Nhà kinh tế học đoạt giải Nobel - Paul Krugman khá lạc quan về nền kinh tế Mỹ

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn gần đây với Bloomberg, Paul Krugman không thấy khả năng đại khủng hoảng kéo dài nhiều năm tại Mỹ. Ông cho rằng đây sẽ chỉ là một cuộc khủng hoảng bình thường như bao cuộc khủng hoảng khác, không phải sự kết thúc cuối cùng.

Nhà kinh tế học đoạt giải Nobel - Paul Krugman khá lạc quan về nền kinh tế Mỹ

Trong một cuộc phỏng vấn, nhà kinh tế học từng đoạt giải Nobel nói rằng sự phục hồi đại dịch có lẽ sẽ không giống như cuộc suy thoái kinh tế vừa qua (2007-2009).

Paul Krugman là một trong những nhà kinh tế có ảnh hưởng và thú vị nhất thế giới. Mặc dù Krugman đã đạt được dấu ấn sự nghiệp trong giới học thuật, nơi mà đóng góp về thương mại và địa lý kinh tế của ông đã mang lại cho ông giải thưởng Nobel năm 2008, nhưng chính những bài bình luận thường kỳ của ông đã mang lại sự nổi tiếng rộng rãi hơn. Tay viết của Bloomberg Opinion, ông Noah Smith đã phỏng vấn Krugman trực tuyến về tình trạng của nền kinh tế Mỹ giữa cuộc khủng hoảng coronavirus. Dưới đây là tóm lược chia sẻ của Krugman về quan điểm của ông với cuộc khủng hoảng kinh tế lần này cũng như tầm nhìn của ông về tương lai kinh tế Mỹ.



Không mô hình kinh tế nào có thể giải thích được cho khủng hoảng kinh tế lần này - chính sách cắt giảm thuế sẽ không hiệu quả

Không giống với các cuộc khủng hoảng kinh tế trước đó, đại dịch đi kèm với suy giảm kinh tế lần này chưa từng có tiền lệ. Sự biến động của dữ liệu vĩ mô không còn theo thông lệ thông thường. Liệu có mô hình kinh tế nào giải thích được các biến động này và cho chúng ta một lời giải đáp, một lối đi phù hợp?

Krugman cho rằng mô hình tổng cầu - tổng cung không thể áp dụng để giải thích cho cuộc khủng hoảng này, bởi vì mô hình đó giả định rằng nền kinh tế có thể được đại diện một cách hợp lý là sản xuất một hàng hóa duy nhất – với bối cảnh khác thì phù hợp, nhưng không phải bây giờ. Đơn giản là, nền kinh tế Mỹ đang đóng cửa cả một phần cung và một phần cầu nhằm ngăn chặn sự lây lan của coronavirus. Điều này có nghĩa là các mô hình kinh tế vĩ mô tiêu chuẩn, truyền thống không thể áp dụng nếu không có điều chỉnh phù hợp.

Nhưng không khó để tạo ra các mô hình hai ngành sử dụng nhiều đơn giản hóa chiến lược giống nhau mà chúng ta đã sử dụng trong quá khứ. Ông cho rằng có một số nghiên cứu rất hay về câu hỏi liệu việc đóng cửa trong một số lĩnh vực có lan truyền thành suy thoái trong các lĩnh vực khác không (Veronica Guerrieri và cộng sự), và liệu nó có tạo ra sự lan tỏa trên thị trường tài chính (Ricardo Caballero và Alp Simsek) hay không. Cách tiếp cận này thực sự hữu ích như một ống kính để phân tích dữ liệu và phản hồi chính sách.

Điều này có nghĩa là dù các mô hình truyền thống không thể giải thích cho khủng hoảng lần này, nhưng dưới góc độ kinh tế học có thể phân tích. Krugman cho rằng chính phủ Mỹ đang đi đúng hướng về chính sách và xử lý tốt các vấn đề kinh tế. Trong giai đoạn này, các phản ứng chính sách thông thường như kích thích hoặc cắt giảm thuế là không phù hợp, và việc tập trung vào các vấn đề phúc lợi xã hội nên được ưu tiên hàng đầu.

Không lo ngại lạm phát mà lo ngại giảm phát dù thâm hụt ngân sách khổng lồ và chương trình mua tài sản quá lớn của Cục Dự trữ Liên bang

Câu hỏi đặt ra là, trong một tình huống kinh tế bất thường như hiện nay, cho tới giờ phút này, hạn chế trong chính sách của Chính phủ Mỹ có thể là gì? Lo ngại giá cả sẽ bị đẩy bởi một cú sốc nào đó là liệu rằng các chính sách gần đây của chính phủ Mỹ gây thâm hụt ngân sách khổng lồ, chương trình mua tài sản của Cục Dự trữ Liên bang có thể gây ra một vòng xoáy lạm phát mới hay không?

Trả lời câu hỏi này, Krugman cho rằng việc hỗ trợ cho người thất nghiệp có thể gây ra sức ép cho lạm phát. Nhưng các dữ liệu vĩ mô cho thấy điều này dường như không xảy ra. Ông cho rằng thặng dư của khu vực tư nhân đã tăng đủ để đáp ứng thâm hụt khu vực công, mà vẫn còn dư địa - đó là sức ép giảm phát.

"Nhu cầu giảm không chỉ là bao gồm các hộ gia đình hoãn tiêu thụ cho đến khi họ có thể đến nhà hàng một lần nữa; mà còn có một sự suy giảm trong xây dựng nhà cửa, bất động sản thương mại v.v. nói cách khác liệu có ai muốn xây dựng một khu tổ hợp văn phòng trong giai đoạn một bệnh dịch?", Krugman cho biết (theo Bloomberg).

Nguyên nhân khủng hoảng là khác thường nên không thể áp dụng lối suy nghĩ và tư duy chính sách thông thường

Krugman cũng là nhà kinh tế phê bình gay gắt những người đã sử dụng các mô hình kinh tế vĩ mô không phù hợp để cố gắng giải thích cuộc Đại khủng hoảng 2008-9 có nguyên nhân bắt nguồn từ sự thay đổi tiến bộ công nghệ hoặc công nhân quyết định không làm việc. Như bây giờ chúng ta đã rõ, tiến bộ công nghệ và công nhân không làm việc không phải là lý do dẫn tới cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hơn một thập kỷ trước. Các mô hình kinh tế không phải lúc nào cũng giải thích được các hiện tượng và sự kiện kinh tế bởi các giả định mô hình không còn phù hợp trong bối cảnh mới.

Trả lời cho câu hỏi của phóng viên Bloomberg rằng mô hình kinh tế nào nên được sử dụng lúc này và những loại lý thuyết và ý tưởng nào chúng ta nên tránh sử dụng, Krugman cho rằng những ý tưởng vô dụng nhất bao gồm: thứ nhất, những người bám cứng vào lý thuyết cắt giảm thuế sẽ hiệu quả cho nền kinh tế; thứ hai, những ý tưởng chính sách kinh tế thông thường mà không tính toán đến đặc thù của tình huống hiện tại.

"Bây giờ bạn thấy có những vị - cánh hữu cánh tả đều có - nói chuyện như thể đây là một cuộc suy thoái đa dạng thông thường, mà không tính toán đến đặc thù của việc đóng cửa nền kinh tế và giãn cách xã hội. Nói cách khác, chỉ nên chú ý đến những ai nỗ lực thực sự để vật lộn với các yếu tố mới lạ xuất hiện trong cuộc khủng hoảng này", ông Krugman dẫn chứng (theo Bloomberg).

Theo Krugman, hầu hết nền kinh tế vẫn hoạt động theo cách thông thường, đó là nói ít nhiều về lý thuyết Keynes trong ngắn hạn. Chúng ta có thể hiểu rất nhiều điều bất thường chỉ bằng cách áp dụng các quy tắc hành vi thông thường vào một tình huống bất thường: mọi người có thể thất nghiệp với việc doanh nghiệp bị mất doanh số vì những lý do kỳ lạ, nhưng quyết định chi tiêu của họ có thể sẽ giống như những người mất việc trong thời gian bình thường. Rất nhiều điều đang diễn ra trên thị trường tài chính phản ánh các loại lan truyền rủi ro thông qua bảng cân đối kế toán mà chúng ta đã thấy trong năm 2008-9.

Dưới góc nhìn của một nhà kinh tế học, Krugman cho rằng phần khó là định lượng các tác động đan xen cắt chéo nhau. Ví dụ, những ảnh hưởng của sự gián đoạn chuỗi cung ứng tương quan thế nào với tình trạng thừa công suất trong tác động đến lạm phát? Chúng ta còn bỏ sót những gì trong các yếu tố ảnh hưởng đến cầu tiêu dùng? Các nhà kinh tế học vẫn đang nỗ lực để tìm ra câu trả lời thích đáng hơn với hy vọng sớm tìm ra lối thoát cho nền kinh tế.

Đại khủng hoảng lần này sẽ không kéo dài trong nhiều năm - nó là một cuộc khủng hoảng bình thường và không phải là sự kết thúc

So sánh trong lịch sử, dịch cúm Tây Ban Nha cũng dẫn đến nhiều sự giãn cách xã hội, dường như không để lại vết sẹo kinh tế lâu dài cho quốc gia. Nhưng nền kinh tế hiện đại rất khác biệt - phụ thuộc nhiều hơn vào chuỗi cung ứng mỏng manh, phụ thuộc nhiều hơn vào các khoản nợ và tín dụng, tập trung vào các dịch vụ hơn là sản xuất và nông nghiệp. Do vậy, liệu khủng hoảng lần này có khiến Mỹ có một thập kỷ mất mát? Sai lầm chính sách nào có thể khiến nỗi đau "mất mát kinh tế" kéo dài hơn?

Trả lời cho câu hỏi này, Krugman đề cập đến dữ liệu của các cuộc suy thoái kinh tế Mỹ trong 40 năm qua. Ông cho rằng các cuộc khủng hoảng có thể chia thành 2 loại: thiếu hụt thanh khoản (tiêu biểu là khủng hoảng kinh tế năm 1979-82) và do mở rộng đầu tư, tiêu dùng quá mức của khu vực tư nhân (như năm 2007-09). Loại khủng hoảng kinh tế do thiếu hụt thanh khoản sẽ phục hồi nhanh chóng theo hình chữ V, loại thứ hai sẽ phục hồi chậm chạp hơn và mất nhiều thời gian để tái tạo việc làm đầy đủ.

Dưới góc nhìn của Krugman, sự suy giảm kinh tế do coronavirus lần này ở Mỹ có tính chất giống như cuộc khủng hoảng năm 1979-82 hơn là cuộc khủng hoảng năm 2007-09: nguyên nhân không phải là những mất cân đối cần nhiều năm khắc phục. Vì vậy, điều đó sẽ có nghĩa là phục hồi nhanh một khi virus được kiểm soát. Tuy nhiên, còn nhiều rủi ro và bất định.

