trên đài phát thanh Việt Nam (VOV) chính thức tuyên bố Hoa Kỳ sẽ đón tiếp Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng với những nghi thức cấp cao nhất.

“Hai ngày sau đó, ngày 15/5/2015, Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh đã đón tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn tại biên giới Lào Cai một cách long trọng nhân dịp tổ chức buổi Tọa đàm hữu nghị quốc phòng Biên giới Việt Nam- Trung Quốc lần thứ hai.  Tại cuộc tọa đàm này có một chi tiết rất nhiều hàm ý là việc Thường Vạn Toàn tận tay trao tặng Phùng Quang Thanh chiếc bình sứ Trung Quốc, như một thông điệp “hãy giữ lấy bình quý”.

“Rất có thể bằng cách nào đó, tình báo Trung Quốc đã nắm được nội dung chuyến thăm Mỹ của Nguyễn Phú Trọng, trong đó có việc nâng quan hệ Việt – Mỹ lên Đối tác chiến lược toàn diện, và những cam kết đặc biệt về quan hệ Quốc phòng, mà Trung Nam Hải coi là mối nguy hiểm như một sự phản bội chủ nghĩa.  Có khả năng Trung Quốc gây áp lực cho Phùng Quang Thanh chuẩn bị cuộc đảo chính, không cần biết có thành công, nhưng ít nhất cũng đe dọa cảnh cáo sự tồn vong của chế độ nếu thân Mỹ”.

Đầu tháng 7/2015 TBT Nguyễn Phú Trọng đã đến Mỹ. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử bang giao HK và CSVN, một lãnh tụ tối cao của CSVN đến Hoa Thịnh Đốn gặp tổng thống Mỹ. Trong cuộc hội đàm tại phòng Bầu Dục/Tòa Bạch Ốc ngày 7/7/2015, TT Obama nhấn mạnh, Hoa Kỳ hết sức coi trọng mối quan hệ với VN và đề cao vai trò của VN ở khu vực Châu Á/Thái bình Dương. Còn ông Nguyễn Phú Trọng thì khẳng định: coi trọng việc phát triển quan hệ với HK là chủ trương nhất quán lâu dài của VN. Sau cuộc hội đàm, hai bên đã ra “Tuyên bốtầm nhìn chung”khẳng định sẽ tiếp tục theo đuổi mối quan hệ“sâu sắc, lâu bền và thực chất” dựa trên cơ sở “tôn trọng độc lập, chủ quyền, thể chế chính trị và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau”.

Hai tháng sau, CT Tập Cận Bình cũng đến Mỹ hội đàm với TT Obama trong hai ngày 24 và 25/9/2015 để “vạch ra đường hướng sắp tới của quan hệ Mỹ-Trung”. Đây là lần thứ tư, ông Tập gặp gỡ tổng thống Mỹ kể từ khi ông lên nắm quyền lãnh đạo hồi tháng 3/2013.Trước khi ông Tập đến Mỹ, Dương Khiết Trì, Ủy viên Quốc Vụ Viện phụ trách Ngoại giao của TQ đã tuyên bố với tờ báo nhà nước China Daily: TQ cam kết một giải pháp hòa bình cho tranh chấp trên biển và các xung đột khác, đồng thời đòi hỏi những bất đồng không thể được giải quyết bởi các nước đứng về một bên nào đó. Ông nói: “Nếu có những bạn hữu của Trung Quốc muốn trở thành bạn bè của Hoa Kỳ hoặc ngược lại, cả hai nước cần đón nhận, và chúng ta sẽ có nhiều bạn chung hơn”. Điểm trên cho thấy vì “mối quan hệ Mỹ-Trung” mà Bắc Kinh đã chấp nhận CSVN hợp tác và làm bạn với Hoa Kỳ hai tháng trước đó.

