Tin Tức Cập Nhật 24/7

Tin Mới Nhất

HOT VIDEO CHANNEL - TV Bài nói về Biển Đông & TQ cực hay của Trung tương Phạm Văn Dỹ - Chính Ủy QK 7
Hiển thị các bài đăng có nhãn Đỗ Đăng Khoa. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Đỗ Đăng Khoa. Hiển thị tất cả bài đăng

Làm sâu sắc thêm mối quan hệ đối tác Việt–Mỹ


Sau hai thập niên bình thường hóa quan hệ với Việt Nam, Hoa Kỳ đang tìm cách thúc đẩy mối quan hệ gần gũi hơn nữa giữa lúc hai nước đang phải đối mặt với thách thức chung: Trung Quốc. Trong hoàn cảnh này, chính quyền Obama gần đây đã nới lỏng lệnh cấm vận cung cấp vũ khí sát thương đối với Việt Nam và phê duyệt bán chương trình công nghệ năng lượng hạt nhân dân sự cho Hà Nội. Cả hai sáng kiến ​​này cần được thực hiện một cách rất thận trọng nhằm đảm bảo ổn định trong khu vực.

Các công ty tư nhân mong muốn đầu tư vào Việt Nam là yếu tố chính đưa tới việc cải thiện mối quan hệtốt hơn giữa hai nước.Thương mại và đầu tư đã bùng phát sau khi Hoa Kỳ bỏ lệnh cấm vận kinh tế đối với Việt Nam vào năm 1994. Năm 2011,Tổng thống Obama công bố kế hoạch dành nhiều sự tập trung hơn vào khu vực châu Á trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ – chiến lược tái cân bằng nhằm tăng cường quan hệ với các nước có chung mối lo ngại về một Trung Quốc đang ngày càng trở nên hung hăng hơn.

Việt Nam và Hoa Kỳ hiện vẫ ncó hai hệ thống chính trị khác nhau–Việt Nam được điều hành bởi hệ thống một đảng – tức Đảng Cộng sản Việt Nam và hồ sơ nhân quyền khá ảm đạm. Tuy nhiên, hai nước có cùng quan điểm và muốn ngăn chặn việc sử dụng vũ lực trong các vụ tranh chấp hàng hải [ở Biển Đông], bảo đảm tự do hàng hải và mở rộng thương mại. Trong năm 2013,Tổng thống Obama và Chủ tịch nước TrươngTấn Sang đã nhất trí về mối quan hệ” đối tác toàn diện”, trong đó hai nước cam kết hợp tác trên một loạt các vấn đề, bao gồm cả quốc phòng và năng lượng.

Trung Quốc hiện nay là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam, và Việt Nam đã cố gắng không làm điều gì để khiêu khích nước láng giềng khổng lồ này. Nhưng khi Trung Quốc quyết định đặt giàn khoan dầu nước sâu vào vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam hồi tháng Năm vừa qua đã làm Hà Nội mất cảnh giác và gây căng thẳng giữa hai nước. Kết quả là chính quyền Obama đã dỡ bỏ một phần lệnh cấm chuyển giao vũ khí sát thương đối với Việt Nam, một thuật ngữ bao trùm một loạt các mặt hàng quân sự nhưng trong trường hợp này thì Hoa Kỳ đề cập đế nhệ thống phòng thủ cơ bản nhất.

Việc mua bán hiện nay chỉ giới hạn trong các điểm cơ bản đã nêu và sẽ phê duyệt theo từng trường hợp cụ thể. Việt Nam hiện nay có ít khả năng thực hiện các công việc giám sát. Một số quan chức Hoa Kỳ muốn cung cấp máy bay giám sát P-3; hoặc một chương trình khôn ngoan khác có thể bắt đầu bằng cách cung cấp các mặt hàng ít phức tạp và ít đe dọa hơn như tàu tuần tra cho lực lương cảnh sát biển Việt Nam – tất nhiên các tàu này sẽ không kèm theo vũ khí, nhưng trong tương lai chương trình này có khả năng trang bị súng đạn. Hoa Kỳ cũng đang thận trọng trong việc này bởi châu Á đang tràn ngập trong các chương trình vũ khí mới và Washington cần phải xem xét làm thế nào để trang bị cho các đối tác của mình mà không gây thêm căng thẳng trong khu vực. Trung Quốc lâu nay có xu hướng lý giải rằng sự có mặt của Hoa Kỳ trong khu vực này là một mối đe dọa.