Cho rằng Mỹ không có sự mất cân đối kinh tế trước đại dịch, nhưng bản thân đại dịch có thể đang tạo ra những mất cân đối mới ngay bây giờ, các doanh nghiệp phải đóng cửa kinh doanh - họ cần thời gian để phục hồi. Ngoài ra ngay cả khi Mỹ không có sự mất cân đối kinh tế vĩ mô lớn từ trước, nhưng đại dịch có thể tạo ra những thay đổi dài hạn. Chẳng hạn như sự thay đổi vĩnh viễn sang tập quán bán lẻ từ xa nhiều hơn và bán lẻ trực tiếp ít hơn, sự dịch chuyển này kéo theo dịch chuyển nhân công, sẽ mất nhiều thời gian điều chỉnh lao động. Đó là một cuộc tranh cãi mà nhiều người đã đưa ra vào năm 2009, lúc đó không đúng nhưng giờ nó có thể đúng.

Qua tất cả các phân tích trên, Krugman không thấy khả năng đại khủng hoảng kéo dài nhiều năm. Ông tin tưởng rằng đây sẽ chỉ là một cuộc khủng hoảng bình thường như bao cuộc khủng hoảng khác, không phải sự kết thúc cuối cùng.


https://www.ntdvn.com/

Đỗ Ngà - Hậu quả của một lối Kinh Doanh phi thị trường

Trên trang GlobalPrices cho biết cách tính giá điện vào thời điểm tháng 9 năm 2019 ở Thái Lan như sau: Giá điện sinh hoạt là 3,817 bath/kWh, giá điện kinh doanh là 3,751 bath/kWh. Cũng trên trang này cho biết giá điện tại Hoa Kỳ là 0,146 đô la/kWh nếu đó là điện sinh hoạt, và 0,114 đô la/kWh nếu đó là điện kinh doanh.

Như ta biết, điện năng dùng cho kinh doanh là điện năng tiêu thụ với số lượng lớn. Như vậy qua đây chúng ta thấy ở các nước, việc bán điện cũng như bán buôn mọi thứ hàng hóa khác, nghĩa là vẫn tuân theo quy tắc xưa nay của thị trường là bán sỉ thì giá luôn thấp hơn giá bán lẻ. Việc theo cơ chế thị trường không đơn giản chỉ là quy luật cung cầu, mà còn nhiều quy luật khác, trong đó có quy luật về giá như đã nêu.

Việc tính giá điện tăng theo lũy kế là một việc làm phi thị trường rất rõ ràng. Với thế giới, xài càng nhiều giá càng rẻ nhưng với CS trong trường hợp này thì ai dùng điện càng nhiều thì giá càng đắt. Thực tế, EVN tính giá điện cho người xài nhiều nhất cao hơn với giá điện cho người xài ít nhất lên đến 75%. Kinh khủng! Mà như ta biết, tính điện kinh doanh giá cao thì điều đó cũng đồng nghĩa với việc nhà nước ép các doanh nghiệp phải tăng giá sản phẩm. Mà khi hàng hóa tăng giá, tất nó dẫn tới doanh nghiệp có sức cạnh tranh kém. Như vậy chỉ đứng ở góc độ tính giá nghịch với cơ chế thị trường như thế này, thì nó đã góp phần không nhỏ vào việc bóp nghẹt sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Mà như ta biết, khi nhu cầu tiêu thụ điện của nhân dân tăng đều hằng năm, thì điều đó chứng tỏ mức sống của người dân đang tăng. Khi mức sống người dân tăng thì nhà nước cần có chính sách điều tiết như thế nào đó để người dân tăng chi tiêu. Sự sống còn của ngành sản xuất và ngành thương mại phụ thuộc vào sức mua của toàn xã hội. Sức mua mạnh sản xuất và kinh doanh phát triển, sức mua yếu thì dẫn tới ngành sản xuất và kinh danh khốn đốn vì hàng tồn kho nhiều. Như vậy câu hỏi đặt ra là, khi chính quyền tính giá điện lũy kế thì nó ảnh hưởng như thế nào đến sức mua người dân? Trước mắt là ta thấy, sức mua của ngành điện gia dụng sẽ giảm. Ngày trước, tôi không có tiền thì nhà chỉ có cái Tivi với vài bóng đèn và cây quạt. Nay tôi rủng rỉnh tiền nên muốn mua thêm tủ lạnh, máy điều hòa. Ý là vậy, thế nhưng vì nhà nước tính giá điện lũy kế nên tôi đâm ra ngại mua những thứ hàng hóa ngốn nhiều điện, và thế là tôi quyết định khỏi mua luôn dù tôi tôi đang có đủ điều kiện tài chính. Và nếu tính trên toàn Việt Nam, số người có quan điểm như tôi rất nhiều. Vậy thì sao? Vậy là chính cách tính giá điện lũy kế ấy nó đã gián tiếp đè sức mua ngành điện gia dụng ở mức thấp.

Như vậy khi tính giá điện lũy kế nó dẫn đến hệ quả là, ngành sản xuất phải làm ra hàng hóa có mức giá cao đồng thời nó ghìm sức mua của thị trường ở mức thấp. Theo các bạn, với một đất nước cả thị trường và ngành sản xuất bị kẹt trong hoàn cảnh như vậy thì liệu rằng, đất nước đó có phát triển được không? Vậy thì rõ ràng là, chỉ có một chính sách phi thị trường như thế chính nó đã trở thành một liều thuốc độc khống chế đà phát triển của đất nước. Mà trong các chính sách của chính quyền CS có vô số liều thuốc như vậy.

Câu hỏi đặt ra ra là, sự tai hại của việc tính giá điện lũy kế như thế nhưng tại sao chính quyền CS lại áp dụng? Thực ra trước tiên việc tính giá điện lũy kế là để khỏa lấp yếu điểm của EVN. Trước nhu cầu tiêu thụ điện năng của xã hội ngày một tăng, EVN đã không đủ khả năng đảm bảo cấp đủ điện nên họ đã nghĩ ra cách tính giá điện quái đản như vậy để hạn chế sức tiêu thụ điện năng của toàn xã hội. Thay vì họ phải đầu tư để đáp ứng cho nhu cầu phát triển của đất nước, họ đã tìn cách hạn chế nó. Đấy là tư duy tiểu nông, quản không được thì cấm, kham không nổi nhiệm vụ thì tìm cách kìm hãm sự đòi hỏi. Và rõ ràng với cách làm như vậy, họ đã hy sinh sự phát triển xã hội để che đậy sự yếu kém của mình. Bản chất này có thể nói là rất khốn nạn.

Ngoài ra, tiệc tính giá điện lũy kế nó cũng bổ sung vào nguồn thu cho EVN để rồi, bầy kềnh kềnh thi nhau rút rỉa. Như ta biết, giá điện kinh doanh ở Việt Nam là 2.937 đồng/kWh tương đương 0,173 đô/kWh. Hãy đối chiếu với giá điện kinh doanh tại Mỹ chỉ 0,114 đô/kWh thì đủ thấy, EVN “ăn dày” như thế nào?! Ở Việt Nam, giá vận hành hệ thống điện sao cao bằng xứ Mỹ?! Vậy mà giá điện cao hơn. Độc quyền bán điện giá cao vậy mà năm nào cũng lỗ hàng ngàn tỷ, vậy tiền đó chạy đi đâu? Chắc không cần phải trả lời.

Đỗ Ngà

Tham khảo:

https://www.globalpetrolprices.com/Thai…/electricity_prices/

https://www.globalpetrolprices.com/USA/electricity_prices/

https://www.tienphong.vn/…/tap-doan-dien-luc-lo-hang-nghin-…

(FB Đỗ Ngà)

Phạm Văn Vĩnh - Liệu Kinh Tế Có Thể Sớm Phục Hồi?

Sau dịch Covid-19, nền kinh tế thế giới đang đi xuống một cách trầm trọng. Rất nhiều người thất nghiệp, nhiều ngành kinh tế ngưng hoạt động, nhiều công ty bị phá sản. Chính phủ phải hỗ trợ tài chánh cho rất nhiều công ty, vì thế nợ nần của các quốc gia trên thế giới gia tăng khủng khiếp.
Tại Mỹ, nhiều nhà kinh tế tiên đoán một nền kinh tế suy sụp chưa từng có, các chuyên gia này đều đồng thuận với phân tích của viện nghiên cứu Bloomberg tiên đoán 7,5 triệu nhân viên phi nông nghiệp sẽ mất việc vào tháng năm 2020 dẫn đến một tỷ lệ thất nghiệp vào khoảng 19%. Nhưng những điều tiên đoán trên đã không diễn ra.

 

Phạm Văn Vĩnh - Liệu Kinh Tế Có Thể Sớm Phục Hồi?

Theo báo cáo của Viện Thống Kê Lao Động Mỹ (Bureau Of Labor Statistics, BLS) [1] vào ngày 5 tháng sáu năm 2020 về tình hình lao động Mỹ thì tháng năm 2020, tỷ lệ thất nghiệp đã giảm xuống từ 14,7 % đến 13,3 % sau khi thị trường lao động Mỹ đã tạo ra 2,5 triệu việc làm mới . Đây là một điều ngạc nhiên nhưng phấn khởi cho toàn thế giới vì dầu thế nào đi nữa, nước Mỹ vẫn là đầu tàu kinh tế của các quốc gia khác. Vì nền kinh tế thế giới hoạt động theo hệ thống Toàn Cầu Hoá, nước này là thị trường của nước kia và ngược lại, nên sự phục hồi kinh tế của nước Mỹ sẽ giúp các quốc gia khác có cơ hội trao đổi hàng hoá và dịch vụ. Tuy nhiên kể từ khi dịch Covid-19 bắt đầu bùng nổ tại Mỹ thì quốc gia này đã ghi nhận thêm 19,6 triệu người thất nghiệp đưa tỷ lệ thất nghiệp lên thêm 9,8 điểm. Vì thế con số 2,5 triệu việc làm mới chỉ là bước đầu của sự phục hồi kinh tế. Nếu khuynh hướng phục hồi không tiếp tục thì tỷ lệ thất nghiệp ở mức độ 13,3 % vẫn còn là một đe doạ lớn cho kinh tế toàn cầu.