Trong chuyến viếng thăm Mỹ lần này,Tập Cận Bình đã thảo luận với TT Obama về việc hợp tác phát triển kinh tế Mỹ-Trung và tình hình căng thẳng ở biển Đông. Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 25/9/2015, Chủ tịch TQ có thái độ ôn hòa về biển Đông. TT Obama đề cập việc TQ bồi đắp và quân sự hóa các đảo đang tranh chấp “khiến cho các nước trong vùng càng khó mà đạt đến một giải pháp hòa bình cho các bất đồng”. Vì thế HK nhấn mạnh đến tự do hàng hải, hàng không và thương mại và Mỹ sẽ tiếp tục hoạt động ở bất cứ nơi nào được luật pháp quốc tế cho phép.

Đáp lại, chủ tịch TQ tuyên bố các đảo ở biển Đông là lãnh thổ của TQ từ thời cổ đại… Tuy nhiên, TQ cam kết tôn trọng và tán thành quyền tự do hàng hải, tự do bay mà các quốc gia khác được hưởng theo luật quốc tế. Ông Tập xác định các hoạt động xây dựng mà TQ đang tiến hành trên các đảo ở phía nam quần đảo Trường Sa (Nam Sa) không nhằm và không ảnh hưởng đến bất kỳ quốc gia nào và TQ không có ý định quân sự hóa. Ông thừa nhận Mỹ và TQ có rất nhiều lợi ích chung ở biển Đông và kêu gọi các nước liên quan trực tiếp sẽ thảo luận các khác biệt thông qua đối thoại, thực thi đầy đủ và hữu hiệu DOC và sớm hoàn tất COC dựa trên tinh thần xây dựng và đồng thuận.

Để thực hiện thái độ không thừa nhận việc TC bồi đấp, xây dựng các đảo nhân tạo ở biển Đông, ngày 27/10/2015 HK đã điều khu trục hạm USS Lassen có trang bị hỏa tiễn đi vào vùng biển cách bãi đá Xu Bi khoảng 6 hải lý trong khu vực quần đảo Trường Sa. Xu Bi là một trong những bãi đá, đảo chìm mà TQ đã và đang bồi đấp, mở rộng thành đảo nhân tạo và xây dựng các cơ sở hạ tầng, kể cả các phi đạo. Tháng sau, ngày 8 và 9/12/2015, hai oanh tạc cơ B52 lại bay vào phạm vi 12 hải lý chung quanh các đảo nhân tạo mà TQ đang xây tại Trường Sa. Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định khu vực các đảo nhân tạo mà Bắc Kinh xây dựng ở Trường Sa, kể cả phạm vi hải lý chung quanh các đảo này không thuộc chủ quyền của TQ.

Trước đó, có nguồn tin TT Obama và CT Tập Cận Bình sẽ đến VN khoảng giữa tháng 11/2015. Ông TCB và phu nhân Bành Lệ Viên đã viếng thăm VN trong hai ngày 5 và 6/11/2015. Chủ tịch TQ đã đọc diễn văn trước Quốc hội và hứa với giới lãnh đạo CSVN sẽ viện trợ giúp VN 1 tỷ nhân dân tệ trong 5 năm. Đây là 2 điểm đặc biệt đáng chú ý. Lời hứa viện trợ 1 tỷ nhân dân tệ quá khiêm nhượng, chỉ tương đương 150 triệu Mỹ kim. Còn việc ông Tập nói chuyện trước Quốc hội là một việc hết sức bất ngờ. Theo LS Trần Quốc Thuận, nguyên Phó chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Quốc hội: “Đó là phong cách hiếm khi thấy các nước Xã hội chủ nghĩa làm. Những việc nói trước Quốc hội thường là những việc của các nước dân chủ”.