Washington cũng thận trọng vì hồ sơ nhân quyền tội tệ của Việt Nam; chính phủ nước này vẫn giam các tù nhân chính trị và đàn áp các phong trào bất đồng chính kiến​​. Hoa Kỳ không thể háo hức rào đón mối quan hệ đối tác cũng như cung cấp vũ khí mà không hiệu chỉnh các quyết định như vậy dựa trên cách Việt Nam đối xử với công dân của mình.

Các sáng kiến ​​khác là thỏa thuận năng lượng hạt nhân dân sự vốn đã được ký kết vào tháng Năm vừa qua. Chính sách này cho phép các công ty Hoa Kỳ nộp đơn xin giấy phép xuất khẩu nghiên cứu và các thiết bị hạt nhân tới Việt Nam, nước có tham vọng sẽ trở thành quốc gia Đông Nam Á đầu tiên để vận hành nhà máy điện hạt nhân. Hy vọng của Việt Nam là năng lượng hạt nhân sẽ cung cấp lên đến 30 phần trăm nhu cầu năng lượng của nước này vào năm 2050.Việt Nam hiện có pháp luật cấm phát triển vũ khí hạt nhân. Mặc dù vậy, một phần trong thỏa thuận năng lượng dân sự, chính quyền Obama nên buộc Việt Nam khẳng định rằng nước này sẽ không làm giàu và tái xử lý nguyên liệu hạt nhân vốn được sử dụng để làm nhiên liệu bomnguyên tử.

Việt Nam đã nổi lên như một nước quan trọng trong kế hoạch của Hoa Kỳ nhằm xây dựng một khu trục để đối trọng lại với Trung Quốc, mặc dù hai nước này từng là kẻ thù của nhau trong thời Chiến tranh Việt Nam. Mặc dù hệ thống chính trị mang tính đàn áp của Việt Nam hiện nay đang gây không ít cản trở trong mối quan hệ đối tác Việt–Mỹ, nhưng các quan chức lạc quan rằng các thế hệ trẻ của Việt Nam sẽ từng bước nhận thấy rằng một xã hội tự do hơn là điều cần thiết và tiên quyết để nâng cao vị thế của nước này trên trường quốc tế. Trong khi đó, lợi ích của Hoa Kỳ là làm thế nào để thu hút Việt Nam vào trục chiến lược của mình.
A Deepening Partnership With Vietnam

By THE EDITORIAL BOARDOCT. 24, 2014

Two decades after normalizing relations with Vietnam, the United States is seeking to forge even closer ties as the two countries face a common challenge in China. To that end, the Obama administration recently eased a longtime ban on providing lethal weapons to Vietnam and approved the sale of technology for a civilian nuclear energy program. Both initiatives should be carried out with great care so as to ensure regional stability.

Private companies eager to invest in Vietnam have been the main drivers of a better relationship. Trade and investment exploded after the United States lifted its economic embargo in 1994. In 2011, President Obama announced plans to give Asia greater emphasis in his foreign policy — a rebalancing aimed at strengthening ties with countries that, like the United States, are wary about an increasingly aggressive China.

Vietnam and the United States still have divergent political systems — Vietnam is run by a Communist Party and has a dismal human rights record. Yet they share interests in preventing the use of force in maritime disputes, ensuring freedom of navigation and expanding trade. In 2013, Mr. Obama and President Truong Tan Sang of Vietnam agreed on a “comprehensive partnership” that pledged cooperation on a range of issues, including defense and energy.

China is Vietnam’s top trading partner, and Vietnam has tried hard not to provoke it. But China’s decision in May to position a massive oil rig in an area of the South China Sea claimed by Vietnam caught Hanoi off guard and exposed its vulnerability. One result is the Obama administration’s move to partly lift the ban on transfers of lethal arms, a term that embraces a broad array of military items but in this case refers to fairly modest defense systems.

The transfers should be limited to such systems and approved case by case. Vietnam has little ability now to do surveillance. Some American officials want to offer P-3 surveillance planes; a wiser course would be to start by providing less sophisticated and less threatening items like patrol boats — unarmed, but capable of carrying guns at some future point — for Vietnam’s coast guard. Caution is justified because Asia is awash in new weapons and America needs to consider how arming its partners will affect regional tensions. China tends to interpret America’s increased engagement as a threat.