Theo báo cáo của Viện Thống Kê Lao Động Mỹ thì kết quả này trên thị trường lao động phản ánh sự phục hồi, tuy còn hạn chế, của các hoạt động kinh tế đã bị chặn lại vào tháng ba và tháng tư gây ra bởi dịch Covid-19 và những biện pháp ngăn ngừa dịch bệnh của chính phủ. Báo cáo này cho thấy sự phục hồi lao động bắt đầu sớm hơn và mạnh hơn so với con số người khai thất nghiệp.
Trong số 2,5 triệu việc làm mới này, gần một nửa, 1,2 triệu công việc đã được tạo ra trong hai lãnh vực giải trí và khách sạn. Số việc làm mới còn lại được tạo ra trong các lãnh vực khác như xây dựng (500000) , giáo dục, dịch vụ y tế (300000) và thượng mại bán lẻ (300000). Báo cáo cũng nói rằng số thất nghiệp trong các cơ quan chính quyền vẫn giảm mạnh, chủ yếu ở các chính quyền địa phương vì thiếu doanh thu thuế, đã bắt buộc phải sa thải gần sáu trăm ngàn công chức vào tháng 5, cộng thêm với số công chức thất nghiệp vào tháng tư ở khoảng chín trăm ngàn người.
Sự phục hồi lao động đã khiến tiền lương của công nhân bị giảm xuống. Tiền lương mỗi giờ của mỗi công nhân từ 29,75 USD đã giảm xuống còn 29 USD. Tỷ lệ thất nghiệp của người Mỹ gốc Phi châu lại tăng từ 16,8% lên 16,9% trong khi đó tỷ lệ thất nghiệp của người Mỹ gốc Âu châu đã giảm từ 14,2% xuống còn 12,4%. Tỷ lệ thất nghiệp của người Mỹ Latin cũng giảm từ 18,9% xuống còn 17,6%.
 

Một số nhà kinh tế có vẻ nghi ngờ về báo cáo này. Tuy nhiên cái khó của các vị này để thuyết phục người đọc là vì họ theo phe của đảng Dân Chủ. Trong số đó phải kể đến GS kinh tế Nobel Paul Krugmann, thường viết thời luận trên báo New York Times, đã có vẻ nghi ngờ rằng Tổng Thống Trump có thể đã ảnh hưởng đến các con số trong thống kê nhưng sau đó ông đã xin lỗi [2].
Ông Steven Rattner, cựu cố vấn của Tổng Thống Obama, thì nói trên Twitter rằng con số thống kế trong báo cáo của Viện Thống Kê Lao Động Mỹ (BLS) không tính tới số người coi như làm việc nhưng không có việc làm trong thời gian Covid-19 vì một lý do nào đó. Vì vậy theo ông Steven Rattner thì tỷ lệ thất nghiệp thực sự phải tính thêm 3 điểm nữa [3].
Còn ông Jason Furman, cựu cố vấn kinh tế của Tổng Thống Obama và là giáo sư Harvard, thì con số thất nghiệp tốt trong báo cáo của Viện Thống Kê Lao Động Mỹ (BLS) đã được giả tạo (artificially) bằng một hệ thống trong đó chính phủ trả lương cho các công ty cỡ nhỏ và số tiền hỗ trợ này có trị giá 600 tỷ USD. Ông Furman ước tính tỷ lệ thất nghiệp thực sự phải ở vào khoảng 17,1% [4].

Hiện nay chưa ai biết rõ thị trường lao động Mỹ trong những tháng tới sẽ ra sao. Nếu kết quả đi theo khuynh hướng của tháng 5. 2020 thì tương lai kinh tế thế giới có khả năng hồi phục sớm hơn. Và như thế sẽ không còn lý do gì để Ngân Hàng trung Ương Mỹ (FED) phải ứng thêm ra 3 ngàn tỷ USD để kích thích kinh tế. Vì mọi người vẫn biết, tung tiền ra thị trường để hỗ trợ kinh tế là điều cần thiết trong lúc kinh tế bị suy sup. Tuy nhiên muốn tung tiền ra thì phải vay nợ. Mà vay thì phải trả. Nếu thế hệ này không trả nổi thì thế hệ con cháu cũng phải trả và như thế con cháu khi sinh ra đời coi như đã mắc tội tổ tông.

https://khoahocnet.

Kiều hối về Việt Nam ‘giảm mạnh’ vì COVID-19?

Lượng kiều hối gửi về Việt Nam năm ngoái lên tới 17 tỷ đôla, chiếm 6,5% GDP, nhưng năm nay, số tiền người Việt ở hải ngoại chuyển về nước nhiều khả năng sẽ “giảm mạnh” vì virus Corona.

Một nhân viên ngân hàng ở Hà Nội đếm đôla.

Ngân hàng Thế giới (World Bank) mới đưa ra dự báo rằng năm 2020, lượng kiều hối toàn cầu “sẽ giảm mạnh khoảng 20%”, do khủng hoảng kinh tế bắt nguồn từ đại dịch COVID-19, khiến nhiều hoạt động bị đình trệ.

Tổ chức tài chính quốc tế này nói thêm rằng đây là “mức giảm mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây, phần lớn là do giảm thu nhập và việc làm ở nhóm lao động di cư", vốn "dễ bị mất việc làm và thu nhập do khủng hoảng kinh tế ở các nước sở tại”.

Theo dự báo, dòng kiều hối "chảy" về các quốc gia thu nhập thấp và trung bình được dự đoán sẽ giảm 19,7% xuống còn 445 tỷ đôla, “gây tổn thất đến nguồn tài chính mang ý nghĩa sống còn đối với nhiều hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn”.

Ngân hàng Thế giới cho biết rằng tính riêng Đông Á và Thái Bình Dương, dòng kiều hối “chảy” vào năm 2020 sẽ giảm khoảng 13%. Tổ chức này cho rằng đây là “hậu quả của sự sụt giảm dòng tiền từ Hoa Kỳ, nguồn kiều hối lớn nhất của khu vực này”.

Năm ngoái, Việt Nam là nước nhận kiều hối lớn thứ ba ở Đông Á và Thái Bình Dương, và báo chí trong nước nói rằng đó là “nguồn tiền huyết mạch” của nhiều hộ gia đình ở Việt Nam.

Từ một cơ sở làm dịch vụ chuyển tiền về Việt Nam tại thủ đô Washington DC, bà Quý Nguyễn cho VOA Việt Ngữ biết rằng việc kinh doanh của bà bị “ảnh hưởng” kể từ khi dịch bệnh bùng phát ở Mỹ, nơi có số người gốc Việt sinh sống nhiều nhất bên ngoài lãnh thổ Việt Nam.

“Bình thường, nếu mà khách đi làm thì người ta sẽ có tiền gửi về cho người thân ở Việt Nam. Nhưng mà tại vì bây giờ, dịch bệnh đóng cửa, người ta đâu có đi làm đâu và người ta phải lo chi phí bên này nữa, cho nên số tiền gửi về giúp gia đình ở bên Việt Nam nó bị giảm”, bà Quý cho biết.

Bà nói thêm với VOA Việt Ngữ: “Một số người có được tiền thất nghiệp, còn một số người không có được tiền thất nghiệp. Một số người ta có tiền thất nghiệp, người ta cũng phải trang trải cuộc sống ở bên đây. Số ít dư người ta mới gửi về cho Việt Nam. Thí dụ như, một tháng, một người có thể giúp cho gia đình 500 [đôla], thì bây giờ có thể là 200, 150 [đôla]”.

Cổng thông tin của chính phủ Việt Nam đầu năm 2020 dẫn lời Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói với người Việt từ hải ngoại về nước đón Tết Nguyên Đán rằng ông “đánh giá cao kiều hối của bà con" vì nó "có ý nghĩa lớn cho kinh tế đất nước” và “Việt Nam là một trong 10 nước nhận kiều hối lớn nhất thế giới”.

Theo các nghiên cứu, kiều hối đóng vai trò trong việc hỗ trợ giảm nghèo ở các nước thu nhập thấp và trung bình, cải thiện dinh dưỡng, nâng cao chi tiêu cho giáo dục và hạn chế lao động trẻ em đối với các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

World Bank cho rằng kiều hối giảm “sẽ khiến các hộ gia đình khó chi trả cho những khoản mục này vì tài chính sẽ được ưu tiên cho lương thực và các nhu cầu thiết yếu khác”.

Tổ chức tài chính quốc tế này ước tính rằng năm 2021, lượng kiều hối “chảy” vào các quốc gia thu nhập thấp và trung bình như Việt Nam “sẽ hồi phục và tăng 5,6% lên 470 tỷ đôla”.

“Triển vọng này vẫn còn chưa chắc chắn, phụ thuộc vào tác động của COVID-19 đối với triển vọng tăng trưởng toàn cầu và các biện pháp kiềm chế sự lây lan của dịch bệnh”, Ngân hàng Thế giới nhận định thêm.

(VOA)

Lào có nguy cơ bị nhấn chìm trong nợ Trung Quốc do xây đập thủy điện

Đại dịch Covid-19 đã làm Lào điêu đứng trong lần đầu tiên bán trái phiếu bằng đô la Mỹ trên thị trường quốc tế, gây thêm áp lực cho đất nước vốn đã chi quá nhiều tiền của vào việc xây đập thủy điện và đang phải xoay sở trả nợ, đặc biệt là khoản nợ với Trung Quốc, một chủ nợ hàng đầu của Lào.

Lào có nguy cơ bị nhấn chìm trong nợ Trung Quốc do xây đập thủy điện

Nikkei Asian dẫn nguồn thân cận với hệ thống ngân hàng ở Lào cho biết, chính phủ Lào đã áp dụng lập trường “chờ – xem” trước khi tiến hành bán trái phiếu.

“Ngân hàng Trung ương Lào vẫn phải xác nhận liệu việc bán trái phiếu có được thực hiện trong năm 2020 hay không”, một nguồn tin nói.

Việc Lào, nước nghèo nhất Đông Nam Á, chuyển hướng sang thị trường quốc tế đã được dự báo vào tháng 1/2020, sau khi Lào lần đầu tiên nhận được xếp hạng B3 từ cơ quan xếp hạng tín dụng Moody. Sự đánh giá này đến sau khi Lào bán được 182 triệu USD trái phiếu bằng đồng đô la Mỹ, trong hai đợt phát hành loại chứng khoán nợ tranche cho các nhà đầu tư Thái Lan vào năm 2016.

Lào cũng đã phát hành trái phiếu quốc tế chính phủ sovereign bond – loại chứng khoán nợ được chính phủ phát hành bằng ngoại tệ, bằng đồng baht của Thái Lan, để lấp đầy kho bạc của mình.

Fitch Rating, một công ty xếp hạng tín dụng, đã chỉ ra quy mô của cuộc khủng hoảng tài chính tiềm ẩn của Lào. Trong một báo cáo giữa tháng 5, công ty này đã hạ thấp triển vọng về nợ quốc gia của Lào từ “ổn định” xuống “tiêu cực”.

Theo Fitch, tổ chức đã xếp Lào ở hạng “B”, 900 triệu USD thanh toán nợ nước ngoài sẽ đáo hạn trong năm 2020, bao gồm hai đợt trong số 250 triệu USD trên thị trường trái phiếu Thái Lan. Và từ năm 2021 đến 2023, mỗi năm Lào phải đối mặt với 1 tỷ USD thanh toán nợ nước ngoài.