Chủ tịch TQ mở đầu bài phát biểu “Quốc hội VN là cơ quan nhà nước cao nhất đại diện cho mọi tầng lớp nhân dân. Tôi cảm thấy rất vinh hạnh khi đứng trên diễn đàn này, dùng sự kính trọng lớn nhất bày tỏ sự biết ơn đối với những người bạn đã có cống hiến quan trọng trong nổ lực giữ gìn tình hữu nghị TQ-VN trong thời gian từ trước đến nay”. Người viết có cảm tưởng phát biểu của CT Tập Cận Bình là lời “chia tay” với nhân dân VN vì TQ đã chấp nhận VN trở thành Đối tác toàn diện với Mỹ. Ông bày tỏ sự biết ơn VN vì từ 1949 khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời cho đến nay nhờ VN luôn dựa vào TQ khiến HK phải tranh thủ TQ để chấm dứt chiến tranh VN và chiến tranh lạnh. Năm 1971, Mỹ không xử dụng quyền phủ quyết giúp TQ gia nhập LHQ trở thành Hội viên Thường trực Hội đồng Bảo An. Trong giai đoạn cuối của chiến tranh lạnh, TQ là đồng minh của HK, được Mỹ, Nhật, Tây Âu giúp thực hiện “bốn hiện đại hóa”. TQ trở nên hùng mạnh như ngày nay.

Trong khi đó, TT Obama không đến VN, ông chỉ đến Thổ Nhĩ Kỳ, Phi Luật Tân và Mã Lai từ 14 đến 22/11/2015. Điều này có thể giải thích. Trước đó, ông đã thỏa thuận với TBT Nguyễn Phú Trọng sẽ nhanh chóng hoàn tất hiệp định TPP, nhưng vào thời điểm này TPP vẫn chưa thành hình. Nhờ Lưỡng viện Quốc hội trao quyền “Đàm phán nhanh” (TPA-Trade Promotion Authority), TT Obama đã hoàn tất các cuộc đàm phán về TPP với 11 quốc gia khác tại Atlanta (HK) vào ngày 5/10/2015. Và 12 thành viên đã chính thức ký kết Hiệp ước TPP tại Auckland (NZ) ngày 04/02/2016.

Ngày 23/5/2016, nhận lời mời của Chủ tịch Trần Đại Quang, TT Obama đã đến VN. Lãnh đạo hai nước đã thông quaTuyên bố chungvề sự hợp tác Việt Mỹ trong tương lai thuộc các lãnh vực như: Tăng cường quan hệ chính trị-ngoại giao, hợp tác an ninh-quốc phòng. Đẩy mạnh quan hệ kinh tế. Thúc đẩy quyền con người và cải cách tư pháp. Giải quyết các thách thức khu vực và toàn cầu.

Hôm sau, TT Obama có bài phát biểu với nhân dân VN và rời Hà Nội vào thăm TP/HCM. Ông đã đến viếng Chùa Ngọc Hoàng ở Đa Kao. Đây là một chùa Tàu do người Trung Hoa dựng lên hồi đầu thế kỷ 20. Mặt tiền chùa cũng như các hoàng phi, trướng, liễn bên trong đều là chữ Hán… Nhưng tại sao TT Obama đến đây để bày tỏ sự “thành kính và ngưỡng mộ truyền thốngvăn hóa Việt Nam”? Theo người viết suy luận,đây có thểlà thông điệp mà vị lãnh đạo Mỹ muốn chuyển đến Bắc Kinh. Dù VN hợp tác toàn diện với HK, nhưng người dân vẫn duy trì truyền thống thân thiện, hiếu hòavới Trung Hoa trải dài qua các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Trong thời thực dân, Nam Kỳ là thuộc địa của Pháp, song nơi đây vẫn có ngôi chùa Tàu tọa lạc tại thủ phủ Sàigòn.

Rời VN, TT Obama đến Nhật tham dự hội nghị thượng đỉnh khối G7 trong hai ngày 26 và 27/5. Nhân dịp này, TT Shinzo Abe bày tỏ quan điểm của Nhật: “Các chủ quyền ở biển Đông phải theo đúng luật pháp quốc tế, không thể khẳng định chủ quyền bằng việc “đe dọa” các nước khác hay đơn phương thay đổi nguyên trạng ở khu vực tranh chấp”. TT Obama cho biết HK và Nhật đều “mong muốn đạt được giải pháp hòa bình đối với các tranh chấp” và việc xửlý “hoàn toàn nằm trong tầm tay của TQ”.

Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Donald Tusk tham dự hội nghị, đã phát biểu: Nhóm G7 cần phải có “quan điểm cứng rắn và rõ ràng” về các tuyên bố chủ quyền gây tranh cãi của TQ. Phải chăng ông Tusk muốn đề nghịcác nước có nền kinh tế hàng đầu thế giới (Mỹ, Nhật, Đức, Ý, Pháp, Anh và Gia Nã Đại) trừng phạt TQ về mặt kinh tế như họ “đã lên án mạnh mẽ Nga trong việc sáp nhập bán đảo Crimea ở miền nam của Ukraine, vì nó đi ngược lại luật pháp quốc tế”. Họ đã quyết định loại Nga khỏi tổ chức G8 hồi tháng Ba 2014 vì “Luật pháp quốc tế ngăn cấm việc tiếp nhận một phần hoặc tất cả lãnh thổ của một quốc gia khác bằng ép buộc hoặc vũ lực”.

Hội nghị thượng đỉnh G7 tại Nhật ngày 27/5/2016 đã đưa ra Tuyên bố chung bày tỏ sự quan ngại về tình hình ở biển Đông và biển Hoa Đông. Họ đòi hỏi tất cả các nước cần tôn trọng tự do hàng hải và đường hàng không. Khẳng định mọi tuyên bố chủ quyền phải phù hợp với luật quốc tế.

Tại Diễn đàn Đối thoại Shangri-La ngày 5/6/2016, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter tuyên bố: “Rốt cuộc TQ có thể dựng lên Vạn lý trường thành của sự cô lập với những hoạt động của họ ở biển Đông”. Hành động “có tính chất gây hấn và gây bất ổn định” như vậy sẽ gây ra những phản ứng từ HK và các nước khác. Trước đó, ông đã tuyên bố: HK sẽ bố trí ở biển Đông những khí tài quân sự tối tân nhất, như khu trục hạm tàng hình và chiến đấu cơ tàng hình.

Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Jean-Yves Le Drian sau khi tham dự Diễn đàn Shangri-La, đã đến thăm VN trong ba ngày 5-7/6/2016.Ông Le Drianđã nhắc lại những gì ông đã tuyên bố ở Shangri-lavà kêu gọi hải quân các nước Châu Âu hãy thực hiện các cuộc “hải hành thường xuyên và biểu lộ rõ ràng” để chứng tỏ họ hiện diện trong vùng này. Mục đích của hành động đó là chứng tỏ các nước Âu Châu tuân thủ, tôn trọng luật pháp về biển và quyền tự do hàng hải. Ông Le Drian nêu những ý kiến cụ thể: “Nếu hôm nay mà luật biển không được tôn trọng tại vùng Nam Hải thì ngày mai sẽ đến lượt các vùng biển Bắc Cực và Địa Trung Hải cũng như các nơi khác bị đe dọa. Nếu chúng ta muốn ngăn ngừa mối nguy hiểm khi xung đột xẩy ra, chúng ta phải bảo vệ quyền tự do hàng hải này và chính chúng ta phải đứng ra bảo vệ”.

Ngày 6/6/2016 trong Đối thoại Kinh tế và Chiến lược TQ-HK lần thứ 8 tại Bắc Kinh, ông Tập Cận Bình tỏ vẻ dịu giọng khi cho rằng hai bên đã có thể duy trì sự tin tưởng lẫn nhau và sự hợp tác trong việc giải quyết các tham vọng hạt nhân của Triều Tiên. Ông nhấn mạnh “Hai nước cũng cùng chung các lợi ích ở khu vực Á châu/TBD nên cần phải tăng cường tin tưởng lẫn nhau, tăng cường liên lạc, hợp tác trong các vấn đề của khu vục này”. Ông cho rằng “Thái Bình Dương rộng lớn không nên trở thành đấu trường cho sự kình địch mà nên là vũ đài lớn cho sự hợp tác toàn diện”.