Caution is also justified because of Vietnam’s poor human rights record; the government is still jailing political prisoners and crushing dissent. America cannot be so eager for partnership that it transfers weapons without calibrating such decisions based on how Vietnam treats its own people.
The other initiative is the civilian nuclear energy deal, signed in May. It allows American companies to apply for licenses to export nuclear research and equipment to Vietnam, whose ambition is to become the first Southeast Asian nation to operate a nuclear power plant. Vietnam’s hope is that nuclear power will provide up to 30 percent of its energy needs by 2050. Vietnam has a law on the books forbidding the development of nuclear weapons. Even so, as part of the civilian energy deal, the administration should have insisted that Vietnam promise not to enrich and reprocess nuclear material, which could be used to make bomb-grade fuel.

Vietnam has emerged as a major player in America’s plans to build a regional counterweight to China, despite the trauma of the Vietnam War. Though Vietnam’s repressive system is a brake on the partnership, officials are optimistic that a younger generation of Vietnamese will come to see that a freer society is necessary and can only enhance their country’s standing in the world. In the meantime, it is in America’s interests to engage Vietnam whenever it can.


THE EDITORIAL BOARD - THE NEWYORK TIMES
Đỗ Đăng Khoa chuyển ngữ
Theo CTV Phía Trước

Một liên minh vừa chớm nở: Việt Nam Và Philippines đối đầu với Trung Quốc (I)



Năm ngoái, Philippines đã đệ đơn khiếu kiện chống lại các hành động hung hăng của Trung Quốc ở vùng Biển Tây Philippines (tức Biển Đông) lên Tòa án Trọng tài của Liên Hiệp Quốc. Trung Quốc “thực sự không chuẩn bị cho điều đó và đã thực sự xấu hổ”, một trong những chuyên gia ngoại giao hàng đầu về Trung Quốc của Việt Nam nói với tôi trong chuyến thăm gần đây đến Hà Nội.

Đó là một đòn mạnh tay của chính phủ Philippines. Một chuyên gia phân tích của Việt Nam cho rằng đơn khiếu kiện đã đặt Trung Quốc vào thế phòng thủ và là một trong những yếu tố thúc đẩy Bắc Kinh đồng ý thảo luận với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) về quy tắc ứng xử ở vùng biển tranh chấp – được biết đến với các tên Biển Tây Philippines ở Philippines, Biển Đông tại Việt Nam, và Biển Nam Trung Hoa ở Trung Quốc.


Sự hợp tác vừa chớm nở giữa Việt Nam và Philippines là sự phát triển mới nhất xuất phát từ yêu sách lãnh thổ hiếu chiến của Trung Quốc trong khu vực. Trong năm 2009, Trung Quốc đưa ra cái gọi là bản đồ “đường chín đoạn” trong đó tuyên bố chủ quyền toàn bộ khu vực Biển Đông, chỉ để lại vỏn vẹn 12 dặm vùng biển chiến lược đối với bốn nước có cùng tranh chấp trong khu vực. Trong việc theo đuổi các mục tiêu của Bắc Kinh, tàu hải giám của Trung Quốc đã đánh đuổi ngư dân Philippines ở Bải đá ngầm Scarborough nằm trong phạm vi 200 dặm Khu Kinh tế Đặc quyền của Philippines (EEZ). Trong sự kiện gần đây nhất, Trung Quốc đã cố gắng xua đuổi các tàu đánh cá Philippines bằng vòi phun nước. Tàu của Trung Quốc cũng đã đuổi tàu thuyền Philippines ra khỏi một đơn vị đồn trú trên Bãi đá ngầm Ayungin nằm trong quần đảo Trường Sa.

Một nhược điểm trong lợi thế pháp lý của Manila là nó làm cho Philippines trở thành mục tiêu hàng đầu của Bắc Kinh, thay thế đối thủ chính của Trung Quốc trước đây là Việt Nam. “Họ đang cô lập bạn, trong khi mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc đang trở lại bình thường”, một chuyên gia về Trung Quốc tại Học viện Ngoại giao Việt Nam chia sẻ”. Mặc dù các nhà lãnh đạo của hai nước vẫn trao đổi qua lại, tuy nhiên, “chúng vẫn cảm thấy khó chịu. Trong các nước ASEAN mà Trung Quốc ít ưa chuộng nhất, chúng tôi đứng hạng số chín và bạn ở số 10. Tuy nhiên, về lâu dài thì Việt Nam sẽ trở thành vấn đề chiến lược chính của Bắc Kinh”.

