Truyền thông mạng đang đi trước báo chí

Tiến sỹ Khuất Thu Hồng cho rằng truyền thông mạng đang phát huy được sức mạnh giám sát và phản biện của mình và ngày càng phát triển rộng rãi.                 

Truyền thông mạng xã hội, truyền thông 'lề dân' hay 'lề trái' đang 'đi trước' báo chí chính thống của nhà nước và loại hình truyền thông này thực sự đang phát huy được sức mạnh 'giám sát, phản biện', theo ý kiến của chuyên gia và khách mời Bàn tròn trực tuyến của BBC.

Trao đổi với Bàn tròn thứ Năm về chủ đề 'Truyền thông dân và phản ứng quan' hôm 22/9/2016, Tiến sỹ Khuất Thu Hồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (ISDS) từ Hà Nội, nói:

"Mạng xã hội ngày nay đang ngày càng trở thành một kênh thông tin để cho các vị lãnh đạo, các cơ quan thực thi công vụ, những cơ quan công quyền của nhà nước tham khảo, nó càng ngày càng trở nên một kênh thông tin để tham khảo và hành động.

Tôi thấy rằng mạng xã hội hiện nay thực sự đang phát huy được sức mạnh của nó, sức mạnh giám sát, sức mạnh phản biện, sức mạnh cung cấp thông tin và chia sẻ thông tin ngày càng rộng rãi hơn TS. Khuất Thu Hồng

"Việc hai vị bí thư ở hai tỉnh phải có phản hồi ngay lại dư luận ở trên mạng xã hội bắt đầu phản ánh việc các vị hành động, cũng như chuyện Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có phản hồi lại dư luận xã hội trên mạng về đoàn xe hộ tống của Thủ tướng đi vào Hội An cho thấy không chỉ là nghe...

"Tôi tin rằng từ trước đến bây giờ nguồn thông tin ở trên mạng vẫn được tham khảo, vẫn được nghiên cứu, có thể nói rất là kỹ, nhưng để phản hồi, để có những hành động, thì bắt đầu từ Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và tiếp đây là hai ông bí thư với tư cách là những vị lãnh đạo cấp cao.

"Ngoài ra, mạng xã hội cũng là nguồn thông tin mà tôi thấy hiện nay rất thú vị ở chỗ rằng những thông tin từ mạng xã hội lại đi trước báo chí và nó trở thành nguồn dinh dưỡng, hay nguồn cung cấp thức ăn rất phong phú cho báo chí.

"Nhiều khi báo chí lại đến sau mạng xã hội. Ví dụ như chuyện chở tử thi ở Sơn La chẳng hạn, có một ai đó chụp được một cái ảnh đưa lên và lúc đó báo chí đưa vào và mạng xã hội cũng lên tiếng rất là mạnh mẽ và cuối cùng chính quyền tỉnh Sơn La, Bệnh viện Lao ở tỉnh Sơn La và ngành y tế đã phải vào cuộc.

"Tôi thấy rằng mạng xã hội hiện nay thực sự đang phát huy được sức mạnh của nó, sức mạnh giám sát, sức mạnh phản biện, sức mạnh cung cấp thông tin và chia sẻ thông tin ngày càng rộng rãi hơn và tôi cũng xin chia sẻ với nhà báo Trương Duy Nhất cũng như chị Mạc Việt Hồng (khách mời tại Bàn tròn) rằng chính quyền, các nhà lãnh đạo đã bắt đầu có những phản hồi tích cực hơn với những thông tin từ mạng xã hội.

"Bằng chứng là việc hai ông Bí thư (Tỉnh ủy) phải thanh minh, rồi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có ý xin lỗi việc làm của đoàn xe hộ tống của ông, cho thấy rằng bây giờ không phải lúc người ta có thể bỏ qua mạng xã hội nữa rồi, mà phải sử dụng nó, đấy là một cách phản ứng rất thông minh, một cách phản ứng rất sáng suốt, tôi cho là như vậy," Tiến sỹ Xã hội học Khuất Thu Hồng nói với BBC.

'Chuyên nghiệp hơn nhiều'

Phóng viên Lan Phương của BBC cho rằng chất lượng của truyền thông mạng nói chung đã được nâng cao rất nhiều. 

Phóng viên Lan Phương của BBC Việt ngữ từ Bangkok, trong tư cách khách mời, chia sẻ với Bàn tròn một nhận định về chất lượng của truyền thông mạng xã hội ở Việt Nam:

"Lý do mà các quan chức (Việt Nam) đã phản hồi rất nhanh trước sự kiện này cho thấy có một yếu tố mà chúng ta quên nhắc đến đó là trình độ của chính độc giả và những người tạo ra thông tin trên mạng đã tăng lên rất nhiều so với trước đây.

"Có thể lấy một ví dụ là trước đây chúng ta đọc thấy một tin trên mạng xã hội thì nó có thể chỉ là một vài cái hình, có rất nhiều cảm tính, bình luận, vì tôi nghĩ rằng người đọc và người tạo thông tin trên mạng xã hội thời điểm đó chắc chắn ban đầu không phải là những nhà báo chuyên nghiệp.

Sự phản biện của cư dân mạng đã tăng trình độ, điều đó khiến cho nhà nước cảm thấy rằng không thể nào dừng ở mức độ im lặng được nữa Nhà báo Lan Phương, BBC Việt ngữ

"Họ viết một cách bản năng, viết những cảm giác của họ và họ chưa thuyết phục được độc giả vào thời điểm đó, nhưng đến thời điểm này họ đã càng ngày càng chuyên nghiệp hơn.

"Ví dụ, khi một sự việc nào đó xảy ra thì họ bật máy và làm 'live-stream' (trực tiếp), sau đó họ gọi điện đến các cơ quan để xác minh, sau đó họ đối chiếu thông tin với những trang chính thức của chính phủ.

"Tôi lấy ví dụ việc ông Bí thư Hà Giang, ông Triệu Tài Vinh, có nhiều người thân làm các vị trí, thì các trang đó đã đi tìm thông tin của ông ở trên các trang chính thức của nhà nước, sau đó họ đối chiếu lại rồi mới đăng bài.

"Tức là họ có đi qua quá trình xử lý thông tin như nhà báo chúng tôi, họ không còn dừng lại ở mức mô tả thông tin nữa, họ đã xử lý thông tin. Rồi lấy ví dụ ông Nguyễn Xuân Phúc đi vào phố cổ, rất nhiều ý kiến nói là Thủ tướng 'trăm công, nghìn việc' nên không thể đi bộ vào được.

"Thế nhưng có những người đã đo khoảng cách con phố đó để nói rằng con phố đó rất là ngắn và lẽ ra để tỏ ra văn minh thì Thủ tướng có thể đi bộ vào. Thế tức là sự phản biện của cư dân mạng đã tăng trình độ, điều đó khiến cho nhà nước cảm thấy rằng không thể nào dừng ở mức độ im lặng được nữa.

"Và họ phản ứng lại, họ đang đối thoại với những thông tin ngày càng có uy tín hơn, chứ không phải là đối thoại như những cuộc tranh cãi lộn xộn ở ngoại chợ ngày trước nữa," nhà báo Lan Phương nói với Tọa đàm.

Tác động xã hội

Nhà báo Mạc Việt Hồng cho rằng truyền thông mạng xã dù ở mô hình xã họi nào cũng đều có những tác động tích cực.

Từ Warsaw, thủ đô Ba Lan, nhà báo Mạc Việt Hồng bình luận với bàn tròn về vai trò và tác động xã hội của truyền thông mạng xã hội ở nước này, bà nói:

"Tôi nghĩ rằng mạng xã hội này đối với bất kỳ nước nào, tùy theo mô hình chính trị của mỗi nước có thể có những tác động khác nhau, nhưng ở bất kỳ mô hình xã hội nào thì nó đều có những tác động tích cực nhất định.

"Ở Ba Lan, người ta có quyền tự do hội họp, tự do biểu tình, có điều gì đó bất bình với chính phủ, gần đây nhất là cuộc 140 nghìn người kéo đi biểu tình, thì những cuộc biểu tình đó người ta đều hô hào trên mạng xã hội.

Ngày nay đang xét xử Ba Sàm, thì có một câu nhận định là báo chí chính thống toàn nói chuyện Ba Sàm, nhưng trang Ba Sàm thì toàn nói chuyện chính thống Nhà báo, blogger Trương Duy Nhất

"Và cái đó mạng xã hội có thể biến thành các cuộc biểu tình, ở Việt Nam quyền biểu bình vẫn còn bị ngăn chặn, cho nên mạng xã hội ở một mặt nào đó chưa có một tác động trực tiếp như đối với ở Ba Lan mà chỉ sau một cuộc kêu gọi, chỉ sau một, hai, ba ngày, một trăm nghìn người có thể xuống đường ngay.

"Ở Việt Nam, vì những lý do mà ai cũng biết, chúng ta chưa thể có được những sự kiện như thế," nhà báo Mạc Việt Hồng nói với BBC.

Cũng tại cuộc Tọa đàm, nhà báo Trương Duy Nhất cho hay ông đánh giá cao hành động của các quan chức ở Việt Nam khi họ có phản hồi với mạng xã hội, ông nói:

"Tôi đánh giá cao sự phản ứng trả lời lại của phía các quan chức, bởi vì nếu anh không trả lời, anh tạo một hình ảnh xấu, hành vi xấu cho các quan chức đó.

"Ví dụ như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc..., nếu mà ông không trả lời chuyện đó, thì nó tạo ra một hình ảnh rất xấu của Thủ tướng, nhưng khi ông chọn cách đối thoại như thế, thì ông lại lấy điểm rất nhanh và lấy điểm rất sáng trong cách nhìn của người dân, của bạn đọc."

Nhân đây, blogger từ Đà Nẵng cũng đưa ra một bình luận mang tính so sánh giữa tính chất của truyền thông mạng xã hội và báo chí chính thống nhà nước qua một sự kiện thời sự là vụ xét xử phúc thẩm blogger Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh và động sự:

"Ngày nay đang xét xử Ba Sàm, thì có một câu nhận định là báo chí chính thống toàn nói chuyện Ba Sàm, nhưng trang Ba Sàm thì toàn nói chuyện chính thống," nhà báo Trương Duy Nhất nói với BBC.

Nhà báo, blogger Trương Duy Nhất đánh giá cao hành động phản hồi mạng xã hội của các quan chức ở Việt Nam mới đây.                 

Quốc Phương
BBC

Chuyện Ông Đinh Thế Huynh & Bà Trần Thị Thảo

Phần lớn những vị lãnh đạo của ĐCSVN đều rất quan tâm đến việc trồng trọt và chăn nuôi. Trồng cây gì hay nuôi con gì là hai câu hỏi đầu môi của họ.

Tôi nhớ, vào đầu những năm 80 của thế kỷ trước, khi tổng bí thư (TBT) Lê Duẩn vô thăm tỉnh Tiền Giang. Ban thường vụ tỉnh ủy lúc đó đứng đầu là bí thư tỉnh ủy Chín Hải (tức Lê Văn Phẩm), và chủ tịch tỉnh Sáu Bình (Nguyễn Công Bình) dẫn TBT Lê Duẩn vô thăm vùng Đồng Tháp Mười thuộc địa phận Tiền Giang (90.000 ha). Đứng trước cánh đồng bao la bát ngát của vùng Đồng Tháp Mười, TBT Lê Duẩn chỉ tay về cánh đồng trước mặt, hỏi:

– Trồng những cây gì thế kia?

Bí thư tỉnh ủy Chín Hải lễ phép trả lời:

– Thưa tổng bí thư, đó là rừng tràm ạ. Bỗng mọi người sửng sốt khi nghe TBT quát:

– Ngu! Ngu! Sao không trồng lúa!!!