Cuộc họp Kinh tế và Chiến lược Mỹ Trung vừa chấm dứt, Ngân hàng Trung ương TQ cho biết trong tháng 5 xuất khẩu của TQ đã giảm 4,1 % và nhập khẩu giảm 0,4 %, dự kiến sẽ tiếp tục giảm. Scott Kennedy -một chuyên gia về kinh tế TQ của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ỏ Washington nhận định: Đây là dấu hiệu cho thấy sự yếu kém của TQ trong môi trường kinh tế thế giới, giữa lúc các mối quan hệ của Bắc Kinh với Mỹ tiếp tục bị căng thẳng vì những vấn đề thương mại và chiến lược. Các số thống kê tiết lộ: 77% các công ty Mỹ và 70% công ty của Liên hiệp Châu Âu cho biết họ nhận thấy môi trường kinh doanh ở TQ đã trở nên kém thân thiện hơn.

Trong tình thế bất lợi của TQ, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đến Mỹ. Ấn đã hợp tác toàn diện với Mỹ, Nhật, Úc để đối phó với tình hình căng thẳng ở biển Đông. TT Modi được nồng nhiệt chào đón và đã dự tiệc trưa để làm việc với TT Obama và Phó TT Biden. Ông cònđược mời phát biểu trước Lưỡng viện Quốc hội ngày 8/6/2016. Michael Kugelman thuộc Trung tâm Học giả Woodrow Wilson nhận định chính quyền Obama coi Ấn một nước có nền dân chủ lớn nhất thế giới, có nhiều điều kiện nhất để đối trọng với TQ vì các hành động gây hấn của nước này ở biển Đông.

TT Obama tuyên bố trong cuộc họp báo với TT Modi “Ưu tiên chủ yếu đối với cả hai nước là làm cách nào để cổ vũ cho sự thịnh vượng kinh tế và cơ hội xóa đói giảm nghèo cho nhân dân. Chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận về một loạt lãnh vực mà chúng tôi có thể hợp tác hiệu quả hơn để tạo công việc làm ăn, khuyến khích đầu tư, thương mại và tăng cơ hội cho nhân dân hai nước, đặc biệt là giới trẻ”. Về phần mình TT Modi chỉ ra rằng Ấn có 800 triệu người dưới 35 tuổi. Ông nói “HK nhận thức rõ Ấn Độ có nhiều tài năng. Ấn và Mỹ có thể hợp tác để tận dụng những tài năng đó vào mục đích phụng sự nhân loại để sáng tạo và đạt thêm những tiến bộ mới”.

Sau đó kể từ ngày 14/06/2016, và liên tiếp trong ba ngày, Hải Quân ba nước Mỹ, Nhật và Ấn đã tham gia cuộc tập trận mang tên Malabar có quy mô rầm rộ và phức tạp nhất từ trước tới nay tại vùng Biển Philippines. Theo nhà báo Trọng Nghĩa “Cuộc tập trận hải quân ba bên Mỹ-Nhật-Ấn được xem là bước khởi đầu của việc hình thành một liên minh có khả năng định ra một trật tự mới trên vùng đại dương châu Á nhằm chống lại Trung Quốc ngày càng quyết đoán, với sức mạnh quân sự ngày càng tang”.

Mười ngày trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đã cảnh cáo TQ, nếu họ vẫn tiếp tục gây hấn, HK và các nước sẽ có phản ứng. Phản ứng đó có thể là Mỹ và các đồng minh G7 sẽ di chuyển cơ sở đầu tư của họ ở Trung Quốc sang Ấn Độ.

Về phần Nga, ngày 17/6 tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Peterburg, TT Putin khẳng định Mỹ là siêu cường duy nhất hiện nay. Ông tuyên bố “Chúng tôi hiểu điều này, chúng tôi muốn sẳn sàng làm việc cùng với Mỹ”. Phát biểu của ông Putin đưa ra ngay trong ngày Liên minh Châu Âu (EU) tuyên bố kéo dài trừng phạt lên bán đảo Crimea đến giữa năm 2017. TT Putin cho rằng Mỹ đã thúc giục các đồng minh, đối tác ở châu Âu áp đặt các biện pháp trừng phạt Nga.