Được mời ra Hà Nội để trao đổi một loạt các bài giảng về chính sách đối ngoại và các vấn đề kinh tế theo lời đề nghị của bà Nguyễn Thị Bình – người đứng đại diện Chính phủ Cách mạng Lâm thời dẫn đầu đoàn đại biểu của miền Nam Việt Nam đến Paris đàm phán kết thúc chiến tranh Việt Nam – tôi đã tận dụng cơ hội để gợi ra những quan điểm của Việt Nam về các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông.

Tìm ra Động cơ của Bắc Kinh

Việt Nam có vị trí rất tốt để phân tích các vấn đề của chính phủ Trung Quốc. Họ không chỉ chiến đấu với Trung Quốc trong hơn một ngàn năm qua mà họ còn có cách giải thích các vấn đề chính trị rất tương tự như Trung Quốc. Điều này có thể thấy rõ vì trong thực tế cả hai nước đều do đảng cộng sản cai trị theo chủ thuyết Lênin. Tuy nhiên, điểm khác biệt giữa hai nước có thể chỉ là xung đột lợi ích quốc gia.

Nhưng Việt Nam diễn giải bản đồ “đường chín đoạn” của Trung Quốc như thế nào? Điều thú vị là có một số cách giải thích khác nhau. Diễn giải đầu tiên cho rằng đường chín đoạn chỉ là phân định biên giới hàng hải của Trung Quốc và Trung Quốc không nhất thiết phải sở hữu những hòn đảo bên trong khu vực này. Diễn giải thứ hai cho rằng các hòn đảo và bãi đá ngầm khác trong khu vực thuộc về Trung Quốc nhưng tình trạng của các vùng biển xung quanh vẫn còn rất mơ hồ. Một ý kiến thứ ba cho rằng bản đồ đường chín đoạn khẳng định cả hai quần đảo và vùng biển xung quanh đều thuộc chủ quyền Trung Quốc.

Có một quan điểm thứ tư và mặc dù nó chỉ có một số ít các chuyên gia đồng ý nhưng cũng đáng lưu tâm. Quan điểm này cho rằng đường chín đoạn là một cách để Trung Quốc sử dụng trong các cuộc đàm phán. Theo một nhà ngoại giao và chuyên gia có kinh nghiệm đàm phán với Trung Quốc, ông cho biết rằng phong cách giải quyết vấn đề lãnh thổ của Bắc Kinh có các bước sau: “Đầu tiên, hai đảng [cộng sản] đồng ý trên nguyên tắc về các cuộc đàm phán. Thứ hai, cả hai bên lập bản đồ riêng phản ánh yêu sách lãnh thổ của mình, và Trung Quốc luôn đẩy tuyên bố chủ quyền của mình càng xa càng tốt. Thứ ba, họ so sánh hai bản đồ để xác định khu vực chồng lấn hoặc có tranh chấp. Thứ tư, hai bên đàm phán để giải quyết các khu vực tranh chấp. Thứ năm, nếu hai bên thỏa thuận và đồng ý thì sẽ lập bản đồ mới. Cuối cùng, họ đến Liên Hiệp Quốc để hợp thức hoá bản đồ mới”.

Mặc dù khác quan điểm về ý định của Trung Quốc, nhưng phía Việt Nam tập trung một trong hai điểm chính: 1) đường chín đoạn là bất hợp pháp, và 2) do số lượng các nước và sự chồng lấn liên quan đến tranh chấp ở Biển Đông nên chỉ có đàm phán đa phương mới có thể thiết lập cơ sở cho một giải pháp toàn diện mang tính lâu dài.

Ngoài ra, bất cứ động cơ nào của Trung Quốc trong việc thúc đẩy chủ quyền của họ thì rõ ràng các quan chức và chuyên gia Việt Nam đều đồng thuận rằng mục tiêu chiến lược của Trung Quốc là để khẳng định cũng như kiểm soát đầy đủ khu vực Biển Đông. Nói cách khác, mục tiêu của Bắc Kinh là để chuyển đổi pháp lý ở khu vực này thành đường thủy nội địa chi phối bởi luật pháp của Trung Quốc. Một số hành vi của Bắc Kinh hiện nay đã rõ ràng, chẳng hạn như việc thành lập thành phố Tam Sa nhằm quản lý toàn bộ khu vực Biển Đông và gần đây nhất là thông qua luật đánh cá đòi hỏi tàu thuyền phải xin phép trước khi vào khu vực này đánh bắt cá.