Trước cơn giận dữ của TBT vì sao tỉnh lại không trồng lúa ở Đồng Tháp Mười mà lại trồng tràm… thì mọi người chỉ còn biết chết lặng mà thôi. Ai dám cãi lại? Ai dám cả gan giải thích cho đồng chí TBT rằng, đất Đồng Tháp Mười là đất phèn nặng, chỉ trồng tràm là hợp nhất mà thôi. Từ lúc TBT quát tháo như thế, không khí của đoàn trầm lặng. Hầu như không ai nói gì cả. (Lê Phú Khải. Lời Ai Điếu, Westminster, CA: Người Việt, 2016).

Đồng chí TBT đã “quát” như thế thì mọi người đều im thin thít là phải. Im lặng là vàng. Loại vàng này được xử dụng ở mọi cấp, và mọi nơi, từ Nam chí Bắc:

Một chiều, Duẩn phàn nàn rằng ông đã bảo Thành uỷ Hà Nội làm bàn ghế, giường tủ bán chịu cho công nhân viên, trừ lương hàng tháng hay trả dần nhưng họ không nghe. Duẩn nói: Tôi hỏi thì nói không có tiền. Kìa, không có thì in ra! In ra! Không sợ lạm phát! Tư bản đế quốc in tiền mới lạm phát chứ ta, chuyên chính vô sản thì sao lại là lạm phát mà sợ? (Trần Đĩnh. Đèn Cù I, Westminster, CA: Người Việt, 2014).

Thảo nào mà báo Tuổi Trẻ không tiếc lời ca ngợi rằng “anh Ba là ngọn đèn sáng hai trăm nến … là biểu tượng sáng ngời của sự lãnh đạo tài tình của Đảng.” Quyền lực cùng hào quang của ông Lê Duẩn không chỉ làm cho đất nước “sáng ngời” mà còn là niềm ước ao, và khát khao của rất nhiều đồng chí khác.

Ai vào Đảng mà không mong (thầm) có ngày được trở thành TBT? Chức vụ cao cả này, tiếc thay, chỉ do một người nắm giữ; do đó, mỗi nhiệm kỳ, trong số vài triệu đảng viên mới có một người được may mắn ở vào vị trí này. Ông Nguyễn Phú Trọng hiện là kẻ … đang may.

Chỉ có điều không may là hào quang quyền lực của chức vụ TBT, hiện nay, không còn được “rực rỡ” như xưa nữa. Miệng người sang hết gang/hết thép, đã đành; chính bản thân “người” vẫn thường bị chúng chửi như tát nước:

Từ ông thôn ông ấy bảo thằng xã nó ăn được thì tại sao tao không ăn được ? Thằng xã bảo thằng huyện nó ăn được thì tại sao tao không ăn được ? Thằng huyện bảo thằng tỉnh nó ăn được thì tại sao tao không ăn được ? Thằng tỉnh bảo Bộ chính trị nó còn ăn, thằng Tổng bí thư nó còn ăn tại sao tao không ăn… cái đó nó trở thành một nỗi nhục nhã, đó là một sự thật nhưng mà khinh bỉ tham nhũng không thì đấy là đánh chuột nhưng đánh vuốt đuôi và là lời nói mị dân.

Ủa, ai mà bảnh dữ vậy cà? Dám gọi đồng chí TBT là “thằng” tỉnh queo vậy sao?

G.S. Tương Lai chớ ai!

Chuyện đâu đuôi như vầy: Ngày 17 tháng 9 năm 2016 vừa rồi, biên tập viên Mặc Lâm – RFA – có bài viết liên quan đến lời phát biểu (“Phải xây dựng văn hoá khinh bỉ”) của ông Đinh Thế Huynh, Ủy Viên Bộ Chính Trị, Thường Trực Ban Bí Thư Trung Ương Đảng Cộng Sản, nguyên Trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương, nguyên Chủ Tịch Hội NhàBáo Việt Nam.

Ông Đinh Thế Huynh và câu nói “Phải xây dựng văn hóa khinh bỉ”. Ảnh: RFA

Theo nhận xét của Mặc Lâm thì đây “là câu nói đang nhận được rất nhiều cười cợt từ người dân trên trang mạng xã hội lẫn bên ngoài đời sống.” Để rộng đường dư luận, họ Mặc còn “có cuộc trao đổi ngắn với G.S. Tương Lai – nguyên Viện Trưởng Viện Xã Hội Học Việt Nam, kiêm nhiệm Tổng Biên Tập Tạp Chí Xã Hội Học – về lời phát biểu thượng dẫn.

Xin nghe thêm vài câu hỏi/đáp nữa giữa hai nhân vật này:

Mặc Lâm:“Người dân thì rõ ràng là nạn nhân tuy có ý kiến nói là không đưa thì làm sao có tham nhũng. Thế nhưng nhìn vào những sự việc xảy ra hàng ngày ngay trước mắt mọi người trên đường phố thì hình như đâu đâu cũng thể hiện sự khinh bỉ đến tận cùng ý thức của dân chúng. Chẳng hạn như cảnh sát giao thông thổi phạt thì người dân chỉ biết móc tiền ra là xong mặc dù họ không vi phạm điều gì. Bài học khinh bỉ chắc đâu cần phải học cho thành cái văn hóa mà ông Đinh Thế Huynh phát động phải không thưa Giáo sư ?”

Giáo sư Tương Lai:“Tôi cho đó là câu nói ngu xuẩn, bởi vì sao? Thực ra việc gì mà phải kêu gọi nền văn hóa khinh bỉ. Bản thân người ta đã khinh bỉ lắm rồi. Cái người phải móc tiền ra khi đi trên đường để dúi cho công an thì người ta đã coi cái đối tượng mà mình ném đồng tiền vào mặt hắn hay dúi vào tay hắn với một thái độ cung kính hay sợ sệt chăng nữa nhưng thằng nhận cũng như người ném ra đều biết rằng ‘khinh nhau như mẻ”.

Úy trời, đất, qủi, thần ơi! Cái ông giáo sư này gan còn hơn Nhựt Bổn nữa à nha. Hết kêu đồng chí TBT bằng “thằng,” rồi lại mắng ông Ủy Viên Bộ Chính Trị (Thường Trực Ban Bí Thư Trung Ương Đảng Cộng Sản Việt Nam, nguyên Trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương) là … “ngu xuẩn” nữa.

Nhớ cái đận mà Tố Hữu làm Trưởng Ban Tuyên Huấn Trung Ương coi. “Bọn Nhân Văn” có ai dám mắng ông ta (ngu) đâu mà cả đám đều bị hành cho tới bến.

Thưở đó đúng là thời hoàng kim của Đảng. Thời này, tiếc thay, nay không còn nữa. Giờ thì chả còn “triều đình áo mão” gì ráo. Lỡ mà G.S. Tương Lai có gọi bác Hồ bằng “thằng” thì chắc cũng huề luôn, xá chi mấy chú (lắt nhắt) cỡ như Đinh Thế Huynh hay Nguyễn Phú Trọng!

Mà chả cần tới bằng cấp tiến sĩ hay tước vị giáo sư/viện trưởng mới dậy dỗ được chúng nó đâu, thường dân Trần Thị Thảo vẫn có thể lớn tiếng thoá mạ “từ sáng cho tới trưa luôn” mới thôi:

Bà Trần Thị Thảo. Ảnh: Youtube screen captured

“Tiên sư cha chúng mày chứ! Về già rồi thì ở nhà với con với cháu, tìm những việc làm chính đáng, để phục vụ nhân dân, phục vụ tổ quốc, đây chỉ toàn đi bám theo cái lũ bán nước! … Tiên sư cha chúng mày! Ngày hôm nay tao không đi ra được Bờ Hồ biểu tình chống TQ xâm lược, tao chửi chúng mày từ giờ đến trưa luôn!

Là người dân VN phải hiểu và phải biết nhục chứ! Cam tâm làm nô lệ cho Tàu mà không biết nhục? Cả thế giới người ta lên án, cả Tòa án Trọng tài Quốc tế người ta lên án… mà đến bây giờ chỉ có một lũ tay sai VN đi bênh cho Tàu. Không biết nhục! Tiên sư cha chúng này! Bà không sợ đâu.

Lịch sử sẽ lên án chúng mày, cả một chế độ thối nát, từ trên xuống dưới!”


Trần Thị Thảo mắng không sót một thằng: từ thằng công an đứng đường kiếm thêm chút cháo đến thằng TBT ngồi nhận quà cáp thay cho tiền hối lộ. Ngày hôm sau, sau hôm chửi (như hát) bà chia sẻ “một chút tâm sự” như sau:

“Như thường lệ, sáng nào tôi cũng ghé qua hàng thịt ở chợ Bách Khoa để mua thức ăn. Đến trước tôi có một cô gái trẻ, cô đang chờ anh hàng thịt tính tiền. Thấy tôi đến, anh hàng thịt cười rất tươi và đon đả:

– Bà mua thịt gà hay thịt lợn ạ ? …và thế là anh ta bỏ mặc cô khách hàng trẻ đứng chờ .

Thấy vậy , tôi nói ngay:

– Bà đến sau, cháu cứ cân và tính tiền cho cô gái này đi, bà chờ cũng được.

Nghe tiếng tôi nói, cô vợ anh hàng thịt từ quầy bên vội chạy sang cân hàng cho tôi. Vừa làm cô vừa nói:

– Bà ơi, bà chửi hay quá (có lẽ cô tránh nói từ cộng sản), hôm nay thịt gà ngon bà ăn nhiều vào cho ngọt giọng rồi chửi tiếp nha...

Mặc dù là một chuyện rất nhỏ, nhưng đã làm tôi vui suốt từ sáng cho đến tận bây giờ các bạn ạ.”

Thái độ của vợ chồng cái anh hàng thịt này lại khiến tôi nhớ đến sự bất nhẫn của G.S Tương Lai: “Thực ra việc gì mà phải kêu gọi nền văn hóa khinh bỉ. Bản thân người ta đã khinh bỉ lắm rồi.”

Tưởng Năng Tiến
Blog RFA

'Truyền thông dân’ và 'phản ứng quan’

Truyền thông mạng xã hội và truyền thông chính thống, ai mạnh hơn ai và ai đang được người dân quan tâm nhiều hơn là một câu hỏi được đặt ra.

Mời xem thêm »

Đã có sự 'nhận thức lại tiến bộ' về phía chính quyền mà có thể cho là 'tín hiệu tích cực' khi chính quyền và quan chức có phản ứng với truyền thông mạng xã hội, hay truyền thông lề trái, qua một số sự kiện mà Thủ tướng Việt Nam và một số quan chức lãnh đạo cấp tỉnh được truyền thông mạng đề cập gần đây, theo khách mời của Bàn tròn thứ Năm.

Phản ứng và hiện tượng này cũng cho thấy đã có sự 'trưởng thành' của truyền thông mạng và không ai có thể 'bỏ qua sức mạnh' của truyền thông mạng xã hội và việc các quan chức nhà nước gần đây có phản ứng 'nhanh nhậy, kịp thời' trước dư luận và thông tin trên mạng này dù sao cũng là những 'chỉ dấu cho phép chúng ta lạc quan', vẫn theo ý kiến của khách mời tại Tọa đàm trực tuyến của BBC Việt ngữ hôm 22/9/2016.

Trao đổi với Bàn tròn thứ Năm tuần này của BBC Việt ngữ với chủ đề 'Truyền thông dân' và 'phản ứng quan' về sức mạng, vai trò và ảnh hưởng của chuyển thông mạng Việt Nam đối với chính quyền và quan chức, nhà báo, blogger Trương Duy Nhất từ Đà Nẵng nói:

• Chương trình được phát vào lúc 19h30-20h00 giờ Việt Nam, mời quý vị bấm vào đường link này để theo dõi.

Tôi cho rằng từ hai phía sự trưởng thành của truyền thông mạng và cái phải công tâm mà nói là có những nhận thức lại tôi cho là tiến bộ từ phía chính quyền Nhà báo Trương Duy Nhất

"Nhà nước vẫn hay gọi chúng tôi, tức là báo chí không chính thống, là lề trái, xưa nay chúng tôi đưa cái gì, nói chung nhà nước không quan tâm. Các quan quản báo không bao giờ quan tâm, họ đa phần là bảo 'ôi giời, bọn phản động, tin tào lào, bịa đặt, chống phá, quan tâm làm gì?".