Lào không nhiều lựa chọn trong việc điều động nguồn vốn, với dự trữ ngoại hối ước tính khoảng 1 tỷ USD vào cuối tháng 3.

Fitch tin rằng chính phủ Lào sẽ tìm kiếm các khoản vay từ các ngân hàng thương mại để có tiền trả cho các đối tác nước ngoài của mình.

Theo Ngân hàng Thế giới, “mức dự trữ ngoại hối dự kiến ​​sẽ giảm vào năm 2020 và đủ để bù đắp cho ít hơn một tháng nhập khẩu”. Và trong bản đánh giá kinh tế Lào giữa tháng Năm, Ngân hàng nói một “đại dịch” đối với Lào đó là “dự đoán gia tăng thâm hụt tài khóa trong năm 2020 tăng trong khoảng 7,5% và 8,8% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), so với mức 5,1% trong năm 2019”.

Hậu quả là, báo cáo nói “mức nợ dự kiến ​​cũng sẽ tăng lên khoảng 65% đến 68% GDP năm 2020, so với 59% GDP năm 2019”. Giá trị kinh tế của Lào vào thời điểm đầu năm 2020 và đạt 20 tỷ USD, tăng từ gần 18 tỷ USD cùng kỳ năm 2019.

Societe Generale, ngân hàng đầu tư Pháp, cho biết 80% số nợ trong năm 2019 của Lào là ngoại tệ, trong đó và gần một nửa số nợ công của Lào là nợ Trung Quốc. Những khoản nợ khổng lồ mà Lào đang phải gánh chịu xuất phát từ hàng loạt các dự án cơ sở hạ tầng lớn.

Bên cạnh đó, tác động của đại dịch Covid-19 lên nền kinh tế đối với Lào còn nghiêm trọng hơn cả tỷ lệ lây nhiễm virus corona ở quốc gia này. Theo số liệu chính thức, đất nước 7 triệu dân chỉ có 19 ca nhiễm và không ca tử vong. Chiến lược ngăn chặn dịch Covid-19 của chính phủ, bao gồm đóng cửa đất nước đã tác động mạnh tới ngành du lịch và khách sạn, vốn là những lĩnh vực giúp Lào tăng dự trữ ngoại hối.

Ngân hàng Thế giới dự báo, tác động kinh tế do dịch Covid-19 sẽ hạ tăng trưởng của Lào tới “1% trong một kịch bản nền (baseline scenario) và âm 1,8% trong một kịch bản xấu hơn (lower-case scenario)”.

Điều này thể hiện sự suy thoái lớn từ kỷ lục tăng trưởng được xem là xuất sắc của đất nước, trung bình 8% một năm từ năm 2011 đến 2014, và khoảng 7% trong những năm tiếp theo.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo, Lào tăng trưởng với tốc độ hàng năm là 6,3% từ năm 2016 đến năm 2036. Nhưng sự tăng trưởng đó đã bị xóa nhòa bởi khoản nợ mà Lào phải gánh chịu để tài trợ cho một loạt các dự án cơ sở hạ tầng lớn.

Cũng theo Societe Generale, tỷ lệ nợ công GDP của Lào ngày càng gia tăng cho thấy quốc gia này đang trong tầm ngắm của “nước láng giềng khổng lồ phương Bắc – Trung Quốc” lớn đến mức nào. Trung Quốc đã trở thành nhà đầu tư và cho vay nước ngoài lớn nhất của quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á không giáp biển.

Sự thâm nhập vào nền kinh tế của Trung Quốc tại Lào đã định hình bằng các dự án trị giá hàng tỷ USD, bao gồm một tuyến tàu cao tốc trị giá 6 tỷ USD, nhiều đặc khu kinh tế, một tổ hợp các đập thủy điện lớn, đường cao tốc. Trong dự án đường sắt Côn Minh đến Viêng Chăn, tỷ lệ góp vốn của Lào là 30% và quốc gia này phải trả khoản đầu tư 250 triệu USD đầu tiên trong năm 2020 thông qua khoản vay lãi suất thấp từ Trung Quốc.

Lào đã đạt được các thỏa thuận tương tự để xây dựng các dự án thủy điện lớn nhỏ để khai thác nguồn nước phong phú của nó, bao gồm dòng chính và các nhánh của sông Mê Kông, khối nước lớn nhất Đông Nam Á.

Uớc tính có tới 400 dự án thủy điện ở Lào đã hoàn thành và đang xây dựng hoặc được lên kế hoạch trong bối cảnh Lào tìm cách trở thành “bình ắc quy của Đông Nam Á” bằng cách xuất khẩu điện cho các nước láng giềng.

Các nhà phân tích cho rằng Lào đang chìm nghỉm trong nợ nần đằng sau những con đập được cấp vốn bằng ngoại tệ, một số trong đó có giá hàng tỷ USD.

“Các dự án thủy điện là các khoản đầu tư thâm hụt vào vốn, đòi hỏi một lượng lớn tài chính trả trước”, theo Gary Lee, giám đốc chương trình Đông Nam Á tại International Rivers.

“Sự gia tăng nhanh chóng của thủy điện ở Lào đã xảy ra đồng thời với một gánh nặng nợ nần và căng thẳng ở nước này”, Lee nói.

Các dự án tiềm ẩn có rủi ro, điển hình là vụ sụp đổ của đập phụ gần khu thủy điện Xi Pian-Xe Namnoy trong năm 2018. Khu liên hợp này là một dự án liên doanh giữa Lào và 2 công ty Hàn Quốc, với tỷ lệ góp vốn của Lào là 30%. Tỷ lệ 30-70 hoặc 25-75 là tỷ lệ mẫu thường được áp dụng cho xây dựng đập và phần lớn được bảo đảm thông qua các khoản vay.

“Nhưng ngay cả trong trường hợp này”, Premrudee Daoroung, điều phối viên của mạng lưới Giám sát đầu tư xây đập Lào (LDIM) nói, “chính phủ Lào đã phải vay một khoản vay ưu đãi từ Ngân hàng xuất nhập khẩu Hàn Quốc để đáp ứng phần vốn của nó. Việc vay nợ này được thực hiện ngay từ khi bắt đầu dự án”.

Những thỏa thuận như vậy đã đẩy Lào đến bờ vực vỡ nợ, theo cảnh báo của David J.H. Blake, một học giả người Anh chuyên về quản trị nước và sinh thái chính trị ở vùng Mekong.

“Lào, theo suy nghĩ của tôi, đã trở thành một “miền Tây hoang dã” do xây đập trong thập niên này, và dường như thực tế đó đã bắt đầu khi các hóa đơn tới kỳ thanh toán. Các chủ nợ như Trung Quốc có thể đòi Lào trả các khoản nợ bằng cách yêu cầu kiểm soát tài sản”, ông Blake nói.

Trung Quốc với dã tâm kiểm soát Biển Đông, bằng việc đầu tư các dự án xây dựng đập thủy điện trên dòng sông Mê Kông, nạo vét lòng sông để mở đường cho các tàu chở hàng lớn và có thể là cả các tàu quân sự. Mục đích cuối cùng là tạo được một đường dẫn thông suốt từ tỉnh Vân Nam, Trung Quốc xuống hàng ngàn kilomet qua các nước ven sông Mê Kông gồm Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam để ra Biển Đông – một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới, vốn là vấn đề trọng tâm chiến lược thương mại và an ninh của Bắc Kinh và các nước láng giềng.

https://www.dkn.tv/

LS Ngô Ngọc Trai - Cao tốc Bắc Nam đứng trước nguy cơ thất bại?

Chính phủ đang bàn việc xây cao tốc Bắc Nam, một số đoạn tuyến sẽ chuyển từ hình thức đối tác công tư sang đầu tư công.

Cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn

Trước đó ngày 29/5 Bộ Chính trị cũng đã họp bàn đồng ý điều chỉnh một số dự án từ hình thức thức đối tác công tư sang đầu tư từ ngân sách nhà nước.

Vì sao có sự chuyển đổi như vậy?

Lý do được đưa ra là để đẩy nhanh tiến độ thực hiện góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh ảnh hưởng bởi dịch COVID-19.

Nhưng tôi cho rằng lý do chính nằm ở chỗ khác mà nếu không thẳng thắn thừa nhận thì mục đích thúc đẩy phát triển kinh tế của dự án cao tốc Bắc Nam sẽ không thực hiện được.

Nhìn lại công nghiệp hóa

Ở một diễn biến khác, mới đây Nhà xuất bản tri thức cho phát hành cuốn sách 'Sự giàu và nghèo của các dân tộc' của tác giả David s. Landes.

Cuốn sách khảo lược lại quá trình công nghiệp hóa của các nước châu Âu thời kỳ đầu và cung cấp một số dữ liệu đáng tham khảo về xây dựng cơ sở hạ tầng cho công nghiệp hóa.

Tác giả khảo sát các nước theo hướng từ Tây sang Đông và nhận ra sự can thiệp ngày càng tăng của nhà nước trong quá trình xây dựng hạ tầng công nghiệp.

Tại nước Anh ở thời kỳ công nghiệp hóa, doanh nghiệp không nhận được gì từ nhà nước, ngay cả ngân sách cho kênh rạch và đường sắt đều đến từ đầu tư tư nhân.

Ở nước Pháp, chính phủ Pháp cũng tìm kiếm doanh nghiệp tư nhân để xây dựng đường sắt và từ chối mua cổ phần, nhưng chính phủ đồng ý chi trả cho đất đai và nền đường. Lý giải về khoản viện trợ chiếm khoảng 18% tổng chi phí vào đầu năm 1848, lý do đưa ra là dù sao thì đường cũng sẽ thuộc về nhà nước sau giai đoạn nhượng quyền.

Ở Đức thì chính sách đan xen, tùy theo thời điểm và khu vực thực hiện dự án đường sắt, có dự án thuần túy tư nhân, nhà nước có thể hỗ trợ bằng cách cấp đất dọc theo đường sắt, có dự án nhà nước mua cổ phần, rồi xây dựng, sở hữu và vận hành.

Ở Nga đường sắt được nhà nước xây dựng, sở hữu và vận hành. Tác giả cho biết về việc xây dựng tuyến đường đầu tiên từ Moscow đi St. Petersburg. Sa hoàng được đề nghị lựa chọn tuyến đường. Ông ta lấy thước và vẽ một đường thẳng giữa hai thành phố. Nhưng một đầu ngón tay bị chờm ra, nên tuyến đường được xây dựng có một khúc quanh.

Càng ở các nước đi sau thì công nghiệp hóa không còn là câu chuyện riêng của các lực lượng thị trường nữa mà đó là mục tiêu thúc đẩy chủ động từ các chính phủ.

