Nghĩ về câu nói “một quốc gia không chịu phát triển”

(Minh Họa: Ngọc Diệp)

Việt Nam không phải không chịu phát triển, mà phát triển nhưng bị tham nhũng ăn chặn một nửa. Những gì làm ra vốn quá ít ỏi so với các nước, lại bị mất đi một nửa thì thử hỏi còn được gì trong tay!

“Một số chuyên gia World Bank còn nói đùa Việt Nam có lẽ là mô hình kỳ lạ nhất thế giới. Trên thế giới chia ra gồm nước phát triển, nước đang phát triển, nước chậm phát triển nhưng Việt Nam có lẽ là mô hình đặc biệt nhất. Đó là nước… không chịu phát triển! Đầu tư nhiều đến thế, ODA nhiều đến thế (20 năm qua lượng ODA đổ vào Việt Nam lên tới gần 90 tỉ USD) nhưng đến bây giờ vẫn không phát triển được thì chỉ có thể là… không chịu phát triển!” – Đó là phát biểu của chuyên gia Phạm Chi Lan tại Hội nghị kết nối các DN nhỏ và vừa toàn quốc do Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam tổ chức chiều 8/8 ở Đà Nẵng.

Câu nói này được bàn luận suốt mấy ngày qua trên các diễn đàn với nhiều ý kiến rất tích cực, tựu trung là chuyên gia của World Bank đưa ra một lời cảnh báo cho Việt Nam. Chỉ có lời nói thẳng mới làm cho chúng ta tỉnh thức, những lời tự vuốt ve còn nguy hiểm hơn thuốc độc.

Không phải là Việt Nam không phát triển mà đúng hơn là phát triển không tương xứng với tiềm năng của chính mình. Vậy thì lực cản nằm ở đâu, có phải vì thiếu hệ thống pháp luật đủ mạnh không, có phải vì thiếu chính sách phù hợp không? Thưa không, lực cản chính là do tham nhũng. Không quốc gia nào có thể phát triển được nếu như không chống được tham nhũng, không lụn bại đã là may.

Tại diễn dàn này, các chuyên gia kinh tế dẫn số liệu của Phòng Thương mại – Công nghiệp Việt Nam, so với 10 năm trước đây thì quy mô của doanh nghiệp Việt Nam chỉ còn một nửa. Lạ quá, lẽ ra sau 10 năm thì quy mô của doanh nghiệp Viêt Nam phải lớn hơn, sao lại có thể teo đi, đây là câu hỏi rất đau đầu nhưng không phải khó chỉ ra lời giải đáp.

Và đây là câu trả lời của chuyên gia Pham Chi Lan: “Một điều tra cho thấy, ở Việt Nam, trung bình cứ 1 đồng lợi nhuận thì DN phải mất 1,02 đồng cho “bôi trơn”. Có nghĩa là, doanh nghiệp đã bị mất đi một nửa nguồn lực cho tham nhũng. Thay vì số tiền đó được sử dụng để mở rộng sản xuất kinh doanh thì lại bỏ vào túi của tham nhũng. Suy càng sâu, càng thấy tội ác của tham nhũng, nó không chỉ ăn tiền của các cá nhân, của doanh nghiệp, của xã hội, mà còn phá hoại nền kinh tế, là lực cản phát triển đất nước.

Một vấn đề từng đặt ra là tại sao Việt Nam không sinh ra được những doanh nhân có thể xây dựng được những thương hiệu lớn như Honda, Toyota… của Nhật bản hay Samsung, Hyundai… của Hàn Quốc. Câu trả lời cũng đã đặt ra ở trên, đó là vì tham nhũng.

Thế thì, Việt Nam không phải không chịu phát triển, mà phát triển nhưng bị tham nhũng ăn chặn một nửa. Những gì làm ra vốn quá ít ỏi so với các nước, lại bị mất đi một nửa thì thử hỏi còn được gì trong tay!

Nhưng nếu có cách để so sánh tài sản của quan chức của các nước, có lẽ vị trí của Việt Nam lại thuộc thứ hạng “không phải dạng vừa đâu”.