"Cho nên không quan tâm, không thèm trả lời, bỏ ngoài tai, thậm chí những thông tin mà loại tin 'rúng động thiên đình' như trang 'Quan Làm báo', rồi 'Chân dung Quyền lực' trước đây thì người ta có đả động gì đâu.

"Người ta phản ứng bằng cách im lặng không nói, coi như là 'bỏ chúng mày qua bên', 'đó là cái loại phản động, chống phá, không có đúng gì hết cả', nhưng ở đây bắt đầu bằng hiện tượng tôi cho rằng từ hai phía sự trưởng thành của truyền thông mạng và cái phải công tâm mà nói là có những nhận thức lại tôi cho là tiến bộ từ phía chính quyền.

"Khởi đầu là xe của Thủ tướng vào Phố Cổ Hội An, việc này chỉ phản ánh trên Facebook, trên truyền thông mạng thôi, tức các trang lề trái, các báo nhà nước, báo lề phải không đưa mà đưa theo dạng khi các trang Facebook đưa rồi, thì vài nhà báo nhà nước đưa (tin) theo, mà đưa theo kiểu biện minh, ủng hộ Thủ tướng.

"Nhưng mà không, báo chí nhà nước biện minh, nhưng Thủ tướng vẫn coi đó là hành vi không đúng, hình ảnh phản cảm mà ông ấy phải công khai xin lỗi người dân, thì cái đó là lần đầu tiên và đó là một chuyển biến tích cực, áp lực của truyền thông mạng là một chuyển biến tích cực trong nhận thức, tôi gọi đó gần như cái 'bẻ ghi' trong quan điểm, nhận thức và tư duy ứng xử của quan chức.

"Từ cái đó, sau này..., hai vụ như vụ' Triệu gia' của Bí thư Hà Giang, rồi vụ 'bố nhí' của Bí thư Thanh Hóa, thì tin loại đó trước đây tôi nghĩ chẳng có quan chức nào đứng ra đối thoại, giãi bày cả, bảo nhảm nhí, họ không quan tâm mà đây là cách để bảo vệ họ, nhưng bây giờ khác, bây giờ họ buộc phải bảo vệ họ bằng cách gì? Buộc họ phải đối thoại," nhà báo Trương Duy Nhất nói với BBC.

Lạc quan về tương lai

Đã cõ chuyển biến trong nhận thức của giới chức lãnh đạo Việt Nam về truyền thông mạng xã hội, theo khách mời của BBC.                 

Từ Hà Nội, Tiến sỹ xã hội học Khuất Thu Hồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (ISDS), bình luận với Bàn tròn thứ Năm về tương lai của truyền thông mạng xã hội ở Việt Nam, bà nói:

"Tôi khá lạc quan về tương lai của truyền thông mạng, chúng ta hình dung Việt Nam có khoảng 30 triệu tài khoản Facebook, tôi chỉ lấy một con số khiêm tốn là 1% trong những người đó là những người đã có trình độ làm báo không kém các nhà báo chuyên nghiệp... thì con số đã là 300 nghìn.

"Đấy là một con số mà tôi nghĩ là khổng lồ và không ai có thể bỏ qua sức mạnh của con số đó.

Muốn thay đổi chính phủ này, và muốn thay đổi hình ảnh của Đảng, của chính phủ này tốt lên, thì không thể nào bỏ qua lực lượng này TS. Khuất Thu Hồng

"Việc các quan chức của nhà nước gần đây có những phản ứng mà chúng ta nói là nhanh nhậy hay kịp thời trước những dư luận, thông tin trên mạng xã hội, thì cho đến bây giờ mới chỉ là những vấn đề liên quan đến uy tín cá nhân của họ thôi chứ chưa phải để giải những vấn đề đơn từ, khiếu nại...

"Nhưng dù sao đấy cũng là một chỉ dấu cho phép chúng ta lạc quan. Rõ ràng những người sử dụng Facebook thì họ đã có những trình độ nhất định rồi, để có thể sử dụng công nghệ, với 30 triệu tài khoản ấy, thì đã là những người biết sử dụng công nghệ.

"Tôi chỉ nói 1% - những người gọi là có trình độ cao - thì những nguồn thông tin, luồng thông tin khi bình luận, khi họ nhận xét, tôi nghĩ sẽ gấp nhiều lần những gì mà 15 ngàn nhà báo có thể làm được.

"Và với một lực lượng như vậy, tôi nghĩ rằng tương lai sẽ rất là tốt và chính Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi nhậm chức, ông cũng đã đưa ra khẩu hiệu trong Chính phủ mới của ông là chính phủ hành động và chính phủ liêm chính.

"Và phản ứng đầu tiên là trả lời dân mạng về việc đi xe (hơi) vào Phố Cổ, thì tôi cho rằng bây giờ không phải là lúc bỏ qua sức mạnh này nữa.

"Và sức mạnh này sẽ được khai thác, cũng như là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng cũng muốn nhấn mạnh là muốn thay đổi chính phủ này, và muốn thay đổi hình ảnh của Đảng, của chính phủ này tốt lên, thì không thể nào bỏ qua lực lượng này," TS. Khuất Thu Hồng nói với BBC.

'Rất nhanh và đáng mừng'

Mạng xã hội Việt Nam có một sức mạnh mà chính quyền không thể bỏ qua, theo khách mời của BBC.                 

Trước đó, hôm 21/9, trong bài viết có tựa đề 'Mạng xã hội VN rọi đèn hai bí thư Đảng', phóng viên của BBC Việt ngữ từ Bangkok viết:

"Phản ứng của các bí thư Hà Giang, Thanh Hóa trước thông tin trên mạng xã hội được nhà hoạt động và các trí thức đánh giá là “rất nhanh” và “đáng mừng”.

"Cuối tuần qua mạng xã hội ở Việt Nam lan truyền thông tin bí thư Thanh Hóa Trịnh Văn Chiến có con riêng và cung cấp tài sản “nhiều chục tỉ đồng” cho một viên chức sở xây dựng Thanh Hóa.

"Đồng thời, cư dân mạng cũng chia sẻ cáo buộc rằng tám người thân của Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang Triệu Tài Vinh giữ vị trí chủ chốt trong các cơ quan của tỉnh.

"Rất nhanh sau đó, cả ông bí thư Thanh Hóa và Hà Giang đều có trả lời trên báo chí tại Việt Nam về sự việc liên quan đến họ.

"Thông thường, các lãnh đạo tại Việt Nam hiếm khi trả lời các tin đồn hoặc thông tin từ mạng xã hội.

"Ông Hoàng Văn Dũng, nhà hoạt động của nhóm Con Đường Việt Nam nhận định các vị trên “đã phản ứng rất nhanh với mạng xã hội” và cho rằng “tức là người ta rất quan tâm”.

“Tôi cho rằng cộng đồng mạng có sức mạnh. Chắc chắn là thế, bởi vì những sự kiện nào bên tuyên giáo chỉ định không được đăng thì dù mạng xã hội có lên tiếng đến mấy thì nó cũng chỉ nằm trên mạng xã hội. Chứ còn những sự kiện như ông Triệu Tài Vinh hay ông bí thư Thanh Hóa thì không nằm trong sự kiểm duyệt của Ban tuyên giáo thì người ta sẽ phải phản ứng ngay lập tức,” ông Dũng được phóng viên của chúng tôi trích lời nói.

Mời quý vị bấm vào đường link này để theo dõi Bàn tròn thứ Năm tuần này của BBC Việt ngữ.

Báo chí Việt Nam sau đó đã nêu ra các chi tiết chính xác hơn bảng trên về thân nhân Bí thư Triệu Tài Vinh                 

BBC

Mai Tú Ân: Người Buôn Gió đừng cạnh khóe chỉ trích Trang mạng Anh Ba Sam nữa...

Với những gì mà các Admin đã làm được thì quả thực hiện nay Trang mạng Anh Ba Sàm đang đứng đầu bảng về tất cả các phương diện, từ số truy cập, tính thời sự, thông tin... Có thể kể thêm trang Dân Làm Báo nữa thì có thể nói đây là hai trang mạng báo lề dân đứng đầu. Ta có thể thêm vào đó tên tuổi của những cây bút cộng tác và thấy được sự đa dạng phong phú đến vô tận của đề tài...

Người Buôn Gió (Bùi Thanh Hiếu). Ảnh minh họa. Nguồn: FB Bùi Thanh Hiếu    Các tin khác »

Ấy thế mà Người Buôn Gió, trong một bài viết nhân dịp xử phúc thẩm anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh đã viết một bài có tên :'Tản mạn Ba Sàm". Bài viết tốt, không có gì ngoài những đoạn than thân, trách phận, so bì và cạnh khóe Admin của Trang Anh Ba Sàm. Bằng hình thức quen thuộc, lấy xưa cạnh khóe nay, ôn cố chửi tân... Người Buôn Gió đã ca anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh lên đỉnh, rồi quay qua chê bai Trang Anh Ba Sàm hiện nay. Ta xem Gió chê bai Trang Anh Ba Sàm hiện nay như thế nào nhé.

"Ở một vị trí độc lập, anh Ba Sàm luôn giữ cho trang của mình được sự độc lập có chọn lựa. Không phải sự độc lập tào lao bất kể cái gì cũng đưa tuốt tuồn tuột lên để câu khách đọc. Hầu như lúc Ba Sàm quản trị trang web của mình, người đọc hiếm thấy những bài của nhà đấu tranh này phê phán nhà dân chủ kia".

Tôi không hiểu Gió nói "Không phải sự độc lập tào lao bất kể cái gì cũng đưa tuốt tuồn tuột lên để câu khách đọc". Có lẽ Gió đang nói đến trang nào chớ không phải nói Trang Anh Ba Sàm hiện nay đâu. Vì nói thật lòng đăng bài trên Trang ABS khó bỏ mẹ. Xin lỗi Đinh Ngọc Thu chớ phải có nhiều người gọi cô là "bà già khó tính", vì săm soi, xét nét chán đến rách cả bản thảo.

Còn việc Gió nói thời Anh Ba Sàm quản trị trang web thì hiếm thấy những bài của nhà đấu tranh này phê phán nhà đấu tranh kia. Thì thật ngạc nhiên đâý. Sự phê phán, phản biện đấu tranh qua lại (trong tầm lịch sự văn minh) lại chính là vũ khí sắc bén để hiểu ra vấn đề của những người viết. Nếu không có phê phán thì là báo CS rồi còn gì. Và việc Trang web Anh Ba Sàm đăng chính bài viết này của Gió cũng trên tinh thần đó.

Tiếp đó Gió viết :

"Khó có người quản trị trang web nào có thể giữ được lòng mình một cách khách quan như vậy. Đa số những người làm tin, điểm tin nào, cũng có cảm tình với phe nhóm nào đó, vì thế trong đống hàng hà đa số tin tức đưa, họ chọn những tin có lợi cho nhóm của mình hoặc bất lợi cho nhóm khác mà họ không ưa"

Nhận xét này của Gió trẻ con quá. Việc người quản trị trang web phải có quan niệm, bài bản, phương pháp để hoạt động là bình thường, Nhưng phóng lên rằng họ chọn tin có lợi cho nhóm mình hoặc bất lợi cho nhóm họ không ưa thì quả là không nên nói vậy. Nếu Đinh Ngọc Thu mà quản lý cái kiểu như Gió nói thì liệu Trang web Anh Ba Sàm có đứng ở vị trí cao như bây giờ và được nhiều người đọc như bây giờ không ?