Một số vấn đề khác Bắc Kinh cũng không thể hiện rõ ràng, chẳng hạn như quan điểm của Bắc Kinh về vấn đề tự do hàng hải trong khu vực tranh chấp. Việc mơ hồ này là nhằm để phục vụ mục đích của họ tại thời điểm mà họ chưa có khả năng xứng tầm với sức mạnh cũng như tham vọng của họ. Một chuyên gia Việt Nam cho rằng, “điều không còn nghi ngờ là khi họ đạt được điều đó [sứ mạnh] thì họ sẽ áp dụng pháp luật nội địa lên toàn khu vực”.

Việt Nam ủng hộ Philippines sử dụng pháp lý chống lại Bắc Kinh

Chính phủ Việt Nam được cho là hỗ trợ đầy đủ việc Philippines sử dụng pháp luật chống lại Trung Quốc ở góc độ không chính thức chứ không phải là “hoàn toàn công khai hỗ trợ việc này”, một chuyên gia cho biết. Điều này đã phán ảnh rõ ràng trong câu trả lời được chuẩn bị khá cẩn thận về quan điểm của Việt Nam khi Philippines đệ đơn kiện Trung Quốc. Nguyễn Duy Chiến, Phó Giám đốc Ủy ban Biên giới Quốc gia thuộc Bộ Ngoại giao trả lời rằng: “Quan điểm của Việt Nam là tất cả các vấn đề liên quan đến Biển Đông nên được giải quyết bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước 1982 của Liên Hợp Quốc về Luật Biển”. Ông tiếp tục: “Theo quan điểm của Việt Nam, tất cả các quốc gia có toàn quyền lựa chọn cách giải quyết các tranh chấp một cách ôn hòa phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước năm 1982 của Liên Hiệp Quốc về Luật Biển”.

Trong chuyến thăm Washington vào tháng Bảy năm ngoái, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã tấn công đường chín đoạn của Trung Quốc là “không có căn cứ pháp lý”. Tuy nhiên, ông Sang vẫn im lặng về việc liệu Việt Nam có tham gia cùng Philippines để hợp nộp hồ sơ lên Liên Hiệp Quốc chống lại Trung Quốc hay không, mặc dù ông đã nhanh chóng thêm rằng là một thành viên của Liên Hiệp Quốc, Philippines “có tất cả các quyền pháp lý để thực hiện bất kỳ thủ tục tố tụng nào mà họ muốn”.

Một phần lý do trong việc thiếu sự ủng trợ là vì việc tranh chấp chủ quyền cũng có một số tác động không hay cho lắm đối với Hà Nội vì các tuyên bố chủ quyền chồng chéo giữa các nước. Nhưng trên hết là Việt Nam không muốn làm phía Trung Quốc giận dữ, đặc biệt là vào thời điểm mà hai bên đang tái lập các mối quan hệ cũng như trao đổi cấp cao.

Mặc dù Việt Nam vẫn còn do dự trong việc công khai ủng hộ Philippines đệ đơn kiện Trung Quốc nhưng nỗ lực này đã khơi gợi sự ngưỡng mộ rộng rãi trong giới chính thức tại Hà Nội. Một đại sứ nghỉ hưu gọi đây là hành động là “anh hùng”. Lý do mà đơn kiện gây nhiều sự chú ý là nó làm cho Bắc Kinh bối rối và buộc họ phải tính toán cẩn thận. Theo một chuyên gia ngoại giao về Trung Quốc, “lý do họ khó chịu là bởi vì họ đã có năm chiến trường rồi – chính trị, ngoại giao, truyền thông, an ninh, quân sự và bây giờ bạn thêm chiến trường thứ sáu: Chiến trường pháp lý”. Ông tiếp tục, “người Trung Quốc có một câu nói rằng ‘khi cờ đang trong tay của bạn thì bạn không trao lại cho người khác’”. Nói cách khác, Bắc Kinh cảm thấy rất đơn độc về mặt luật pháp, nơi các chuyên gia về luật quốc tế sẽ đưa ra các quyết định cuối cùng.

Còn tiếp…

Walden Bello, IPS
Đỗ Đăng Khoa chuyển ngữ
Theo Tạp Chí Thanh Niên Phía Trước
content 2
content 3

Nguồn: A Budding Alliance: Vietnam and the Philippines Confront China - Walden Bello, Inter Press Service (IPS)
 

Website và blog tiêu biểu

Top ↑ Copyright © 2008. Tin Tức Hàng Ngày - All Rights Reserved
Back To Top ↑