Việt Nam hiện nay

Hiện nay Việt Nam đang trong thời kỳ công nghiệp hóa, hạ tầng công nghiệp đang được thúc đẩy xây dựng, trong đó có dự án đường cao tốc Bắc Nam.

Là nền kinh tế đi sau hàng thế kỷ so với các nước đi đầu công nghiệp hóa, cho nên Việt Nam học được nhiều bài học kinh nghiệm về phát triển cơ sở hạ tầng để công nghiệp hóa.

Năm 1994 Luật khuyến khích đầu tư trong nước được ban hành với mục đích thu hút vốn đầu tư từ người dân và doanh nghiệp trong nước.

Năm 1998 Quốc hội sửa đổi luật và lần đầu tiên quy định về các loại hình hợp tác công tư giữa nhà nước và doanh nghiệp, trong đó bao gồm các loại hình hợp tác là Hợp đồng xây dựng kinh doanh chuyển giao BOT, Hợp đồng xây dựng chuyển giao kinh doanh BTO, Hợp đồng xây dựng chuyển giao BT.

Nội dung này được duy trì đến Luật đầu tư năm 2005.

Đến năm 2014 Luật đầu tư được tách ra thành hai văn bản là Luật đầu tư và Luật đầu tư công, trong đó luật không còn quy định cụ thể về các loại hình BOT, BTO, BT nữa.

Thay vào đó các loại hình hợp tác công tư, gọi tắt là PPP, được quy định tại Nghị định 63/2018/NĐ-CP về hướng dẫn đầu tư theo hình thức đối tác công tư.

Thêm nhiều loại hình hợp tác khác giữa nhà nước và doanh nghiệp xuất phát từ sự phát triển phức tạp của nền kinh tế.

Đó là các loại hình Hợp đồng xây dựng sở hữu kinh doanh (BOO), Hợp đồng xây dựng chuyển giao thuê dịch vụ (BTL), Hợp đồng xây dựng thuê dịch vụ chuyển giao (BLT), Hợp đồng kinh doanh quản lý (O&M).

Bất cập chính sách BOT

Từ nhiều năm qua đã có nhiều dự án xây mới cao tốc hay cải tạo đường bộ được thực hiện theo hình thức xây dựng kinh doanh chuyển giao, gọi tắt là BOT.

Doanh nghiệp sau khi bỏ tiền ra làm đường cao tốc sẽ đưa vào kinh doanh thu phí, sau một thời hạn thu đủ khoản chi ban đầu thì sẽ bàn giao lại cho nhà nước quản lý.

Đây là một chính sách hợp lý đúng đắn nhằm huy động nguồn vốn xã hội vào phát triển hạ tầng công nghiệp tiếp thu từ lịch sử công nghiệp hóa của nhiều nước.

Nhưng quá trình thực hiện lại mắc phải các sai lầm kỹ thuật khiến làm ảnh hưởng xấu đến một phương thức huy động đầu tư đúng đắn.

Mới đây công trình cao tốc đường bộ Bắc Giang - Lạng Sơn được đi vào hoạt động từ đầu năm 2020.

Từ khi cao tốc này thông xe tôi đã có dăm bảy lượt đi trên tuyến đường này, biểu phí do chủ đầu tư đưa ra cho xe 5 chỗ là 2.100 đồng cho mỗi km, phí cả tuyến hết 135 nghìn đồng cho 65km đường dài.

Một thực tế nhận thấy là đường vắng vẻ, cả con đường thênh thang chỉ một vài xe con chạy, vắng bóng xe tải hoặc contenner.

Hầu hết các xe tải và contenner đều chạy theo đường Quốc lộ 1A cũ, mà nếu đi vào cao tốc họ sẽ mất 8100 đồng cho mỗi km, tức khoảng 526.500 nghìn đồng cho 65km đường dài.

Do mức phí cao nên chủ xe và chủ hàng chấp nhận chạy theo đường cũ.

Gia đình cựu Tổng BT Nông Đức Mạnh là một trong những nhà đầu tư BOT hàng đầu ở VN

Nguy cơ thất bại

Cao tốc Bắc Nam có độ dài tạm cho là 2000km, nếu mức phí tạm tính 1 nghìn cho mỗi km thì phí toàn tuyến sẽ là 2 triệu, nếu mức phí 2 nghìn sẽ là 4 triệu. Đó là cho xe 5 chỗ.

Còn đối với xe tải hoặc contenner thì nếu mức phí 5 nghìn/km sẽ là 10 triệu, mức 8 nghìn/km sẽ là 16 triệu.

Như thế phí cầu đường lớn hơn cả chi phí cho xăng dầu, mức phí quá cao khiến cao tốc làm ra ít có xe chạy.

Như thế mục đích ban đầu của việc xây cao tốc là để rút ngắn thời gian vận chuyển hàng, tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh, giảm giá thành hàng xuất khẩu, tăng tính cạnh tranh cho nền kinh tế, đã không đạt được.

Cho nên đây mới là lý do chính khiến Chính phủ và Bộ chính trị quyết định chuyển từ đối tác công tư sang đầu tư công đối với một số đoạn tuyến cao tốc.

Việc này là nhằm để nhằm giảm phí toàn tuyến mà nếu không thì xây cao tốc xong cũng không giúp gì cho nền kinh tế.

Nhưng ngoài việc đó ra thì liệu có còn việc nào khác cần làm để cao tốc đem lại lợi ích cho nền kinh tế?

Về giá thành xây dựng cao tốc thì thấy.

Tuyến đường cao tốc Vân Đồn - Hạ Long 4 làn xe chiều dài khoảng 60km, chi phí xây dựng khoảng 12 nghìn tỷ, tính ra khoảng 200 tỷ/km.

Còn cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn gồm 2 hợp phần: Hợp phần cải tạo Quốc lộ 1 với chiều dài 110 km và Hợp phần đường cao tốc làm mới với 4 làn xe và hai làn dừng khẩn cấp chiều dài 65 km. Tổng mức đầu tư toàn bộ dự án là 12.189 tỉ đồng. Tính ra mỗi km chưa đến 200 tỷ (vì có cả hợp phần cải tạo Quốc lộ 1).

Mức giá thành xê dịch xung quanh mức 200 tỷ/km liệu đã hợp lý? Lưu ý là đất đã là của nhà nước lo mặt bằng, doanh nghiệp chỉ việc san nền, trải nhựa và gia cố hành lang hai bên.

Tìm hiểu thì được biết mức giá trên được tính trên cơ sở Quyết định số 1161/QĐ-BXD năm 2015 của Bộ xây dựng về xuất đầu tư xây dựng công trình.

Theo văn bản này thì xuất vốn đầu tư xây dựng đường ô tô cao tốc cho 4 làn xe là khoảng 131 tỷ đồng/km, còn đường 6 làn xe là khoảng 198 tỷ đồng/km.

Vậy nhưng hai tuyến cao tốc Vân Đồn - Hạ Long và Bắc Giang - Lạng Sơn với 4 làn xe chạy mà xuất đầu tư lại gần với mức cho cao tốc 6 làn xe, gần 200 tỷ cho mỗi km dài.

Đâu là câu trả lời cho cách tính này? Phải chăng hai làn đường dừng xe khẩn cấp được tính như hai làn đường xe chạy để thành ra cao tốc 6 làn xe?

Một bất cập khác là do có sự tham gia của nhà nước nên bên cạnh yếu tố thỏa thuận tự nguyện của thị trường thì lại có những chính sách có tính chất ấn định khung về đơn giá như Quyết định số 1161/QĐ-BXD của Bộ xây dựng.

Như thế nếu có doanh nghiệp nào bỏ giá thầu 100 tỷ cho mỗi km cao tốc 4 làn xe thì cũng khó mà được chấp nhận.

Vì điều đó sẽ làm lộ ra rằng các bộ ngành tỉnh thành đã sai khi chấp nhận đơn giá cao cho các dự án trước đó.

Luật sư Ngô Ngọc Trai

* Bài viết thể hiện ý kiến và lối hành văn riêng của Luật sư Ngô Ngọc Trai, gửi cho BBC Tiếng Việt từ Hà Nội.

(BBC)

Quốc Hội Việt Nam phê chuẩn 2 hiệp định với Liên Minh Châu Âu

Quốc Hội Việt Nam vào sáng ngày 8 tháng 6 bỏ phiếu phê chuẩn Hiệp định Mậu dịch Tự do Châu Âu- Việt Nam - EVFTA và Hiệp định Bảo hộ Đầu tư - EVIPA.

Hình minh hoạ. Quốc hội Việt Nam bỏ phiếu thông qua nghị quyết phê chuẩn hai hiệp định với EU hôm 8/6/2020

Theo tin từ truyền thông trong nước, 457 đại biểu tham gia biểu quyết bấm nút thông qua EVFTA, và 462 đại biểu tham gi biểu quyết bấm nút thông qua EVIPA.

Các đại biểu Quốc hội khóa 14 tham gia kỳ họp thứ 9 kiến nghị Chính phủ Hà Nội ban hành kế hoạch chi tiết; các bộ, ngành liên quan chọn sản phẩm, ngành nghề có thế mạnh sớm tham gia thị trường EU, có biện pháp giữ thị phần tại thị trường EU trong đại dịch COVID-19; tận dụng tốt công nghệ 4.0, nền kinh tế số, nâng cao nguồn lao động…

Quốc hội và chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện thể chế pháp luật, rà soát hoàn thiện văn bản qui phạm pháp luật liên quan, triển khai hiệu quả hiệp định.

Chủ nhiệm Ủy ban Đối Ngoại của Quốc hội Việt Nam, ông Nguyễn Văn Giàu, trong trình bày báo cáo giải trình tiếp thu, phê chuẩn EVFTA, cho rằng việc phê chuẩn các hiệp định này giúp thúc đẩy gia tăng thương mại hai chiều, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, tăng qui mô xuất khẩu cho nhiều ngành kinh tế thể mạnh của Việt Nam như nông sản, thủy sản, dệt may…

Theo ông Nguyễn Văn Giàu, EVFTA là cơ hội đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư tốt hơn, cải cách thể chế.

EVIPA cũng được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam thu hút vốn đầu tư, tiếp cận công nghệ hiện đại, công nghệ mới, công nghệ sạch từ Châu Âu.

Theo qui định, vào ngày đầu tiên của tháng thứ hai sau tháng mà cả hai phía thông báo cho nhau về việc hoàn thành các thủ tục pháp lý nội bộ để hiệp định có hiệu lực, dự kiến vào ngày 1 tháng 8 tới đây hiệp định EVFTA mà Quốc hội Việt Nam phê chuẩn bắt đầu có hiệu lực.