Gió viết tiếp :

"Ba Sàm không có chuyện đó, anh là một người làm báo lớn, một nhân cách lớn và hướng đến một mục đích lớn. Cái khoảng trống mà anh để lại trong nền thông tin lề dân bây giờ vẫn là một khoảng trống mà chưa có trang tin, người làm tin nào có thể thay thế được. Thậm chí có thể còn là nhiều năm nữa cũng không có cá nhân nào, nhóm nào có thể thay thế được. Bởi không nhiều người hội tụ được những điểm ưu việt như anh"

Những điều Gió viết ở trên hoàn toàn đúng. Ba Sàm là một nhà báo lớn, một nhân cách lớn và hướng đến một mục đích lớn. Nhưng có cần phải viết những đoạn sau, so sánh, dự đoán vô duyên như thế không ? Nên nhớ Anh Ba Sàm đã tin tưởng người nào thì anh ủy quyền cho người đó, và người đó cụ thể là Đinh Ngọc Thu đang làm quá tốt vai trò của một người quản trị, và có thể nói là không thua Ba Sàm theo nhận xét của tôi. Vậy có nên vì buồn, vì bực mà đem trút mọi sự lên đầu cái người mà Ba Sàm đã tin tưởng không ?

Tất nhiên là Trang Ba Sàm có đăng bài của tôi, của Kami, của Thạch Đạt Lang... tùy bài, và cũng tùy người phê phán hoặc không đồng ý lắm với loạt bài của Gió. Nhưng tất cả đều nhẹ nhàng phê phán, góp ý trên cơ sở tôn trọng và vui mừng trước sự thành công vượt bậc của Gió trong loạt bài TXT. Và Gió đã phản ứng thiếu chuyên nghiệp của một người cầm bút. Lắng nghe, tiếp thu hoặc không, cám ơn người góp ý hoặc không cám ơn. Chứ không nên thù ghét người đã cho ta ý kiến trái chiều. Nhất là Trang mạng Anh Ba Sàm thì hoàn toàn không có lỗi vì đưa bài phản biện để rộng đường dư luận. Vậy Gió mong gì trong loạt bài TXT, mong tất cả tung hô mà không có phản biện ư ? Nếu vậy thì Gió về Tuyên Giáo nắm đi. Ở đó nói không có ai chống cả...

Cũng chỉ vài lời với Gió, nghe hay không thì tùy. Nhưng Trang web Anh Ba Sam là một trang đấu tranh dân chủ hàng đầu hiện nay. Nó chỉ bị đám DLV nặc danh tấn công thôi chứ không có nhà đấu tranh dân chủ nào tấn công nó cả. Đừng tấn công nó bằng bất cứ điều gì, kể cả bằng một cành hoa.

Tuy còn bất đồng một vài quan điểm nhưng một cách chân thành, anh MTA chúc mừng Gió về loạt bài mà Gió đã và đang thành công vang dội.

Mai Tú Ân
* Bài phản ánh văn phong và quan điểm riêng của tác giả, sống tại Sài Gòn, Việt Nam. Tác giả gửi tới VA News từ Sài Gon, Việt Nam

Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh: Tôi chấp nhận tất cả, kể cả cái chết cũng không làm tôi phải ân hận

Tại tòa án xét xử của chính quyền CSVN, anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh đã dõng dạc tuyên bố: “Tôi vô tôi. Tôi tự hào vì những gì mình đã làm từ 9 năm qua – 7 năm làm báo và 2 năm đi tù”.

Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh: Tôi chấp nhận tất cả, kể cả cái chết cũng không làm tôi phải ân hận

Mời xem thêm »

Câu nói của anh giống như câu di ngôn nổi tiếng của nhà văn Nhất Linh Nguyễn Tường Tam khi ông uống thuốc độc tự sát vào năm 1963: “Đời tôi để lịch sử xử”. Có thể có sự khiên cưỡng trong hai lời nói, có sự sống chết giữa hai người nhưng tinh thần thì chỉ có một với sự bất khuất của những con người dám sống chết vì lý tưởng.

Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh đã ung dung tuyên bố trước tòa án của bạo quyền rằng, anh tự hào về 7 năm làm báo và 2 đi tù. Những năm làm báo lề dân của anh thì cũng có thể có nhiều người có thể tự hào, nhưng những năm tháng tù đầy gian nan, trong gông xiềng bạo ngược, trong địa ngục trần gian… mà tuyên bố tự hào thì không có mấy ai đã làm được. Anh mạnh mẽ tuyên bố rằng, anh tự hào về 2 năm ở trong tù đó. Và tuyên bố điều tự hào đó trước tòa án, trong khi thân vẫn đang phải trong cảnh tội tù, khi đường về nhà với gia đình, với vợ, con còn xa lắm…

Và cũng trước phiên tòa bất công đó, anh đã dõng dạc tuyên bố, như một kết luận hiển nhiên rằng: “Tất cả những gì đang diễn ra ngày hôm nay trên đất nước chúng ta đã chứng minh rằng, những việc tôi đã làm và những người đi trước đã làm là đúng đắn”.

Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh đã kết luận một điều chắc nịch đó như một điểm tựa cuộc đời không bao giờ sai rằng, con đường anh và những người đi trước đã đi là con đường đúng đắn cho dân tộc. Con đường vừa gập ghềnh, diệu vợi vừa gian nan, mịt mù đó là con đường duy nhất mở ra cho những người dấn thân, người đấu tranh cho dân chủ, tự do, cho công bằng xã hội, cho hạnh phúc của người dân. Đó là con đường mà những kẻ sĩ thế kỷ 21 như các tiền nhân, như anh phải mò mẫm đi tiên phong, lại chính là con đường duy nhất đưa dân tộc ta đến với ánh sáng mặt trời. Đó là điều mà có lẽ anh đã ngộ ra từ lâu, từ cái ngày bắt đầu bước vào làng báo lề dân 7 năm về trước đó rồi, và hôm nay trước toà án của lũ đê hèn, anh đã xác quyết lại cho mình con đường đi ấy. Con đường mà dòng máu sôi sục của tổ tiên, của dân tộc và các bậc tiền nhân sáng chói khác đang cuộn chảy trong huyết quản anh và nó réo gọi anh lên đường, réo gọi anh dấn thân để đáp lời sông núi….

Và khúc ca bi tráng mang tên Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh đã tạm đóng lại với tiếng hùng ca dữ dội nhất nhưng cũng chân thành giản dị nhất: “Tôi chấp nhận tất cả, kể cả cái chết cũng không làm tôi phải ân hận”.

Một lời tuyên ngôn hùng mạnh, hay một lời giã biệt gửi đến người vợ hiền, đứa con dại, cùng với sự lỳ lợm bản năng của một Kẻ Sĩ Bắc Hà luôn được vùng đất Ngàn Năm Văn Vật hun đúc… Có tất cả trong câu nói đó, câu nói mà tôi tin từ hôm nay sẽ là một câu nói nổi tiếng ghi danh đời đời của một con người ở trên cả sự can trường, mạnh mẽ nhất. Một câu nói không khoa trương hay lên gân nhưng lại là một câu về sự sống chết được nói ra, giản dị nhẹ nhàng như một câu nói vu vơ về những tia nắng sớm đầu đông, hay về cách chim nhạn lạc cuối trời thu. Của một người con trai chưa báo hiếu được cho cha mẹ, chưa trả nợ tình nghĩa vợ chồng mà đã vội đem thân trai vào nơi gió bụi, và sẵn sàng những điều đang làm đó mà đánh đổi tất cả, kể cả cái chết. Mà cái chết thì nhẹ như lông hồng trước gió…

Chỉ có anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh và những con người quả cảm mà giờ đây không còn vô cảm trước cơ đồ dân tộc, trước vận hội của quốc gia, đã chấp nhận dấn thân, chấp nhận trả giá tất cả, kể cả phải nằm xuống bình thản như:

Anh nông dân buông cày nằm giữa ruộng,
Và thiếp đi trong giấc ngủ trưa hè…

Phải, đó là một tuyên ngôn giản dị, đó là một lẽ sống chân thành của anh. Một người cầm bút chân chính nhưng cũng là một chiến sĩ chấp nhận phơi thây nơi chiến hào. Chỉ để chứng tỏ một điều rằng, đời người cũng chỉ có một lần chết. Hãy sống sao cho xứng đáng với tổ tiên, với dân tộc và với bao tiền nhân sáng chói khác. Hãy sống làm sao để cho dân tộc Việt Nam yêu quí của chúng ta thấy rằng, nước Nam không thiếu những người Nam sẵn sàng đền nợ cho non sông, xứ sở…

Nếu là Người, tôi xin chết cho quê hương!

Mai Tú Ân
* Bài phản ánh văn phong và quan điểm riêng của tác giả, sống tại Sài Gòn, Việt Nam. Tác giả gửi tới VA News từ Sài Gon, Việt Nam

Đừng lừa dân bằng lá bài chống Trung quốc

Không còn hiểu nổi tờ TB KTSG. Trong cùng một số báo, 22-9-2016, họ phản đối giải cứu Đạm Ninh Bình và Hà Bắc (thua lỗ đau đớn vì sử dụng công nghệ và vốn, nhà thầu Trung Quốc), đòi Chính phủ phải tuân thủ kinh tế thị trường; đồng thời gần như dọa nếu không cứu Hoàng Anh Gia Lai (HAG) thì doanh nghiệp này sẽ “bán 20.000 héc ta cao su cho một số đối tác Trung Quốc lấy 8.000 tỉ đồng trả nợ”.

Phần đất cao su này thuộc Lào và Campuchia, sát Biên giới VN. Bài báo cảnh báo nếu để Trung Quốc mua thì họ sẽ mang lao động người Trung Quốc tới sát nách Việt Nam. Họ mang công nhân tới CPC thì đã sao, chúng ta không có lực lượng quân đội để giữ biên cương hay sao.

Chính những kẻ từng rước Trung Quốc vào tràn ngập lãnh thổ Việt Nam ngay sau đó đã dùng chiêu bài “chống Trung Quốc” để trục lợi. Chủ nghĩa dân tộc chống Trung Quốc đã từng được sử dụng từ nhiệm kỳ trước để “giải cứu” một doanh nghiệp tư nhân đang ở bên bờ phá sản.

TB KTSG hãy làm báo kinh tế đừng đánh vào tâm lý ghét Trung Quốc của người dân để lấy tiền dân cứu những doanh nghiệp đầu tư liều lĩnh.

FB Huy Đức

Nước đã đến chân Hoàng Anh Gia Lai

Hoàng Anh Gia Lai dự định sẽ bán 20.000 héc ta cao su cho một số đối tác Trung Quốc lấy 8.000 tỉ đồng trả nợ. Ảnh: MINH KHUÊ

(TBKTSG) - Thị giá cổ phiếu của tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HAG-Hose) ngày 16-9-2016 còn 4.930 đồng. Với vốn điều lệ 7.900 tỉ đồng, giá trị vốn hóa của HAG là 3.895 tỉ đồng, tương đương 175 triệu đô la Mỹ. Theo báo cáo tài chính hợp nhất bán niên 2016 đã soát xét, nợ ngắn hạn của tập đoàn 12.343 tỉ đồng, nợ dài hạn 14.340 tỉ đồng, tổng nợ 26.683 tỉ đồng.

Loay hoay chủ nợ

Vì sao các ngân hàng lại đổ nhiều tiền đến thế tài trợ cho HAG? Vì vào thời điểm các năm 2011-2012, khi HAG chuyển mạnh sang làm nông nghiệp, giá cao su thiên nhiên trên thị trường thế giới cao gấp 4 lần hiện nay. Ngoài BIDV, vốn là ngân hàng cho HAG vay trong nhiều năm, lúc bấy giờ một nhóm các ngân hàng thương mại cổ phần bao gồm ACB, Eximbank, Sacombank, Techcombank và sau này thêm cả HDBank, VPBank đã tính toán với giá thành sản xuất khoảng 1.200-1.300 đô la Mỹ/tấn mủ cao su đã chế biến, HAG không bao giờ có thể lỗ. Nói cách khác, rủi ro thu hồi vốn và lãi của các chủ nợ ở mức rất thấp. Tuy nhiên không ai ngờ giá cao su rớt thảm hại và đứng ở vùng đáy lâu đến vậy.