Lê Chân Nhân
Theo Blog Dân Trí

Gánh nặng nợ nần và sự gánh vác của dân

Theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, hiện có ba vấn đề lớn của ngân sách năm 2015 là: Thất thu từ giảm và xóa bỏ thuế trong cam kết hội nhập; thất thu từ nhập siêu khi “bóng ma” nhập siêu quay trở lại (dự tính cả năm nhập siêu 6 - 8 tỷ USD) và các vấn đề thất thu thuế, chống chuyển giá của các doanh nghiệp liên doanh, 100% vốn nước ngoài chưa được hiệu quả khiến Việt Nam mất thu.

Chưa kể, nợ đến hạn phải trả tính đến năm 2015 của Việt Nam là 7,1 tỷ USD (tương đương khoảng 150.000 tỷ đồng), chủ yếu là phần nợ vốn vay ODA, vay nợ Chính phủ qua trái phiếu.

Nhập siêu luôn là nỗi ám ảnh của nền kinh tế, chỉ riêng quan hệ thương mại với Trung Quốc, nhập siêu tăng hằng năm trong suốt 14 năm, kể từ năm 2011. Riêng năm 2014, theo Viện Kinh tế Việt Nam, Tổng cục Thống kê Trung Quốc công bố Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc tới 43,8 tỉ USD trong năm 2014, tăng thêm 20 tỉ USD so với số liệu chính thức của Việt Nam.

Người dân nghe những thông tin này tưởng như chuyện đâu đâu ngoài trung ương, chuyện xa vời, chuyện “vĩ mô”, không liên quan gì đến gạo cơm mắm muối thường nhật của mình. Những vấn đề “vĩ mô” đó có nhà nước lo.

Nhưng thực tế lại không phải như vậy. Tất cả những chuyện tưởng như rất xa vời đó lại có ảnh hưởng trực tiếp tới cân gạo, ký đường trong mỗi gia đình. Bởi vì, nợ là nước Việt Nam nợ, dân Việt Nam nợ. Muốn trả nợ thì lấy tiền đâu ngoài thu từ người dân và bán tài nguyên khoáng sản. Thu từ dân bằng cách tăng các khoản, thuế và phí, hoặc ít nhất cũng phải dỡ bỏ các chính sách hỗ trợ người dân để giảm áp lực cho ngân sách.

Những đề xuất tăng phí, phụ phí, mỗi thứ một ít, sẽ ảnh hưởng tới thu nhập của từng cá nhân, hộ gia đình. Tất nhiên, đất nước khó khăn thì mỗi công dân đều phải có trách nhiệm chia sẻ, dù thụ động cũng là trách nhiệm. Và cũng để khẳng định một điều rằng, không có việc gì nhà nước có thể làm được, lo được nếu như không có sức dân, trí dân, lực dân.

Nghèo thì phải đi vay mượn để có vốn xây dựng đất nước, kiến thiết quốc gia. Dân sẵn sàng chia sẻ khó khăn, trả nợ nần, nhưng đồng vốn đó phải được sử dụng hiệu quả thì mới xứng đáng. Các khoản chi tiêu phải công bằng, minh bạch từng xu. Nhưng trên thực tế, còn có những dự án sử dụng đồng vốn không hiệu quả, lãng phí, thất thoát thì đó là không xứng đáng.

Đồng tiền đi vay là mồ hôi công sức nên quý như máu thịt. Chi tiêu cẩu thả, hối lộ, tham nhũng, chia chác lợi ích nhóm là phí phạm “máu thịt”. Để cho nhiều kẻ tham nhũng làm giàu trên những đồng tiền đi vay đó còn dân phải còng lưng ra trả nợ thì quá đau.

Lê Chân Nhân
Theo Dân Trí

Bạo lực đang đe dọa thế hệ trẻ

Con số hàng ngàn người nhập viện vì đánh nhau trong dịp Tết vừa qua vẫn còn là nỗi ám ảnh với những ai quan tâm đến sự xuống cấp của đạo đức xã hội. Cái ác ngày càng lấn lướt cái thiện, bạo lực đang đe dọa tâm hồn, suy nghĩ, nhân cách con người, đặc biệt là lây truyền đến thế hệ trẻ.