EVFTA được đại diện Liên minh Châu Âu và Việt Nam ký kết vào cuối tháng 6 năm ngoái, và được Nghị viện Châu Âu phê chuẩn vào tháng 2 vừa qua.

Trong sáng ngày 8 tháng 6, Quốc hội Việt Nam cũng tán thành phê chuẩn việc gia nhập Công ước 105 của Tổ chức Lao động Quốc tế ILO về xóa bỏ lao động cưỡng bức.

(RFA)

Nguyễn Minh Quang – Biến nước mặn thành nước ngọt bằng năng lượng mặt trời

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization (WHO), vào năm 2017, có 785 triệu người trên thế giới không có nguồn nước uống căn bản, trong số đó có 144 triệu người dựa vào nguồn nước mặn, và có ít nhất 2 tỉ người dùng nguồn nước uống bị ô nhiễm. Đến năm 2025, khoảng ½ dân số trên thế giới sẽ sống trong những vùng thiếu nước [1]. 

Biến nước mặn thành nước ngọt bằng năng lượng mặt trời

Điều nầy rất dể hiễu, vì mặc dù trái đất có nhiều nước – khoảng 1.260 tỉ km3 – nhưng 98% là nước biển, chỉ có khoảng 0,036% là nguồn nước từ sông hồ [2]. Một trong các giải pháp có thể dùng là khử muối trong nước mặn bằng phương pháp thẩm thấu ngược (reverse osmosis). Tuy nhiên, phương pháp nầy rất tốn kém vì nó đòi hỏi từ 10 đến 1.000 lần số năng lượng cần thiết của các phương pháp cổ điển, như bơm nước từ sông hay giếng, và không thể áp dụng ở những nơi không có nguồn điện.

Để giúp cho những nơi ở ven biển không có nguồn nước ngọt lẫn nguồn điện có nước ngọt – ít nhất để ăn uống – năng lượng mặt trời được dùng để khử muối bằng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp nầy – từ thô sơ đến phức tạp – có thể giúp cho người dân và cộng đồng trong các vùng ven biển ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) bị nước biển xâm nhập có một nguồn nước ngọt tin cậy và ít tốn kém trong mùa khô.

Phương pháp chưng cất cổ điển

Chưng cất nước là một quy trình tự nhiên trong chu kỳ thủy học. Mặt trời cung cấp năng lượng làm cho nước từ sông, hồ và đại dương bốc hơi và kết tụ lại thành mây. Khi mây gặp không khí lạnh, nó ngưng đọng thành nước và rơi xuống đất tạo thành mưa. Quy trình nầy có thể được mô phỏng nhân tạo và nhanh hơn rất nhiều so với thiên nhiên.

Hố bẫy nước
Hố bẫy nước [3] là phương pháp biến nước mặn thành nước ngọt bằng năng lượng mặt trời đơn giản và ít tốn kém nhất mà ai cũng có thể làm được. Hố có thể được thực hiện như sau:


· Đào một cái hố như hình vẽ,

· Đặt một cái thau hay chậu ở dưới đấy hố để hứng nước ngọt,

· Phủ cái hố bằng một tấm plastic ( có thể dùng đá, gạch, hay bất cứ vật nặng nào để giữ tấm plastic),

· Dùng đá, gạch hay một vật nặng đặt vào giữa tấm plastic để tạo một mặt trũng giống như cái phễu,

· Điều chỉnh đá, gạch hay một vật nặng trên tấm plastic để nó nằm ngay bên trên cái thau hay chậu đựng nước ở phía dưới,

· Để hố bẫy nước qua đêm và nước có thể được thu hoạch từ cái thau hay chậu vào buổi sáng hôm sau.

Nồi Eliodomestico

Nồi Eiodomestico do nhà thiết kế kỹ nghệ Gabriele Diamanti ở Italy sáng chế, là một dụng cụ chưng cất nước cá nhân để biến nước mặn thành nước ngọt ít tốn kém, với giá khoảng 50 USD mỗi cái, có thể sản xuất mỗi ngày 5 lít nước [4,5]. Nồi Eliodomestico vận hành tương tự như một “bình lượt cà phê ngược,” gồm có 2 bộ phận bằng sành chồng lên nhau.

Bên trong bộ phận nằm trên là một bình chứa màu đen để chứa nước mặn. Năng lượng mặt trời sẽ đun nóng bộ phận chứa nước mặn, làm cho nước bốc hơi. Khi áp suất trong bộ phận nầy gia tăng, hơi nước sẽ đi qua một ống nhỏ để xuống bộ phận ở bên dưới; ở đó, hơi nước được làm lạnh, ngưng đọng thành nước và được chứa trong bình chứa.

Nhà chưng cất nước

Nhà chưng cất nước hoạt động tương tự như một nhà kiếng, có thể được thực hiện ở nhiều kích thước khác nhau. Chi phí để sản xuất nước ngọt của một nhà chưng cất nước cở trung bình không quá 3 Euro (khoảng 3,3 USD) cho mỗi m3. Nguyên tắc hoạt động rất đơn giản. Một số lượng nước mặn nhất định được đưa vào máng nước ở phía trên. Từ đó, nước bắt đầu rơi xuống các nùi bấc (wicks) để qua máng ở phía dưới. Một phần nước sẽ bốc hơi do năng lượng mặt trời, và hơi nước sẽ ngưng đọng bên dưới mái nhà bằng kiếng và được thu hoạch bằng máng thu hoạch. Số nước mặn còn lại từ máng phía dưới sẽ được đưa trở lại máng phía trên hay bỏ đi [6].

Vòm chưng cất nước

Vòm chưng cất nước sử dụng kỹ thuật nhà kiếng được nâng cao của công ty Solar Water Plc. của Anh để biến nước của Biển Đỏ thành nước ngọt cho thành phố Neom – rộng gấp 33 lần thành phố New York ở Hoa Kỳ - đang được xây dựng ở Saudi Arabia [7]. Năng lượng mặt trời được nâng cao của một sân kiếng rộng ở chung quanh vòm sẽ tập trung 50 lần ánh sáng mặt trời để đẩy nhanh quy trình bốc hơi tự nhiên bên trong vòm kiếng, có đường kính lên đến 80 m.

Nước mặn được đưa vào vòm bằng bơm hoặc trọng lực. Trong đó, nước bốc hơi rồi lắng đọng trong một bộ phận riêng nằm cạnh vòm. Khi quy trình hoàn tất, nước ngọt chảy qua ống bằng trọng lực để vào một hệ thống hồ chứa, từ đó, nước được đưa vào hệ thống phân phối.

Phương pháp chưng cất bằng màng thấm
Máy chưng cất nước MIT-Jiao Ton

Máy chưng cất nước MIT-Jiao Tong do các khoa học gia của Viện Kỹ thuật Massachusetts (Massachusettes Institute of Technology (MIT)) và Đại học Giao Thông Thượng Hải (Shanghai Jiao Tong), Trung Hoa sáng chế [9]. Máy có dạng hình khối có nhiều màng bốc hơi và ngưng đọng chồng lên nhau được phủ bên trên bằng một màng thu nhiệt nằm dưới một lớp cách nhiệt trong suốt.

Màng thu nhiệt hấp thu nhiệt từ mặt trời rồi chuyển đến màng bốc hơi. Hơi nước từ màng bốc hơi kết tụ thành nước ở màng ngưng đọng và được thu gom. Nhiệt bốc ra từ màng ngưng đọng được chuyển qua màng bốc hơi kế tiếp. Vì nhiệt được tận dụng nên hiệu suất bốc hơi có thể tăng đến 385%.

Máy có thể sản xuất 5,78 lít nước ngọt cho mỗi m2 diện tích tấm điện mặt trời, đủ cho nhu cầu ăn uống hàng ngày của một người. Chi phí của máy chưng cất MIT-Jiao Tong dùng cho một gia đình vào khoảng 100 USD.

Máy chưng cất nước RICE

Máy chưng cất nước RICE, do Trung tâm Lọc Nước với Kỹ thuật Hạt Siêu vi (Center for Nanotechnology Enabled Water Treatment) của Đại học Rice sáng chế, cũng dùng màng thấm nhưng năng lượng mặt trời dùng để làm cho nước bốc hơi được cung cấp bởi một lớp hạt siêu vi carbon màu đen ở bên trên. Lớp hạt siêu vi carbon nầy sẽ hấp thụ tia sáng mặt trời và hâm nóng toàn thể diện tích của màng bốc hơi. Một lớp nước mặn mỏng chừng ½ mm cho chảy trên mặt của lớp hạt siêu vi carbon, và dòng nước ngọt và mát chảy ở bên dưới màng bốc hơi [10].

Máy chưng cất nước RICE.

Máy chưng cất RICE vẫn còn trong giai đoạn thí nghiệm với một hệ thống có tấm carbon siêu vi có chiều dài 70 cm và chiều ngang 25 cm. Hệ thống nầy có thể sản xuất khoảng 1 lít cho mỗi tiếng đồng hồ hay 6 lít/giờ cho mỗi m2 tấm carbon siêu vi [10].

Phương pháp điện phân

Phương pháp điện phân tương tự như phương pháp thẩm thấu ngược là dùng màng bán thấm, nhưng màng có độ thấm cao hơn nên cần ít năng lượng hơn. Trong khi phương pháp bán thấm đẩy phân tử (molecule) nước qua màng bán thấm, phương pháp điện phân thu hút các điện tích (ions) Na+ và Cl-.

Máy điện phân nước MIT-Jain

Máy điện phân nước MIT-Jain, do MIT và công ty Jain Irrigation Systems cùng hợp tác sáng chế, dùng năng lượng mặt trời để nạp điện vào các bình điện của máy điện phân. Một dòng nước mặn chảy qua giữa điện cực dương (anode) và điện cực âm (cathode). Muối (NaCl) hòa tan trong nước mặn gồm có các điện tích dương Na+ và điện tích âm Cl-, các điện cực sẽ kéo các điện tích nầy ra khỏi nước, và biến dòng nước mặn thành dòng nước ngọt.

Máy phân điện nước MIT-Jain đã được thử nghiệm ở nhiều nơi ở Ấn Độ từ năm 2014. Máy có khả năng biến 7.950 lít nước mặn thành nước ngọt trong 1 ngày [11].

Phần kết luận

Theo WHO, sẽ có khoảng ½ dân số trên thế giới sống trong những vùng thiếu nước vào năm 2025. Để giải quyết tình trạng nầy, một số giải pháp đã được đưa ra, trong số đó, giải pháp khử muối trong nước mặn bằng phương pháp thẩm thấu ngược là phổ biến nhất. Tuy nhiên, phương pháp nầy rất tốn kém vì nó đòi hỏi rất nhiều năng lượng và không thể áp dụng ở những nơi không có nguồn điện.