Đầu tư cho cây cao su đòi hỏi dài hơi. Chu kỳ biến động của giá cao su cũng dài hơi, có thể kéo dài tới cả thập kỷ. Sai lầm chứa đựng cả yếu tố khách quan và chủ quan của HAG và các chủ nợ chính là sử dụng vốn ngắn hạn để đầu tư dài hạn. Giờ phải sửa sai lầm đó.

Tái cơ cấu nợ là bài toán cần phải giải càng sớm càng tốt của HAG. Lẽ ra bài toán này phải giải từ năm ngoái, thậm chí năm kia, nhưng các chủ nợ có ý chờ ý kiến của các cơ quan chức năng có thẩm quyền đối với ngân hàng. Nay nước đã đến chân, các chủ nợ vẫn loay hoay tìm lời giải. Tuần trước, trong cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên năm nay, HAG chủ động lên tiếng: họ sẽ bán 20.000 héc ta cao su cho một số đối tác Trung Quốc lấy 8.000 tỉ đồng trả nợ. Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Hội đồng quản trị HAG, nhấn mạnh bán diện tích trên, tập đoàn vẫn còn khoảng 60.000 héc ta nữa (kể cả ở Campuchia, Lào, Việt Nam). Nói cách khác, nếu bán tất cả diện tích cao su đang sở hữu, HAG có thể trả hết nợ, không tính tới khu phức hợp 8 héc ta đang khai thác ở Myanmar.

“Chúng tôi bán thật!”

Liệu HAG có thể bán hết vườn cây cao su? Ông Đức nói với cổ đông “bán là bán thật”. Câu trả lời là có. Từ ba, bốn năm trước, không ít đối tác cả trong và ngoài nước đã dạm hỏi khả năng bán vườn cao su của tập đoàn, nhưng HAG khi đó kiên quyết không bán. Đại diện một công ty chứng khoán năm trước cho biết họ có một khách hàng tổ chức nước ngoài sẵn sàng mua 30.000 héc ta cao su của HAG, nhưng bên bán lắc đầu.

HAG đã đổ nhiều tiền cho cao su, trồng cũng như chăm sóc loại cây này một cách bài bản. Hệ thống tưới nước, bón phân, phân tích lá cao su để “khám” sức khỏe cho cây mà HAG áp dụng đều theo công nghệ của Israel. Tập đoàn đã thuê chuyên gia Israel khảo sát từng nơi đặt vị trí hồ chứa nước để đảm bảo nước có thể có ngay trong cả mùa khô. Ngay cả hiện tại, khi khó khăn về dòng tiền, việc chăm sóc cho cao su vẫn được đặt lên hàng đầu.

HAG đã không bán vườn cao su, đặc biệt ở Lào, vì vị trí chiến lược của vùng đất ở đây sát với biên giới Việt Nam. Từ vườn cao su của HAG nhìn sang địa phận tỉnh Kontum rất gần. Do nhân công ở Lào không đủ, HAG có thời điểm đã tuyển dụng hàng ngàn công nhân Việt Nam và đưa sang làm việc ở Lào. Nếu tới đây một số đối tác Trung Quốc mua diện tích cao su của HAG, ai có thể đảm bảo họ không đưa công nhân Trung Quốc sang làm việc thay cho nhân công Việt?

Nhìn vào báo cáo tài chính bán niên, thấy rất rõ chi phí lãi vay mà HAG đã trả trong sáu tháng đầu năm tăng vọt lên 798 tỉ đồng từ mức 459 tỉ đồng cùng kỳ năm ngoái. Khấu hao tài sản cố định cũng tăng gần gấp đôi, từ 159 tỉ đồng lên 314 tỉ đồng, trong khi doanh thu tăng chưa đầy 20%, từ 3.036 tỉ đồng lên 3.659 tỉ đồng, chủ yếu từ mảng nuôi bò, trồng mía, bắp, dầu cọ... Điều này cho thấy sự phụ thuộc vào cao su của tập đoàn vô cùng lớn. HAG hiện hầu như không khai thác cao su dù hàng ngàn héc ta đã có thể cạo mủ vì khai thác là lỗ.

Ông Đoàn Nguyên Đức đã xác nhận HAG đang thương lượng bán mảng mía đường cho tập đoàn Thành Thành Công nên trong kế hoạch doanh thu, lợi nhuận sáu tháng cuối năm nay không có con số cho mía đường.

Tương lai của HAG giờ có thể hai ngả: bán dần tài sản trả nợ ngân hàng hoặc được tái cơ cấu nợ để tiếp tục sống chết với cao su. Tổng tài sản của tập đoàn đến ngày 30-6-2016, theo báo cáo tài chính, là 51.106 tỉ đồng, gần gấp đôi tổng nợ. Nếu bán cho đến khi trả xong nợ, HAG còn lại gì, chưa thể biết, nhưng cái rõ trước mắt là đối tác Trung Quốc sẽ trở thành chủ sở hữu vườn cao su hàng chục ngàn héc ta ngay cạnh biên giới Việt Nam. Đấy không còn là câu chuyện của một doanh nghiệp, mà là vấn đề của quốc gia. Các cơ quan chức năng có thẩm quyền hẳn thấu hiểu cốt lõi việc bán hay không bán vườn cao su của HAG hơn ai hết. Đáng lẽ khi HAG “tự bơi” đầu tư sang Lào, Campuchia với quy mô tầm cỡ như vậy, phía sau nên chăng là sự điều tiết và kiểm soát của Nhà nước dưới những hình thức khác nhau bắt buộc phải có?

Xem thêm: Hoàng Anh Gia Lai bán, Thành Thành Công mua

TBKTSG

“Trịnh Xuân Thanh con dê tế thần” và những nhà đấu tranh cho dân chủ

“Trịnh Xuân Thanh con dê tế thần” và những nhà đấu tranh cho dân chủ

Mời xem thêm »

Tôi vốn ít hào hứng với những cuộc tranh luận về những vấn đề liên quan đến những con người, những sự việc cụ thể. Nó đòi hỏi phải đọc và tìm hiểu, thậm chí có những việc phải điều tra, xác minh về những gì liên quan đến sự việc mà mình muốn viết. Đây lại là những việc rất khó khăn đối với những nhà báo ở Việt Nam, lại càng khó khăn hơn với những người viết đang ở nước ngoài.

Nhưng, loạt bài „Trịnh Xuân Thanh con dê tế thần” đăng trên các báo mạng lề trái đã thu hút rất nhiều người đọc và làm dấy lên cuộc tranh luận sôi động giữa những người viết và cả những người đọc, trong đó có tôi.

Một số bài viết giải thích, sự hấp dẫn của loạt bài viết này là do Người Buôn Gío (NBG) có cách viết „dân dã phù hợp với giới bình dân”(1). Nhưng theo tôi, sự cuốn hút chủ yếu đến từ chính nội dung mà các bài viết này miêu tả.

Đây là một trong những „tấn trò đời”của Đảng trong xã hội Việt Nam hiện tại. Một đảng viên thuộc loại „hạt giống đỏ” bậc trung, thuộc diện 4C (con cái các cụ), được Đảng „đặt” vào ghế để giữ và điều hành một „quả đấm thép” béo bở. Như hàng ngàn những đảng viên khác đã và đang ngồi trên những chiếc ghế quyền và tiền, anh ta chẳng có tài cán gì nhiều ngoài „tài năng”chạy chọt để được ngồi vào những chiếc ghế cao dần. Tất nhiên dưới sự lèo lái của „hạt giống đỏ”, quả đấm thép bị teo tóp lại, nhưng gia tài của của anh ta và gia đình phình ra to sụ, họ chuyển đến xứ thần tiên mang tên Cipustra, sống trong một lâu đài mà người dân thường có nằm mơ cũng không dám nghĩ đến.

Để cho vụ bê bối đi vào quên lãng, Đảng đã chuyển „hạt giống đỏ” của mình đi nơi khác, rồi anh ta đã „thần thông biến hóa” đến một nơi xa xôi để hạ cánh an toàn và thay đổi diện mạo, ngồi vào cái ghế mới cao hơn ghế nơi quả đấm thép.

Nhưng cuộc đấu đá trong cung đình như một vở hài kịch đã sang màn mới, „hạt giống đỏ” bị đưa ra làm một bằng chứng để đấu đá trừng phạt nhau.

Trịnh Xuân Thanh như một dân anh chị, qua những năm tháng ngược xuôi trong đội ngũ gian manh của Đảng, chắc anh ta biết rõ tình thế của mình, Thanh lặng lẽ bỏ trốn ra nước ngoài, anh ta không im lặng, tìm cách phản công lại Đảng, công khai thách thức nhân vật đứng đầu Đảng…

„Tấn trò đời” đã được ngòi bút bút của Người Buôn Gíó miêu tả một cách sinh động, hài hước và hấp dẫn, nó cho chúng ta thấy sự mục ruỗng của Đảng Cộng Sản Việt Nam, sự mục ruỗng của Đảng là nguyên nhân dẫn đến sự băng hoại về kinh tế, chính trị, đạo đức … trong xã hội của Việt Nam hiện nay.

Một số người trong hàng ngũ dân chủ cho rằng, Người Buôn Gió đã gây ảnh hưởng xấu đến phong trào đấu tranh dân chủ cho Việt Nam qua những bài viết „Trịnh Xuân Thanh con dê tế thần”. Liệu đây có là một nhận xét xác đáng hay không?

Trước hết, NBG đang sống ở một đất nước tự do dân chủ, là một nhà báo tự do, anh có thể viết những gì anh muốn viết.

Ta không nên bảo anh nên viết cái này, không nên viết cái kía. Tôi nhớ, trong lần gặp gỡ với những người bạn Việt Nam ở Ba Lan tại Warszawa, sau khi anh được chính quyền thành phố Weimar Cộng Hòa Liên Bang Đức mời sang thăm và sáng tác. Bên cốc bia sủi bọt, anh tâm sự, anh quyết định viết báo sau lần đưa vợ đến một bệnh viện để sinh đứa con đầu lòng. Vợ anh trong tình trạng nguy kịch, anh xin các bác sỹ và hộ lý giúp đỡ, nhưng họ vẫn thản nhiên. Anh sợ hãi không biết phải làm gì thì có một người nhà của một bệnh nhân tốt bụng rỉ tai, anh móc những đồng tiền cuối cùng trong túi nài nỉ họ…và vợ anh đã sinh đứa con trai trong niềm vui tột độ của vợ chồng anh.

Chúng tôi ngồi nghe anh kể, ngoài trời những chiếc lá vàng đầu mùa thu bắt đầu rụng, không khí tĩnh lặng bao trùm, mọi người đều nghĩ về những thân phận của những người dân ở quê hương khi ốm đau, sinh nở. Chúng tôi tin những lời tâm sự từ ruột gan của anh, anh bắt đầu viết về cái ác, cái xấu, viết về sự lộng quyền của một chính quyền công an trị.

Trở lại vấn đề NBG có gây lên ảnh hưởng xấu đến phong trào đấu tranh dân chủ cho Việt Nam qua loạt bài „Trịnh Xuân Thanh con dê tế thần” không?

Đưa một trong những „tấn trò đời” trong xã hội Đảng trị của Việt Nam lên các mặt báo tự do, NBG đã góp phần vạch ra cái hiện thực xấu xa của chế độ, đó cũng là công việc của những người đấu tranh đòi hỏi dân chủ cho Việt Nam đang làm và cần phải làm nhiều hơn nữa. Chỉ khi nào người dân biết hết cái xấu xa của thể chế hiện hành, mới tích cực góp sức, đồng hành cùng các nhà đấu tranh cho dân chủ, gây sức ép để ĐCSVN từ bỏ sự cai trị nhân dân bằng bạo lực, chuyển hóa sang thể chế tự do dân chủ một cách bất bạo động. NBG không viết phóng sự điều tra, ngay cả khi anh muốn cũng không thể viết được, vì nếu anh muốn về Việt Nam để điều tra xác minh các sự việc, anh sẽ hoặc bị trục xuất trở lại Đức, hoặc là vào được Việt Nam, nhưng không ai cung cấp thông tin cho anh. Vì vậy đòi hỏi anh phải viểt 100% sự thật là điều không thực tế.