Lời kết: Ngày 17/12/1972 TT Nixon ra lịnh B52 oanh tạc Hà Nội, Hải Phòng để áp lực CSVN trở lại Paris ký hiệp định chấm dứt chiến tranh. Kissinger, cố vấn An ninh quốc gia của Nixon đã phác họa mối bang giao giữa HK với VN sẽ trải qua ba giai đoạn: chấm dứt thù địch chuyển sang bình thường hóa và hợp tác. Ngày 30/4/1975 HK đã chấm dứt thù địch. Năm 1995 bình thường hóa bang giao. Và năm 2015 bắt đầu giai đoạn hợp tác với VN.

Trong HĐ Paris 1973, HK tuyên bố tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của VN và hy vọng thiết lập quan hệ mới bình đẳng cùng có lợi giữa hai nước. Rất tiếc, lúc đó TBT Lê Duẩn tin tưởng ở “sức mạnh vô địch” của LX nên khước từ hợp tác với Mỹ. Ngày nay, theo đúng lịch trình đã phác họa, HK bắt đầu giai đoạn hợp tác. TT Obama đã đến Hà Nội trình bày với nhân dân VN về sự hợp tác toàn diện của Mỹ mà người viết cho đó là lời “Kết ước trăm năm” của Mỹ đối với VN. Còntương lai VN ra sao là do người dân và Đảng CSVN quyết định.

Bắc Kinh đã chấp nhận để VN làm bạn và hợp tác toàn diện với Mỹ. Nay vì quyền lợi sống còn, TQsẽ phải đáp ứng các đòi hỏi của Mỹ ở biển Đông. Đây là thời cơ vô cùng thuận lợi cho VN. Ngày trước hợp tácvới TQ, VN phải xây dựng chế độ độc tài chuyên chính. Nay chuyển sang hợp tác với Mỹ, VN phải thay đổi thể chế: dân chủ tự do. Đây là một đòi hỏi cần thiết để VN hóa giải cái di sản nặng nề của thời chiến tranh lạnh. Đó là Công hàm của TT Phạm Văn Đồng gởi TT Chu Ân Lai năm 1958. Việt Nam dân chủ, tự do có một chính phủ do nhân dân trực tiếp bầu chọn mới có thể thảo luận song phương hoặc đa phương với chính quyền TQ về chủ quyền hai đảo Hoàng Sa, Trường Sa và biển Đông dựa theo Luật Biển 1982 của LHQ.

Chuyển đổi thể chế là tình huống tốt nhất VN. Người viết cầu mongTBT Nguyễn Phú Trọng sẽ noi gương TBT Gorbachev của LX ngày trước, tuyên bố vai trò độc quyền lãnh đạo của Đảng CS bị hủy bỏ. Quốc hội mới họp trong tháng Bảy này sẽ xóa bỏ Điều 4 trong Hiến pháp, hệ thống đa đảng được thiết lập, chế độ tổng thống ra đời. Chủ tịch Trần Đại Quang có nhiều cơ may trở thành tổng thống Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tương tự như Yelsin trở thành tổng thống Cộng hòa Nga thời hậu cộng sản Liên Xô. TBT Nguyễn Phú Trọng sẽ được thế giới tuyên dương như một Gorbachev thứ hai.

Khi chế độ Liên Xô vừa sụp đổ, trong cuộc phỏng vấn truyền hình trực tiếp từ HK, đài ABC đã hỏi Yelsin “Liệu các nước khác có nên tiếp tục theo đuổi thiên đường cộng sản sau kinh nghiệm vừa qua của Liên Xô hay không?” TT Yelsin trả lời: “Chủ nghĩa cộng sản là một thảm kịch cho dân tộc chúng tôi. Kinh nghiệm lịch sử cho phép chúng tôi kết luận một cách quả quyết rằng mô thức xã hội chủ nghĩa đã thất bại. Tôi tin rằng đây không chỉ là một bài học đối với chúng tôi mà còn cho cả các dân tộc khác nữa”.