Vì thế, năng lượng mặt trời đang được phát triển để giúp cho những nơi ở ven biển - không có nguồn nước ngọt lẫn nguồn điện – có thể khử muối trong nước mặn bằng nhiều phương pháp khác nhau để có nước ngọt. Các phương pháp nầy gồm có phương pháp chưng cất với hố bẫy nước, nồi eliodomestico, nhà chưng cất nước và vòm chưng cất nước; phương pháp chưng cất bằng màng thấm với máy chưng cất nước MIT-Jiao Tong và máy chưng cất nước RICE; và phương pháp điện phân với máy điện phân nước MIT-Jain.

Các phưng pháp khử muối bằng năng lượng mặt trời nầy có thể giúp cho người dân và cộng đồng trong các vùng ven biển ở ĐBSCL bị nước biển xâm nhập có một nguồn nước ngọt tin cậy và ít tốn kém trong mùa khô.

Sơ lược về tác giả

Tác giả nguyên là Kỹ sư Công chánh Chuyên nghiệp (Professional Civil Engineer) của tiểu bang Florida và California. Tốt nghiệp Kỹ sư Công chánh tại Trường Cao đẳng Công chánh, Trung tâm Quốc gia Kỹ Thuật Phú Thọ, Sài Gòn năm 1972. Trưởng ty Kế hoạch, Ủy ban Quốc gia Thủy lợi, Bộ Công chánh và Giao thông, Sài Gòn đến tháng 4 năm 1975. Tốt nghiệp Kỹ sư Công chánh (1983) và Cao học Thủy lợi (1985) tại Đại học Nebraska, Hoa Kỳ. Chuyên viên Thủy học (Hydrlogist) của Sở Quản trị Thủy lợi, Broward County, Florida đến năm 1989. Từ năm 1990 đến 2015, Kỹ sư Giám sát Trưởng (Senior Supervising Engineer) của Stetson Engineers Inc., một công ty cố vấn về thủy lợi và ô nhiễm nguồn nước, thành lập năm 1957 ở Los Angeles. Về hưu từ năm 2016.

Nguyễn Minh Quang

https://mekong-cuulong.blogspot.com/

Kinh tế Việt Nam liệu có đuổi kịp Thái Lan, Malaysia?

Kinh tế và mức sống của người Việt Nam liệu sẽ theo kịp Thái Lan, thậm chí Malaysia, trong tương lai gần hay không?

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự một hội nghị Asean ngày 14/4

Việt Nam đang muốn tận dụng lợi ích từ các hiệp định, khu vực thương mại tự do để góp phần làm cú hích cho nền kinh tế.

Hiệp định Thương mại tự do và Hiệp định bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA và IPA) đã hoàn tất.

Có dự đoán, EVFTA sẽ góp phần làm GDP của Việt Nam tăng thêm ở mức bình quân 2,18 - 3,25% (năm 2019 - 2023); 4,57 - 5,30% (năm 2024 - 2028) và 7,07 - 7,72% (năm 2029 - 2033).

Ở cấp độ vùng, Asean đang cố gắng đẩy kết thúc hoàn toàn đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) để tiến tới ký kết trong năm 2020.

Hiệp định RCEP là một thỏa thuận thương mại tự do giữa 10 nước thành viên ASEAN và 6 đối tác gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand.

Nếu được ký kết, hiệp định này sẽ tạo ra khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới.

Với Việt Nam, sau ba thập niên đổi mới, Việt Nam đã trở thành nền kinh tế có quy mô xuất khẩu đứng thứ 22 trên thế giới.

Tuy vậy trong Asean, dân số Việt Nam tuy đứng thứ 3 trong ASEAN, nhưng quy mô kinh tế đứng thứ 6.

Một tính toán của McKinsey năm 2018 cho thấy GDP đầu người của Malaysia cao gần gấp đôi so với Thái Lan, và cao gấp ba tới năm lần so với thu nhập trung bình của Việt Nam, Indonesia và Philippines.

Liệu kinh tế Việt Nam có thể bứt phá để mức sống người dân theo kịp các nước trong Asean?

Tiến sĩ Chayodom Sabhasri, Khoa Kinh tế, Đại học Chulalongkorn, Bangkok, chia sẻ suy nghĩ với BBC News Tiếng Việt.

"Kinh tế Việt Nam đang thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Gần đây rõ ràng, đầu tư nước ngoài trực tiếp của Tây phương đã chuyển từ một số thành viên Asean sang Việt Nam.

"Đầu tư Nhật Bản ở Thái Lan năm 2020 cũng đã chuyển hướng sang Việt Nam.

"Chắc chắn Việt Nam sẽ sớm theo kịp các thành viên hàng đầu trong Asean," ông Chayodom Sabhasri nhấn mạnh.

Tiến sĩ Chayodom Sabhasri chỉ ra rằng Việt Nam có nhân công trẻ, chăm chỉ, có khả năng trong lúc một số thành viên Asean đã bước vào giai đoạn dân số già hóa.

World Bank cho biết chỉ số Vốn con người (HCI) của Việt Nam hiện xếp thứ 48 trên 157 quốc gia và vùng lãnh thổ và đứng thứ hai ở ASEAN, chỉ sau Singapore.

Dân số Việt Nam dự kiến sẽ tăng lên 120 triệu dân tới năm 2050.

Hiện nay, 70% dân số có độ tuổi dưới 35, với tuổi thọ trung bình gần 76 tuổi, cao hơn những nước có thu nhập tương đương trong khu vực.

Tầng lớp trung lưu đang hình thành - hiện chiếm 13% dân số và dự kiến sẽ lên đến 26% vào năm 2026, theo World Bank.

Còn giáo sư, tiến sĩ Patarapong Intarakumnerd, từ Viện nghiên cứu Chính sách Quốc gia (National Graduate Institute for Policy Studies, GRIPS), Tokyo, Nhật Bản, chia sẻ với BBC News Tiếng Việt.

"Nếu nhìn mức tăng trưởng của 5 năm vừa qua, Việt Nam tăng nhanh hơn cả Malaysia và Thái Lan."

"Việt Nam có lợi thế về lao động rẻ hơn nhưng có kỹ năng khá, thị trưởng lớn, ổn định chính trị, mạnh về các môn học STEM, hạ tầng cơ sở đang cải thiện."

Các nền kinh tế lớn như Nhật Bản và Hàn Quốc ngày càng quan tâm Việt Nam.

Kuala Lumpur, Malaysia

'Nơi hội tụ của các hãng điện tử và viễn thông'

Tiến sĩ Patarapong Intarakumnerd, từ Tokyo, nói: "Các hãng điện tử Nhật như Panasonic đã dự định đưa nhà máy, trung tâm nghiên cứu-phát triển sang Việt Nam."

"Việt Nam đang trở thành nơi hội tụ của các hãng điện tử và viễn thông như Samsung, Intel, Panasonic…Nó chứng minh Việt Nam đã nâng mình lên trong chuỗi giá trị toàn cầu."

Ông Patarapong Intarakumnerd cũng cho rằng kinh tế Việt Nam đang phát triển "đa dạng".

"Việt Nam đang đuổi nhanh về công nghệ (điện tử, phần mềm), kỹ thuật bậc trung (xe hơi), và các ngành tốn nhân công (cà phê, thủy hải sản)."

Tuy nhiên tiến sĩ Patarapong Intarakumnerd nhận định so với Malaysia và Việt Nam, khu vực công của nhà nước yếu hơn về khả năng hoạch định và thi hành chính sách.

"Sự phối hợp giữa chính quyền trung ương và địa phương không đủ tốt. Ví dụ nếu ta so sánh với Trung Quốc, tuy có kinh tế thị trường XHCN tương tự nhưng chính quyền địa phương của họ khá tự chủ."

Rủi ro nào mà Việt Nam có thể rút ra?

Trong quá trình phát triển của Thái Lan, có những rủi ro nào mà Việt Nam có thể rút ra?

Trả lời câu hỏi này, Tiến sĩ Chayodom Sabhasri, từ Bangkok, chỉ ra các yếu tố, trong đó có chi phí lao động gia tăng theo thời gian, và những bất ổn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Ngoài ra, những thay đổi công nghệ sẽ giảm bớt lợi thế của chi phí lao động rẻ tiền.

Thái Lan cũng đã chứng kiến thiệt hại từ hiện tượng "bong bóng tài sản" và tham nhũng.

Còn tiến sĩ Patarapong Intarakumnerd, từ Tokyo, nhận xét Thái Lan đã chứng tỏ một số nhược điểm kìm hãm sự phát triển của nước này.

"Thiếu liên kết giữa việc thu hút đầu tư nước ngoài và nâng cấp công nghệ. Đã không có đủ sức ép và sự hấp dẫn để các hãng nước ngoài nâng cấp đầu tư công nghệ, chuyển từ lắp ráp lên thiết kế, nghiên cứu và phát triển."

"Chính phủ Thái Lan thiếu đầu tư để khuyến khích các công ty nâng cấp công nghệ. Việt Nam cũng đang yếu về mặt này."

"Thái Lan cũng thiếu quan tâm đến các môn học STEM cho giáo dục dạy nghề mà quá chú trọng đến giáo dục sau đại học."

Nhìn chung, hai nhà quan sát cho biết giới chức và doanh nhân Thái Lan vẫn lo lắng Việt Nam có thể sớm bắt kịp, và vượt người Thái.

Tiến sĩ Patarapong Intarakumnerd nói: "Việt Nam đang đuổi nhanh trong các lĩnh vực mà Thái Lan từng làm tốt như điện tử, thủy hải sản, dệt may."

"Nhưng đồng thời, nhà đầu tư Thái cũng thấy có cơ hội tốt để đầu tư vào Việt Nam. Hiện nay họ đã và đang bỏ tiền nhiều vào nông nghiệp, bán sỉ lẻ, khách sạn, thiết bị ô tô…ở Việt Nam."

Từ Bangkok, tiến sĩ Chayodom Sabhasri chia sẻ: "Hồi năm 1998, một năm sau khủng hoảng tài chính Á châu, tôi có bài nói chuyện, rằng chúng ta cần quan tâm kinh tế Việt Nam sẽ hơn chúng tôi sau 20 năm nữa."

"Các yếu tố tích cực chính của Việt Nam là người dân cần cù, cải thiện trong hệ thống giáo dục và chính phủ ổn định."

Ông Chayodom Sabhasri cũng cho rằng nhóm các nước Campuchia, Lào, Myanmar, Việt Nam và Thái Lan (CLMVT) nên hợp tác chặt hơn.

"Tiểu vùng CLMVT phải lập đối tác để làm việc với nhau, chứ đừng nhắm tới việc cạnh tranh nhau," ông cho biết quan điểm.

Sau đợt chống Covid-19 vừa qua, tổ chức quốc tế như World Bank cho rằng kinh tế Việt Nam sẽ hồi phục vào năm 2021.