Trong những bài viết tham gia thảo luận, có 2 bài viết (2) của ông Nguyễn An Dân làm tôi hơi ngạc nhiên. Ông tự giới thiệu là nhà dân chủ lớn gấp đôi NBG, nhưng cách viết mang nặng tính chụp mũ, hồ đồ thiếu khách quan.

Trong bài viết „Chém gió với người buôn gió” ông dùng những ngôn từ thiếu lịch sự, ông gọi NBG là mày và dùng lời lẽ trịch thượng răn dậy và kết tội NBG một cách thiếu chứng cớ. Ông viết :”Đéo có thằng giang hồ nào mà đi làm cái việc tiếp tay cho quân đỏ như kiểu mày cả Hiếu ạ, huống hồ mày là giang hồ … dân chủ”. Tại sao đưa sự việc có thật về quá khứ và hiện tại của Trịnh Xuân Thanh ra công luận lại là tiếp tay cho quân đỏ. Có thể NBG thêm thắt những chi tiết chưa chính xác trong các bài viết, nhưng anh không đề cao hay cố biến Thanh trở thành một người hùng. Thật là nực cười ông Nguyễn An Dân cho rằng, NBG phải yêu cầu Trịnh Xuân Thanh nhận hết tội lỗi trước nhân dân, cầu xin sự giúp đỡ của những người đấu tranh cho dân thì mới giúp Thanh đưa vụ việc của thanh lên báo chí. Ông muốn NBG phải trở thành một „Bao Công” của những người đấu tranh cho dân chủ.

Trong khi bình luận về những bài viết về Trịnh Xuân Thanh của NBG, Nguyễn An Dân đưa ra những sự việc mập mờ thiếu bằng chứng, không liên quan gì đến vụ Trịnh Xuân Thanh. Thứ nhất, NBG nhận hàng đống tiền của đảng Việt Tân nhưng lại nhờ đàn bà nhận giúp để tránh tiếng và tránh an ninh, thứ hai, NBG chụp mũ cho một người đàn bà là an ninh. Thật khó biết được ông đưa những thông tin này nhằm mục đích gì.

Vụ Trịnh Xuân Thanh hiện nay đã diễn biến ngoài tầm kiểm soát của Đảng. Sẽ còn những vụ việc tương tự xẩy ra trong tương lai vì nạn chạy chức chạy quyền, nạn tham nhũng vẫn đang phát triển thành quốc nạn, Đảng đã mất hết lòng tin trong dân chúng vì những con sâu mọt trong Đảng đã quá nhiều. Để trừ bỏ tận gốc những nguyên nhân sinh ra lũ sâu mọt, phải trừ bỏ chế độ độc tài đảng trị, đấy mấy là nhiêm vụ quan trọng của những người đấu tranh để mang lại tự do dân chủ cho Việt Nam, không nên mất thời gian tranh cãi, vì chắc chăn tất cả chúng ta đều ghét bỏ các con sâu mọt như Trịnh Xuân Thanh.

Ngày 18-09-2016
DCV

GHI CHÚ:

(1) KAMI : Bàn về hiện tượng Người Buôn Gío và nhận thức của người ủng hộ dân chủ
(2) NGUYỄN AN DÂN :
– Chém gió với Người Buôn Gío (danquyen.vn, ngày 12-09-2016)
– Chuyện Trịnh Xuân Thanh và Người Buôn Gío (Người Đua Tin.  ngày 12-09-2016)

Lãnh đạo Việt Nam và mạng xã hội

Cuối tuần qua mạng xã hội ở Việt Nam lan truyền thông tin bí thư Thanh Hóa Trịnh Văn Chiến có con riêng và cung cấp tài sản “nhiều chục tỉ đồng” cho một viên chức sở xây dựng Thanh Hóa. Phản ứng của các bí thư Hà Giang, Thanh Hóa trước thông tin trên mạng xã hội được nhà hoạt động và các trí thức đánh giá là “rất nhanh” và “đáng mừng”.

Ông Trịnh Văn Chiến, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa                  

Mời xem thêm »

Phản ứng của các bí thư Hà Giang, Thanh Hóa trước thông tin trên mạng xã hội được nhà hoạt động và các trí thức đánh giá là “rất nhanh” và “đáng mừng”.

Cuối tuần qua mạng xã hội ở Việt Nam lan truyền thông tin bí thư Thanh Hóa Trịnh Văn Chiến có con riêng và cung cấp tài sản “nhiều chục tỉ đồng” cho một viên chức sở xây dựng Thanh Hóa.

Đồng thời, cư dân mạng cũng chia sẻ cáo buộc rằng tám người thân của Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang Triệu Tài Vinh giữ vị trí chủ chốt trong các cơ quan của tỉnh.

Rất nhanh sau đó, cả ông bí thư Thanh Hóa và Hà Giang đều có trả lời trên báo chí tại Việt Nam về sự việc liên quan đến họ.

Thông thường, các lãnh đạo tại Việt Nam hiếm khi trả lời các tin đồn hoặc thông tin từ mạng xã hội.

Ông Hoàng Văn Dũng, nhà hoạt động của nhóm Con Đường Việt Nam nhận định các vị trên “đã phản ứng rất nhanh với mạng xã hội” và cho rằng “tức là người ta rất quan tâm”.

“Tôi cho rằng cộng đồng mạng có sức mạnh. Chắc chắn là thế, bởi vì những sự kiện nào bên tuyên giáo chỉ định không được đăng thì dù mạng xã hội có lên tiếng đến mấy thì nó cũng chỉ nằm trên mạng xã hội. Chứ còn những sự kiện như ông Triệu Tài Vinh hay ông bí thư Thanh Hóa thì không nằm trong sự kiểm duyệt của Ban tuyên giáo thì người ta sẽ phải phản ứng ngay lập tức,” ông Dũng nói.

Nhà hoạt động Hoàng Văn Dũng của nhóm Con Đường Việt Nam                 

Nhóm Con đường Việt Nam là một trong những trang lan truyền thông tin về bí thư tỉnh Hà Giang có nhiều người nhà làm quan chức.

Chưa rõ ảnh hưởng

Tuy nhiên, ông Dũng không lạc quan về việc các thông tin này có ảnh hưởng thực sự hay không. Ông nói với BBC: “Ảnh hưởng hay không còn phụ thuộc vào nội bộ người ta. Nội bộ họ đã thống nhất với nhau, hay gọi là thân mến nhau, cùng phe nhau thì rất khó để có ảnh hưởng gì. Nếu họ không cùng phe và có những vấn đề nội bộ thì đây là cơ hội để người ta tìm cách thay đổi nội bộ.”

“Một số độc giả cảm thấy điều đó là bình thường vì không như thế mới lạ. Một bộ phận nhỏ thì thấy bất ngờ vì cho rằng đó là thêm một lần minh chứng nữa chất lượng cán bộ trong Đảng có rất nhiều vấn đề trục trặc đằng sau về tình ái, tài sản, các quan hệ mang tính chất họ hàng của quan chức.”

Nhà hoạt động này nhận định các vụ việc “là ví dụ cho thấy Đảng đang độc quyền lãnh đạo và đang có rất nhiều vấn đề đằng sau.”

Nhà hoạt động Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (Blogger Mẹ Nấm) nhận định sự việc là “dấu hiệu tích cực”.

“Các thông tin trên mạng xã hội có ảnh hưởng đến đời sống và nó buộc các quan chức không thể giữ im lặng, cũng không thể phớt lờ như đã cư xử suốt hàng chục năm qua,” bà Quỳnh nói.

“Nhưng cách phản ứng ngược lại nó cho thấy thay vì chọn một phương thức là công bố hoặc minh bạch thông tin. Thì cách mà ông bí thư tỉnh ủy tỉnh Thanh Hóa chọn là bịt miệng. Ông yêu cầu thu hồi tên miền và xử lý các trang thông tin vi phạm. Hướng xử lý này vẫn chưa vượt qua khỏi cái suy nghĩ có thể kiểm soát được mạng xã hội và thông tin”

“Tôi không nghĩ cách phản ứng của ông Bí thư tỉnh Thanh Hóa là cách hay, minh bạch. Phản ứng của ông bí thư Hà Giang cho người ta thấy một vấn đề sâu hơn. Đó là nếu đúng quy trình thì bí thư không đồng ý bổ nhiệm thì sẽ không có ai đồng ý bổ nhiệm được người nhà ông ấy làm ở các vị trí giữ chức vụ trong cùng một tỉnh,” nhà hoạt động này bình luận về phản ứng của hai lãnh đạo tỉnh.

Nhà văn Nguyên Ngọc, một trong những trí thức nổi tiếng tại Việt Nam nói với BBC ông cho rằng sự phản ứng của các bí thư là “điều đáng mừng”.

Tranh cãi về gia đình bí thư tỉnh Hà Giang bắt đầu từ trên mạng                 

Ông nói: “Tiếng nói của dân chúng, đặc biệt trong thời của chúng ta, mạng xã hội, không ai ngăn nó được cả.”

“Người ta phản ứng với những hiện tượng xấu trong xã hội, đặc biệt là trong những người có trách nhiệm lãnh đạo. Đã đến lúc thông tin đó giờ lan rộng lắm.”

“Người ta không chỉ đọc trên báo chí. Thậm chí theo tôi biết những người có điều kiện không quan tâm đến báo chí công khai hàng ngày nhiều. Ở đấy chẳng có thông tin gì đáng để mà đọc cả. Và người ta đọc trên mạng xã hội nhiều. Áp lực đó buộc quan chức phải tìm cách trả lời và thanh minh. Nó chứng tỏ rằng mặc dầu sự xiết chặt trở lại nhưng không gian tự do vẫn đang dần được nống ra [mở rộng ra].”

Cơ hội để nhà báo lên tiếng?

Trong hai vụ việc tin đồn này, các tờ báo tại Việt Nam trở thành nơi “thanh minh” và lên tiếng của hai bí thư tỉnh ủy. Nhiều tờ báo trích lời ông Trịnh Văn Chiến và ông Triệu Tài Vinh về những vấn đề họ bị cư dân mạng nhắc đến.

“Điều này làm cho những nhà báo chính thống có thể nói về tin đồn một cách chính thức trên mặt báo,” nhà hoạt động Như Quỳnh nói.

“Việc tung một tin đồn từ một trang không rõ, rồi toàn bộ báo chí phải chạy đi xác minh tin đồn, rồi có công văn về tin đồn. Nó cho thấy một nỗ lực dập tắt đám cháy, nhưng đám cháy ấy sẽ lan ra các tỉnh thành khác không sớm hoặc muộn.”

Bà Như Quỳnh gọi đây là “cơ hội xác minh một tin đồn trên trang báo chính thống”.

“Là một nhà hoạt động tôi lại thấy rằng bất cứ thông tin nào có dấu hiệu sai phạm, đặc biệt là sai phạm tham nhũng, lạm quyền suốt mấy chục năm qua, được đưa ra đều tốt hết. Thứ nhất là tốt cho nhận thức người dân. Thứ hai là rồi sẽ phải thay đổi chứ không thể giữ mãi cơ chế ấy được nếu người dân phát hiện được thông tin và lên tiếng. ”

Nhà văn Nguyên Ngọc nói báo công khai tại Việt Nam “rất đáng buồn”.

Nhà văn Nguyên Ngọc (phải) trong một cuộc tuần hành ôn hòa năm 2014                 

“Nếu tình hình vẫn tiếp tục phát triển như thế, đến lúc báo chí công khai sẽ phải tìm đến cách khác. Và thực ra với sự o ép mà chúng ta biết, ngay trên báo chí công khai một số nhà báo vẫn tìm cách này cách khác để nói đến một mức độ nào đó để biểu lộ ý kiến của người ta, hoặc tình hình xã hội ở mức độ nào đó trên báo chí công khai.”