(Minh họa: Ngọc Diệp)

GS Nguyễn Minh Thuyết nhận định: “Lớp trẻ sẽ thấy rằng, trong những vụ việc như thế, cha anh mình không dựa vào luật pháp mà lại cư xử với nhau bằng bạo lực thì sau này mình cũng sẽ cư xử như thế. Những cái này nguy hại khôn lường”.

Ông bố chở con đi học, va quẹt xe với người khác. Ông bố nhảy xuống xe xông vào đánh nhau ngay mặt con mình. Đứa con đó rất có thể sẽ giải quyết các mâu thuẫn bằng bạo lực.

Ngược lại, nếu ông bố lịch sự, giải quyết ôn tồn, nói lời tử tế, thì đứa con sẽ noi gương, sau này lớn lên, sẽ là người cư xử lịch sự, nói năng hiền lành, cử chỉ ôn hòa.

Nhưng thử hỏi, những ông bố tử tế chiếm tỉ lệ bao nhiêu phần trăm hiện nay? Không cần khảo sát hay điều tra xã hội học cũng rõ, chỉ nhìn con số hàng ngàn người đánh nhau, trong đó có 15 người chết trong dịp Tết là đủ để hiểu. Tết là những ngày con người ta sống trải lòng, tìm điều hay lẽ phải để nói với nhau, tìm cái may thay cho cái rủi, thế mà vẫn dùng bao lực...

Người ta đi đến chùa chiền, đền dài, miếu mạo là nơi thiêng liêng, hay tham gia trò chơi lễ hội, nhưng vẫn sử dụng bạo lực, sẵn sàng đánh nhau để giành giật nhau những thứ gọi là “lộc”. Chỉ vì nghĩ rằng cướp được lộc là may cho mình, nên có thể làm tất cả, bất chấp đạo lý, coi thường pháp luật.

Vì quá tham, quá mê bạo lực, họ không có thì giờ để suy nghĩ rằng, nếu thánh thần có thiêng thật, thì cũng không ai đem “lộc” mà cho kẻ tham lam và độc ác.

Bạo lực ngày càng tăng, nhưng cộng đồng lại đẻ ra hoặc phục dựng những lễ hội tăng thêm tính bạo lực. Đã có nhiều ý kiến can ngăn không nên tiếp tục tổ chức lễ hội dã man như chém lợn, đâm trâu, chọi trâu. Thế nhưng, người ta vẫn thích đâm, thích chém, thích nhìn máu me mới thỏa cơn kích động của họ.

Những đứa trẻ chứng kiến chém giết máu me như vậy, chắc chắn sẽ bị tổn thương nặng nề tâm lý, tình cảm, ảnh hưởng rất lớn đến sự trưởng thành nhân cách về sau.

Sự nỗ lực can gián lễ hội chém lợn ở Ném Thượng, Bắc Ninh chưa thành, thì cộng đồng lại phát sốt vì những tấm ảnh về lễ hội Cầu Trâu tại xã Hương Nha, Tam Nông, Phú Thọ. Con trâu bị cột vào cọc, trai làng thi nhau lấy búa đập vào đầu trâu cho đến khi gục chết. Quá thê thảm. Nhưng đáng sợ hơn, ớn lạnh hơn là khi nhìn vào đôi mắt con trâu. Nó như van xin, cầu cứu, đau đớn trong tuyệt vọng...

Văn hóa chỗ nào lại đi giết trâu hãi hùng như thế, tín ngưỡng gì mà lấy “con trâu là đầu cơ nghiệp” ra để hành hạ cho đến chết.

Cái ác bày ra công khai trước mắt, mang danh văn hóa, lễ hội sờ sờ như vậy mà không dẹp, thì sao mong dẹp được bạo lực đang lan tràn trong xã hội.

Lê Chân Nhân
Theo Dân Trí