Ngày nay, nếu CSVN không rút được bài học của LX, vẫn tiếp tục xây dựng XHCN, “vừa hợp tác vừa đấu tranh với TQ” như tuyên bố của Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh tại Diễn đàn Shangri-La hai tuần trước… Thì đừng mong gì TQ trả lại biển đảo. Viên chức TQ tham dự diễn đàn này đã “Tái khẳng định lập trường kiên quyết của Bắc Kinh là các tranh chấp phải được giải quyết trực tiếp với từng nước một, chứ không chấp nhận giải quyết đa phương hay quốc tế làm trung gian”. Hợp tác thì không thể đấu tranh đòi lại những gì mà Chủ tịch HCM và TT Phạm Văn Đồng đã thừa nhận thuộc chủ quyền của TQ. Vì yếu thế, Bắc Kinh đành phải nhượng bộ Mỹ và các cường quốc được tự do lưu thông hàng không, hàng hải ở biển Đông. Đối với CSVN, Bắc Kinh đang ở thế mạnh, họ không thể nào nhượng bộ về chủ quyền hai đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Còn HK, họ đã nói rõ không ủng hộ bên này hoặc bên kia.

Việc tổng thống Mỹ Barack Obama đến VN vừa qua, theo nhà báo Định Nguyên nhận xét “Đã làm nổi bật điểm quan trọng nhất: lòng dân VN không đồng hành với nhà cầm quyền VN nữa”…”TT Obama đã mang một sinh lực mới, một vận hội mới, một khí thế mới đến cho Dân Tộc Việt Nam”. Người dân VN từ nay tin lời ông: “Vận mạng của bạn là trong tay của bạn. Đây là thời điểm của bạn. Và khi bạn theo đuổi tương lai mà bạn muốn, tôi muốn bạn biết rằng Hoa Kỳ sẽ ở đó bên bạn như là đối tác của bạn và là bạn của bạn”. Nhân dân VN sẽ mạnh dạn tiếp tục các cuộc biểu tình đòi lại biển, đòi lại quyền làm người.

Chủ tịch Trần Đại Quang đang được người dân tin tưởng sẽ là cứu tinh của họ, chắc ông chẳng dại làm tên tội đồ ra lịnh đàn áp nhân dân. Không còn sợ bị công an trấn áp, các cuộc biểu tình ôn hòa sẽ diễn ra ngày càng quy mô lớn để áp lực nhà cầm quyền phải sớm thay đổi thể chế, tôn trọng nhân quyền. Trước tình thế người dân VN đòi biển và chống TQ, Bắc Kinh sẽ lên án nhà cầm quyền Đảng CSVN hợp tác với Mỹ để phản bội TQ, cũng như họ đã từng hợp tác với LX phản bội TQ. Còn nếu CSVN dùng bạo lực trấn áp người biểu tình ôn hòa, TQ sẽ đóng vai “đại hiệp” đe dọa dùng chiến tranh để trừng phạt. Ngoài ra, việc tranh chấp chủ quyển biển đảo giữa VN và TQ cũng là nguyên nhân đưa đến chiến tranh.

Qua trình bày trên cho thấy ván cờ VN đã tàn. Nếu lãnh đạo Đảng CSVN không thức tỉnh, cứ bám quyền lực độc tài, chiến tranh sẽ xảy ra. Bắc Kinh sẽ giúp nhân dân VN lật đổ chế độ cộng sản, hầu tranh thủ lòng dân hiện đang thù ghét TQ cao độ. Bắc Kinh đã chấp nhận để VN hợp tác với Mỹ, sẽ “giúp cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực” như phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Xuân Oánh đã tuyên bố: đó là quan điểm của TQ. Giờ đây, họ chỉ còn coi việc hợp tác kinh tế và chiến lược với Mỹ là quan trọng mà thôi. Họ không cần CSVN nữa. Đó là thái độ thực dụng xưa nay của Bắc Kinh, họ luôn sử dụng CSVN làm con bài để phục vụ cho mối bang giao với Mỹ nhằm mang lại lợi ích lớn nhất cho Trung Quốc.

Nhờ chiến tranh, được Trung Cộng hậu thuẫn, CSVN mới giữ vững quyền lực. Cuối cùng cũng chiến tranh và nhân tố TQ sẽ kết thúc quyền lực của Đảng CSVN???

Lê Quế Lâm
Ba Sàm
 

Website và blog tiêu biểu

Top ↑ Copyright © 2008. Tin Tức Hàng Ngày - All Rights Reserved
Back To Top ↑