“Xã hội vừa bị siết chặt trở lại, thậm chí các mảng tự do, thậm chí những mảng tự do ngay trên báo chí công khai cũng được nống ra dần dần từng chút một. Tất nhiên là ít hơn rất nhiều và khó khăn hơn rất nhiều. ”

“Tôi biết có rất nhiều nhà báo còn có lương tâm. Họ buộc phải giữ cái diễn đàn đó. Họ phải giữ gìn, nhưng vẫn tìm cách này cách khác để phản ánh dư luận xã hội, ” nhà văn, nhà nghiên cứu Nguyên Ngọc bình luận.

Ông Nguyên Ngọc nhắc đến trải nghiệm của chính bản thân: “Vừa rồi tôi có nói một số ý kiến về những điều đáng lo ở Tây Nguyên. Một số báo công khai cũng tìm cách đưa lại ý kiến đó. Cách đây vài năm thậm chí họ không dám nhắc đến tên tôi đâu. Vẫn còn những người làm báo có lương tâm trong tình trạng o ép, để họ đưa thông tin đến người đọc.”

Nhà văn Nguyên Ngọc thừa nhận thông tin “đấu đá nội bộ” là rất nhiều nhưng vẫn “đưa tác động tốt”

“Khi các phe phái đánh nhau, thì có một điều là nó phơi thông tin đó ra cho mọi người. Độc giả bây giờ tinh lắm. Người ta thấy các thế lực đánh nhau thế nào. Nhân dân biết được là rất tốt. ”

“Họ [người dân] biết như thế và họ mất lòng tin đi. Họ không còn tin những thế lực đó nữa. Khi những thế lực đó tìm cách mị dân, dụ dỗ họ. Tôi thấy vậy cũng được. Còn tình trạng thông tin đấu đá nội bộ mình không thể nói là không có. Cái tốt, xấu ở chỗ nào cũng có.”

“Cuộc giằng co này còn kéo dài lắm,” ông Nguyên Ngọc bình luận về những gì đang diễn ra.

Lan Phương
BBC

Những tín hiệu vui của một nền dân chủ , khi Cộng sản tự ăn đuôi của họ

Những tín hiệu vui của một nền dân chủ - Khi Cộng sản tự ăn đuôi của họ

Các tin khác »

Nhiều người cho rằng Việt Nam với mức dân trí không cao và sẽ còn rất lâu mới chạm tay đến dân chủ, cũng như chế độ Cộng sản sẽ còn tồn tại rất lâu tại Việt Nam do dân trí thấp. Nhất là sau vụ Formosa xả độc vào biển, mọi việc vẫn chết lặng, người ta lại thất vọng hơn. Tôi thì lại nghĩ khác, chưa bao giờ tôi thấy tin tưởng và an tâm như hiện tại. Sự tin tưởng và an tâm của tôi không đến từ những phân tích hàn lâm, cũng không phải những thảo luận giấy bút mà là thực tế tương tác, đi từ đầu đường xó chợ cho đến thị thành, tôi cảm nhận được Việt Nam sẽ sớm chạm tay vào nền dân chủ đích thực. Và chưa bao giờ ý thức dân chủ tại Việt Nam lại mạnh như hiện tại. Và tôi cũng rất mừng vì cây dân chủ Việt Nam không bị chết non!

Vì sao tôi lại nói Việt Nam sớm chạm tay vào dân chủ? Và vì sao cây dân chủ Việt Nam chưa bị chết non?

Ở câu hỏi thứ nhất vì sao Việt Nam sẽ sớm chạm tay vào dân chủ, có ba dấu hiệu căn bản để nhìn thấy điều đó: Sự bất tín nhiệm của người dân đối với nhà nước theo chiều kích phân tích, mổ xẻ; Người dân Việt Nam đã vượt qua được giai đoạn hỗn mang của đám đông và tĩnh tại hơn; Ý thức về bản thân và xã hội mà mình đang sống.

Ở khía cạnh sự bất tín nhiệm của người dân, từ những năm 1990, thậm chí trước đó, người dân cũng đã hiểu rằng mình bị lừa dối bởi chế độ Cộng sản, tuy nhiên tỉ lệ quá thấp và không có độ lan tỏa, thậm chí mỗi người dân tự biến mình thành một thứ công an của chế độ, lề lối và thói quen đấu tố từ những năm giữa thập kỉ 1950 ở miền Bắc không những giảm đi mà còn tăng lên rất mạnh trong thời đoạn này.

Ngược lại, từ những năm 1990 về sau, càng ngày, người dân càng ý thức, càng thấy được sự nguy hiểm và man trá của chế độ cầm quyền nhưng người ta sợ cho an toàn bản thân, mạng sống và chấp nhận im lặng để giữ mạng sống. Và đây là giai đoạn giữa người dân với nhà nước đẩy nhau ra xa, chia hai thái cực, người dân luôn nhận thấy mối nguy hiểm rình rập từ thực thể gọi là nhà cầm quyền. Đồng thời, khi người dân cảm thấy sợ và không còn thân thiện, đẩy nhà nước về một phía thì cũng là lúc mà nhà nước, kẻ cầm quyền cảm thấy đủ an toàn để tác oai tác quái.

Chỉ trong vòng chưa đầy hai mươi năm tác oai tác quái theo đúng nghĩa của khái niệm này, nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam nhanh chóng đẩy đất nước xuống vực của nợ nần, ô nhiễm và băng hoại đạo đức. Có hàng nhiều thế hệ, tầng lớp bị ảnh hưởng bởi cơn tác oai tác quái của nhà cầm quyền. Có thể nói rằng đây là thời đoạn mà người dân nhận rõ mặt kẻ bán nước, hại dân và tham lam rõ nét nhất. Đương nhiên, sự mất niềm tin được chuyển hóa thành hành động cánh mạng chưa công khai diễn ra khắp hang cùng ngõ hẻm.

Bên cạnh đó, sự tác động không nhỏ của báo chí dân chủ hải ngoại, mô hình xã hội dân sự, các trào lưu dân chủ và khuynh hướng dân chủ trong các tôn giáo đã nhanh chóng tạo hiệu ứng hành động. Từ Giáo Xứ Thái Hòa đến Cồn Dầu, Vinh – Nghệ An hay gia đình anh Đoàn Văn Vươn ở Hải Phòng, nhân dân ở Văn Giang, Hưng Yên cho đến hàng ngàn dân oan ở các vườn hoa trong thủ đô Hà Nội và những cuộc biểu tình đầu tiên là hai đầu đất nước gồm Sài Gòn, Hà Nội, sau đó nhiều thành phố khác cũng đứng lên biểu tình kêu gọi bảo vệ môi trường, kêu gọi dân chủ… Những cuộc biểu tình và tuần hành này chỉ dừng ở mức biểu thị thái độ chứ chưa đi đến cách mạng. Nhưng theo tôi đó mới là tín hiệu đáng mừng.

Bởi lẽ, tâm lý đám đông được giảm thiểu đến mức cuối, dường như mọi hiệu ứng đám đông đã được thay thế bằng hiệu ứng thị giác, người ta thay vì hưởng ứng biểu tình ngay thì lại quan sát biểu tình, phân tích, tìm hiểu và nhận ra được rất nhiều vấn đề. Mà quan trọng nhất là người dân tự chuyển hóa mình trở thành nhà truyền thông, sẵn sàng tuyên truyền dân chủ khi cần thiết mặc dù bản thân chưa hề tham gia biểu tình hoạc hoạt động dân chủ. Điều này hứa hẹn một đại bộ phận nhân dân có tư duy dân chủ thực sự và không bị hớp hồn bởi hiệu ứng đám đông. Và cũng cho thấy khi cây dân chủ Việt Nam đơm bông kết trái sẽ là một mùa trái từ một cái cây đã đủ trưởng thành chứ không phải dạng trái non, trái rượng (nói theo cách của người nông dân).

Và khi mọi thứ đã đủ chín muồi, một cuộc cách mạng dân chủ ghé đến cũng chưa muộn. Nhưng dù sao, hiện tại, các tín hiệu dân chủ đang ngày càng rất mạnh vầ tôi không ngần ngại để nói rằng mỗi người nông dân, ngư dân đã chính thức trở thành nhà dân chủ mà bây giờ, nhà cầm quyền có dùng tiền tấn để đấm họ cũng chẳng xi nhê gì. Họ có thể nhận tiền, có thể gật đầu với nhà cầm quyền nhưng chắc chắc có cơ hội thì họ là người xông lên lật đổ chính quyền đầu tiên. Điều này khác hẳn với kiểu nhận ơn mưa móc của chế độ trong những năm trước thập niên 1990.

Cuộc đấu tranh của những học sinh trung học phổ thông ở Tây Nguyên hay Hà Tĩnh nhằm phản đối học phí cao, tuy nhìn bên ngoài chỉ đơn giản là phản ứng của học sinh về vấn đề chi phí học tập nhưng thực ra sâu xa bên trong của nó chất chứa vấn đề ý thức hệ. Nếu như học sinh ở Thừa Thiên Huế, Quảng Trị, Quảng Bình, đặc biệt là Hà Tĩnh đồng loạt không đến lớp để phản đối học phí cao thì học sinh ở Tây Nguyên, đặc biệt là Buôn Ma Thuộc mạnh mẽ hơn, các học sinh ở Chu Văn An, Cư Jut và nhiều trường khác đã biểu tình ngay trước cổng trường, đã phát tờ rơi kêu gọi phản đối chính sách dạy phụ đạo và học phí cao.

Điều này khiến cho nhà cầm quyền Cộng sản phải vào cuộc, công an phải tổ chức điều tra thừ ai đứng đằng sau các em học sinh để “xúi giục” và “động cơ nào” đã khiến các học sinh dám phản đối mạnh mẽ. Trong khi đó, có một thực tế hết sức buồn cười, khi tìm hiểu, tiếp xúc với các học sinh ở Bắc miền Trung và Tây Nguyên, tiếp xúc với gia đình các em thì tôi có chung kết quả là cha mẹ các em không hề xúi các em, các em hành động tự phát vì chỉ có chính các em mới thấy được sự vô lý và bất cập của nền giáo dục mình đang học. Để có được điều nay, các em đã phân tích từ các mô hình giáo dục dân chủ thông qua phương tiện báo chí nước ngoài, qua internet.

Và đồng hành cùng các học sinh để đấu tranh lại là các cựu học sinh, sinh viên. Như vậy, có thể thấy rằng thay vì cầu toàn, cố gắng học cho xong tấm bằng để kiếm việc làm thì các em đã biết suy tư về thân phận cá nhân cũng như thân phận xã hội, đất nước. Điều này sở dĩ có được là nhờ vào máu tham của người Cộng sản, sự tham nhũng quá mức cũng như tham quyền cố vị và dốt nát của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên Cộng sản đã dẫn đến tình trạng thất nghiệp tràn lan. Lẽ ra công việc đó phải dành cho một tiến sĩ thực học hay một cử nhân thực học thì đám quan chức này đã chạy chọt, lo lót để có tiến sĩ, cử nhân và tiếp tục ngồi ghế lãnh đạo. Chỗ ngồi chật kín, gây ra thừa ra một khối trí thức thất nghiệp. Và đây là lúc trí thức tự phản tỉnh mạnh nhất.

Sự phản tỉnh của trí thức luôn song hành với sự phản tỉnh của người nông dân. Bởi hơn ai hết, người nông dân, nhà nông là cái nôi của những trí thức, con nhà nông ước mơ học hành đỗ đạt để đổi đời, nhà nông phải chảy máu mắt để theo đuổi ước mơ và tương lai của con cái họ. Khi mọi sự vỡ lẽ, nhà nông thấu hiểu hơn ai hết cái ách đang đè trên cổ mình.

Nhưng có một điểm khác biệt giữa Việt Nam và nhiều nước độc tài khác, đó là hành động cách mạng. Mặc dù cùng chung một xuất phát điểm, nhưng Ai Cập hay Libya, Venezuela… đều đã hoàn tất cuộc cách mạng của họ, Việt Nam thì chưa. Vì dsao? Vì tâm thức của Việt Nam, cho đến thời điểm này vẫn là tâm thức nông nghiệp, khác với tâm thức công nghiệp hay tâm thức thương nghiệp của Hồng Kông chẳng hạn. Cái khác của người nông dân là họ làm việc rất thủng thẳng, chậm rãi nhưng chắc chắn. Trước khi gieo một đám sạ thì làm bờ cỏ cho sạch, làm cỏ xong lại cày đất, rồi chờ nước bệ tới mới ngâm giống, bừa ruộng, làm mặt bằng mà cấy, sạ. Mấu chốt của vấn đề là chờ nước bệ.

Người nông dân có thể cuốc đất trước khi gieo sạ một thời gian dài nhưng chỉ ngâm giống khi có nước bệ. Vấn đề dân chủ Việt nam hiện tại là người ta chưa nhìn thấy nước bệ nên chưa ai chấp nhận ngâm giống để rồi cây lúa nảy mầm, ủ đi ủ lại mà chết non. Vấn đề hiện tại là tư duy dân chủ, não trạng dân chủ hầu như đã chan hòa trong đời sống nhân dân và nhà cầm quyền Cộng sản thì đang mỗi ngày tự ăn đuôi của họ. Một cuộc cách mạng dân chủ diễn ra tại Việt Nam thì ắt hẳn phải là cuộc cách mạng làm thay đổi mọi thứ tận gốc rễ, nó khác xa những gì người ta nghi hoặc!

Viết Từ Sài Gòn
Blog RFA

Niềm Tin

Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Văn Chiến. Nguồn: Infonet    Mời xem thêm »

Không biết có phải vì nghe lời luật sư Trần Vũ Hải (Vu Hai Tran) mà ông bí thư Thanh Hóa đã xuất hiện trên báo thanh minh vụ “bồ nhí” để sáng nay bị nhà báo Phương Yên (Phuongyen Nguyen) chê là dại. Thật khó cho ông Bí thư. Không đính chính thì mạng xã hội (MXH) sẽ nói,”im lặng là thừa nhận rồi”. Đính chính thì lại có thêm kẻ dèm pha, vì người dân vừa không tin vào báo chí vừa không tin vào quan chức.

Trước vụ PMU 18, niềm tin của công chúng vào báo chí rất cao. Báo Tuổi Trẻ có lúc đã vượt qua con số 500 nghìn bản. Chính quyền vì muốn báo chí thuần túy công cụ hơn đã cách chức hai tổng biên tập và bắt hai nhà báo. Nhưng họ đã lầm vì nhà nước bắt bớ những nhà báo hăng hái, sử dụng những cán bộ báo dễ bảo đã làm cho dân không còn tin vào báo của nhà nước nữa. Vai trò công cụ của báo chỉ giảm xuống so với trước đó rất nhiều.

Những kẻ lưu manh nhất trong chính quyền lại chính là những kẻ, một mặt bịt miệng báo chí, một mặt, sử dụng MXH một cách hữu hiệu để lũng đoạn dư luận. Không phải tự nhiên bọn quan tham khi bị dồn tới chân tường thường vẽ phấn bôi son ra tuồng “chống Tàu, thân Mỹ”.

Đám đông thường lắng nghe những gì êm tai chứ không phải những thông tin có nguồn, được kiểm chứng. Công chúng giờ đây vẫn đang bình luận dựa trên nền tảng những giả thiết được bịa đặt bởi những trang nặc danh và lấy đó làm chuẩn mực. Lịch sử chắc chắn sẽ làm rõ trắng đen tuy phải mất rất nhiều thời gian nữa.

Dù sao thì sự kiện ông Bí thư Thanh Hóa và ông Bí thư Hà Giang thanh minh cũng là một dấu hiệu hay. Trước đây, để bắt quan chức mở mồm, MXH phải gây được áp lực để báo nhà nước lên tiếng. Nay thì MXH vừa nói các quan chức đã có phản ứng liền.

PS: Mỗi buổi sáng, tôi vẫn đều đặn mua 3 tờ nhật báo nhưng không phải làm một nỗ lực vô vọng để cứu nền báo chí nước nhà mà vì để giúp người bán báo nghèo cùng xóm.

FB Huy Đức

***

Thanh Hóa đề nghị thu hồi tên miền các tờ báo, trang tin... tung tin về Bí thư Tỉnh Ủy Thanh Hóa có bồ nhí. (Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Văn Chiến và bồ nhí Trần Quỳnh Anh cùng quý tử.). Ảnh minh họa

Hai ông bí thư tỉnh và mạng xã hội

Một ông bí thư tỉnh bị mạng xã hội tố có nhiều thân nhân làm cán bộ to ở tỉnh. Ngay sau đó, ông đã phản ứng bằng cách trả lời báo chí, rằng ông không vui về việc đó, ông đã từng phản đối và dù sao việc bổ nhiệm cũng đúng “quy trình”. Nhiều ý kiến nọ kia, tuy nhiên tôi đánh giá cao “bản lĩnh” của ông bí thư người dân tộc thiểu số, dám đối mặt với mạng xã hội, và lời trần tình của ông khá chân thành, dù nhiều người có thể nghi ngờ.

Một ông bí thư tỉnh khác, bị tố có bồ nhí, có con với cô này. Theo tin lan truyền, bồ nhí vốn là tạp vụ, “ca ve chung” của nhiều sếp tỉnh, nay được cơ cấu ” quy hoạch” làm Phó giám đốc một Sở. Một sếp Sở nay là Phó tỉnh trưởng dâng cô này cho Sếp lớn, giữ băng video ” yêu nhau” và ép được Sếp lớn để lên chức. Tin lan truyền đưa chi tiết về tài sản khủng của bồ nhí Sếp lớn…

Đến nay Sếp bí thư tỉnh bị tố cáo này chưa phản ứng gì, chưa thấy báo chí đăng tin đã phỏng vấn ông hay không. Nếu ông bí thư không phản ứng gì, đương nhiên càng nhiều người sẽ tin, những tố cáo về ông là đúng, bất lợi cho chính ông.

Với tư cách luật sư, tôi khuyên ông, sớm trả lời báo chí về tin đồn bậy kia. Ông yêu cầu công an địa phương khởi tố vụ án hình sự về tội vu khống. Tốt nhất, ông phối hợp với người bị nghi là bồ thử ADN đứa trẻ nghi là con ông. Nếu có kết quả ADN, hãy để Công an tỉnh này công bố kết luận giám định ADN khẳng định ông không phải phải là bố đứa trẻ, đập tan những thông tin vu khống bịa đặt.

Ngoài ra, thêm lời khuyên, mỗi quan to, từ cấp tỉnh trở lên, cần có luật sư riêng cho chính mình. Một số nghệ sỹ, dù tên tuổi thuộc “hạng vừa ” thôi, cũng có luật sư riêng đó, thưa các quan to.

Xin các bạn chia sẻ, để nhiều quan to và thân nhân của họ, kể cả bồ nhí, biết và giới luật sư thêm chút việc.

FB Trần Vũ Hảii

***

Mạng xã hội nó đăng chuyện bác đầu tỉnh có bồ nhí con riêng, kệ thây nó. Bỗng dưng bác quan đầu tỉnh lại lên báo chí lề chính thống nói tin bịa đặt, bố láo.

Có những người thề là chỉ trung thành, tin tưởng báo lề phải…thế là thêm người đọc, thêm người biết chuyện mạng mẽo bịa đăt bồ nhí, con riêng.

Mấy anh lề phải kể cũng tệ. Mấy bác ấy tin tưởng gửi gấm để giãi bầy lại cứ con cà con kê nên cũng vô tình làm rộng thêm đường dư kuận chuyện vợ bé, con riêng.

Tin là sẽ có xét nghiệm adn sớm thôi để trả lại danh dự, trong sạch cho các bác ý.

Còn người đẹp giàu có giỏi giang có gì lạ đâu. Vốn của cô ấy tự có, cha sinh, mẹ đẻ ban cho, có phải của tổ chức đâu mà phải báo cáo cho đúng quy trình. Vậy nên, đầu tư vào đâu là quyền của cô ấy. Miễn có lãi.

Đọc cái ván bản của tỉnh Thanh gửi bộ 4T với những đề nghị mà cười không ngậm được mồm.

Mình quyết bỏ Thủ đô về xứ Thanh xin chân cố vấn văn bản, để các bác ấy đỡ quê với bàn dân thiên hạ

FB Phương Yên Nguyễn

***

Ông bí thư tỉnh Thanh phản pháo, nhưng cần “điềm tĩnh, thuyết phục hơn”.

Sau khi chiều qua tôi khuyên ông bí thư tỉnh bị tố có bồ nhí trả lời báo chí ngay, tối qua ông đã làm theo. Theo ông, những thông tin về ông và cán bộ dưới quyền là “bịa đặt, bố láo” và cơ quan công an địa phương đã vào cuộc. Nhưng ông không nói cụ thể những thông tin chi tiết nào là “bịa đặt, bố láo”.

Có vẻ ông bí thư hơi mất bình tĩnh, lẽ ra việc trả lời báo chí của ông sẽ có hiệu quả lan rộng hơn để bảo vệ uy tín cho mình, nếu ông khẳng định chi tiết nào là “bịa đặt, bố láo”.

Trong những thông tin cuồn cuồn về ông bí thư và các đảng viên cấp dưới ông, nếu bịa đặt tất yếu ông biết. Ông có thể nêu ra những thông tin bịa đặt, mà chưa cần giám định ADN của cháu bé nghi con của ông với người nghi là bồ nhí của ông, ví dụ:

1. Không có cô nào là TQA ở Sở Xây Dựng Thanh Hoá.

2. Nếu có cô TQA trong Sở😄 TH, cô này không phải đương trưởng phòng trong Sở này.

3. Nếu có cô TQA đương trưởng phòng trong Sở😄, cô này không phải là thạc sỹ, không được xếp vào diện “quy hoạch” Phó Giám đốc Sở.

4. Nếu có cô TQA đương trưởng phòng, thạc sỹ, vào diện quy hoạch PGĐ Sở, cô này không xuất thân từ tạp vụ, không sinh năm 1986 mà xuất thân từ “trợ lý, thư ký”, sinh năm 1985 chẳng hạn.

5. Còn tất cả những chi tiết trên đều đúng, không bịa đặt thì nói cô ấy không phải là bồ nhí của tôi, tôi khẳng định vậy và cô TQA cũng khẳng định vậy. Ai có bằng chứng đưa ra đây.

6. Nếu cần, ông đánh vào lòng thương của dân chúng và nêu quyền của con người, cần được pháp luật bảo hộ như “ai cũng đươc quyền mưu cầu hạnh phúc”,”ai cũng có quyền giữ bí mật đời tư”, đặc biệt quyền của trẻ em phải được bảo vệ tuyệt đối.

Cá nhân tôi (LS Trần Vũ Hải) khẳng định, mọi thông tin về đứa trẻ không ai được tiết lộ, (trừ những thông tin nhằm bảo vệ lợi ích của cháu bé, có thể cân nhắc công khai, nếu không ảnh hưởng đến tương lai và phát triển bình thường của cháu bé), đặc biệt hình ảnh của cháu bé, ngay cả thông tin về cha thật của đứa bé cũng không nên công khai. Tuy nhiên thông tin là căn cứ khẳng định ông này, ông kia không phải là cha cháu bé con cô X, cô Y như cáo buộc có thể công khai.

Thêm mấy lời khuyên như vậy cho quan đầu tỉnh Thanh. Các bạn có thể chia sẻ để cấp dưới và thân nhân của ông và chính ông biết, “rút kinh nghiệm”, phản ứng điềm tĩnh, thuyết phục hơn.

Xem thêm Bí thư Thanh Hoá khẳng định thông tin “có bồ nhí” là vu khống (DT).

FB Trần Vũ Hải

Mời xem thêm: Bí thư Thanh Hóa bác tin đồn có bồ nhí (NĐT). – Bí thư Thanh Hóa bác tin về ‘bồ nhí’ (NĐT).