World Bank cũng nói Việt Nam cần phải cải cách mạnh mẽ hơn để giúp kinh tế phục hồi trong trung hạn, như cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy kinh tế số, nâng cao hiệu quả đầu tư công.

(BBC)

Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam giữa đại dịch COVID

Trong bối cảnh nền kinh tế bị ảnh hưởng bởi đại dịch virus corona, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam giảm nhẹ so với năm ngoái nhưng Mỹ đã vượt qua Trung Quốc để trở lại vị trí số 1 về thị trường xuất khẩu hàng hoá lớn nhất của Việt Nam.

Một cửa hàng bán đồ may mặc xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu ở Hà Nội trong bức ảnh chụp ngày 3/10/2014. Mỹ là thị trường xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm nay.

Hồi năm 2018, Bloomberg cho biết Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của một quốc gia châu Á khác là Việt Nam và nhận định đó là dấu hiệu cho thấy ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc trong khu vực.

Tuy nhiên điều này dường như đang thay đổi khi Mỹ trở lại là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trên Trung Quốc ở vị trí thứ 2, trong 5 tháng qua với kim ngạch đạt 24,6 tỷ USD, tăng 8,2% so với cùng thời gian này năm ngoái.

Thặng dư thương mại vẫn đang là vấn đề mà Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn giải quyết với Việt Nam. Mức xuất siêu của Việt Nam sang Mỹ đạt gần 47 tỷ USD vào năm ngoái, tăng từ gần 35 tỷ vào năm trước đó, theo dữ liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam đưa ra hồi tháng 1 năm nay. Ông Trump hồi tháng 6 năm ngoái gọi Việt Nam là “kẻ lạm dụng thương mại tồi tệ nhất” hơn cả Trung Quốc trong khi các quan chức Mỹ cảnh báo Việt Nam phải có biện pháp cắt giảm để làm cân bằng cán cân thương mại giữa hai nước.

Dữ liệu của Tổng cục Thống kê được báo điện tử Chính phủ trích dẫn hôm 29/5 cho thấy kim ngạch xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam ra nước ngoài trong 5 tháng đầu năm nay ước tính đạt 99,36 tỷ USD, giảm 1,7% so với cùng kỳ năm trước.

Mặc dù Trung Quốc tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam nhưng hàng hoá từ Mỹ nhập khẩu vào Việt Nam bắt đầu tăng mạnh từ đầu năm ngoái khi Trung Quốc ngừng nhập hàng nông sản Mỹ giữa bối cảnh thương chiến tăng cao.

Hôm 21/5, truyền thông trong nước trích dẫn dữ liệu của Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết Mỹ bất ngờ trở thành nhà cung cấp trái cây số 1 cho Việt Nam khi nguồn nhập rau quả từ Mỹ tăng gần 44%.

Theo Người Lao Động, tính đến năm 2020, Việt Nam đã cấp phép nhập khẩu chính ngạch cho 6 loại quả tươi của Mỹ gồm: táo, nho, lê, cherry, việt quất, và cam, trong đó: táo, nho và cherry Mỹ chiếm thị phần áp đảo trên thị trường trái cây ngoại.

(VOA)

Làm gì để nền kinh tế Việt Nam thoát khỏi sự lệ thuộc Trung Quốc?

Báo cáo của Tòa Bạch Ốc vừa mới đây, với tựa đề “Cách tiếp cận chiến lược của Hoa Kỳ đối với Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa” đã nêu bật các lo ngại của phía Hoa Kỳ trước các thách thức và đe dọa từ Trung Quốc, trong đó có các đe dọa về kinh tế.

Công nhân nhà máy sản xuất xe gắn máy Piaggio tại Khu Công Nghiệp Bình Xuyên ở tỉnh Vĩnh Phúc. (Hình minh họa: Aude Genet/AFP via Getty Images)

Phần các biện pháp cần thiết để thực hiện việc bảo vệ nền kinh tế Hoa Kỳ trước các đe dọa từ Trung Quốc, có nhắc tới một biện pháp quan trọng là chính phủ Hoa Kỳ sẽ tăng cường khả năng và sức mạnh của Ủy Ban Đầu Tư Nước Ngoài ở Hoa Kỳ (CIFIUS) nhằm bảo vệ an ninh kinh tế Hoa Kỳ trước sự đe dọa từ các doanh nghiệp Trung Quốc.

Trông người lại ngẫm đến ta

Gần đây, báo chí Việt Nam đang hồ hởi đăng các thông tin về việc các địa phương đua nhau xây dựng các khu công nghiệp để đón làn sóng đầu tư từ nước ngoài, đặc biệt từ Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc trong cuộc “chiến tranh thương mại.”

Dư luận Việt Nam có vẻ hồ hởi khi kỳ vọng về một sự thu hút đầu tư nguồn vốn từ Trung Quốc tràn sang. Một số báo chí nước ngoài còn cho rằng Việt Nam là quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất trong “Thương chiến Mỹ-Trung.”

Tuy nhiên, “ngày vui ngắn chẳng tày gang,” trong thực tế, cho tới nay, nền kinh tế Việt Nam vẫn lệ thuộc rất nhiều vào Trung Quốc. Chính vì vậy, những rủi ro rất lớn đang đe doạ nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trước bối cảnh Việt Nam “sẵn sàng” đối đầu với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông.

Những con số không phản ánh thực chất

Số liệu trên báo chí cho biết, năm 2019 ghi nhận đã có 125 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam. Trong đó, Hàn Quốc vẫn dẫn đầu với tổng vốn đầu tư $7.92 tỷ, chiếm 20.8% tổng vốn đầu tư. Hồng Kông đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư $7.87 tỷ (trong đó, có $3.85 tỷ mua cổ phần vào công ty TNHH Vietnam Beverage tại Hà Nội, chiếm 48.9% tổng vốn đầu tư của Hồng Kông), Singapore đứng thứ ba với tổng vốn đầu tư đăng ký $4.5 tỷ. Tiếp theo là Nhật Bản, Trung Quốc…

Bộ Kế Hoạch Đầu Tư nhận xét là đầu tư từ Trung Quốc tăng gần 1.65 lần, từ Hồng Kông tăng 2.4 lần so với cùng kỳ 2018 và nhận định: “Đầu tư từ Trung Quốc, Hồng Kông có xu hướng tăng so với cùng kỳ do tác động của chiến tranh thương mại Mỹ-Trung.”

Một tờ báo chuyên về kinh tế đã đánh giá về sự tăng trưởng từ dòng vốn đầu tư nước ngoài năm 2019 như sau:

“(1) Vốn góp mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài vào doanh nghiệp trong nước là $10.4 tỷ, tăng 82.3% so với cùng kỳ năm 2018 nhưng là tăng trưởng không thực chất vì chỉ là nhà đầu tư ‘chuyển từ tay trái sang tay phải.’

(2) Hà Nội thành địa phương thu hút vốn đầu tư FDI lớn nhất qua chín tháng với tổng số vốn đăng ký $6.15 tỷ song thực chất cũng chỉ là thu hút đầu tư trên giấy vì thực chất cũng là xử lý số liệu như trên.

(3) Những e ngại hay đánh giá khả quan về tình hình góp vốn tăng mạnh của doanh nghiệp ngoại vào doanh nghiệp nội qua hình thức mua cổ phần, góp vốn do nhìn những số liệu thống kê trên cũng không có cơ sở, bởi như đã nói là doanh nghiệp trong cùng hệ sinh thái ThaiBev chuyển đổi vốn cho nhau. Còn thực chất, chín tháng đầu năm, vốn đăng ký FDI cấp mới không có dự án lớn nào vượt quá $300 triệu.”

Như vậy, số liệu thống kê về dòng vốn đầu tư nước ngoài chỉ cho thấy một mảnh ghép nhỏ trong một bức tranh rộng lớn của kinh tế Việt Nam. Đó chưa phải là tăng trưởng thực sự. Tuy nhiên, số liệu lại chỉ cho ta thấy sự đáng lo ngại trước nguồn vốn từ Trung Quốc, thông qua các nhà đầu tư trung gian từ Hồng Kông, Thái Lan…

Mới đây, đánh giá về việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt Nam, Giáo Sư Kinh Tế Trần Văn Thọ cho biết kinh nghiệm trên thế giới về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (viết tắt là FDI), thường phải bảo đảm bốn vấn đề trong đó, bao gồm:

-Một là, thu hút FDI phải được đặt trong một kế hoạch tổng thể. Những ngành cần thu hút FDI là những ngành mà doanh nghiệp chưa có khả năng nhưng sẽ là ngành phát triển trong tương lai. Đặc biệt là các ngành sử dụng hàm lượng tri thức cao.

-Hai là, khuyến khích thu hút FDI dưới hình thức liên doanh với doanh nghiệp trong nước. Bởi vì không chỉ tạo điều kiện thu hút FDI mà còn phải tạo điều kiện để phát triển doanh nghiệp trong nước một cách song hành.

-Ba là, khuyến khích các doanh nghiệp FDI sử dụng nguồn nguyên liệu nội địa. Từ đó mới kéo toàn bộ nền sản xuất phát triển.

-Bốn là, ưu tiên các doanh nghiệp có trách nhiệm trong việc tôn trọng các quy định về lao động, môi trường.

Xét trên bốn tiêu chí trên thì việc thu hút FDI ở Việt Nam không đáp ứng được các yêu cầu này. Thậm chí, Giáo Sư Trần Văn Thọ cũng chỉ ra những lo ngại về nguồn vốn FDI từ Trung Quốc đối với nền an ninh quốc gia. Theo đó, trong 100 công ty đa quốc gia lớn nhất của Trung Quốc hiện nay thì có tới 81 là doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp cổ phần nhưng nhà nước Trung Quốc chi phối. Vì thế, với những tham vọng lãnh thổ và cách thực hiện “phương cách kinh tế cưỡng đoạt,” thì các hoạt động của các doanh nghiệp Trung Quốc luôn ẩn giấu đằng sau là các âm mưu của chính quyền Trung Quốc.

Thêm nữa, hình thức FDI ra nước ngoài chính của doanh nghiệp Trung Quốc là mua bán và sáp nhập (M&A). Đây là hình thái xâm nhập, sở hữu kinh doanh nhanh chóng nhất ở thị trường nước ngoài. Báo chí Việt Nam mới đây cho biết nhiều nhà máy điện đã bị nhà đầu tư Trung Quốc thâu tóm. Đây là lĩnh vực nhạy cảm đối với an toàn năng lượng. Ngoài ra, mới đây Bộ Quốc Phòng Việt Nam cũng chỉ rõ các tư nhân Trung Quốc núp bóng hoặc thâu tóm để sở hữu các bất động sản có vị trí quân sự quan trọng.

Doanh nghiệp trong nước bị vắt kiệt

Việc thu hút FDI là cần thiết, nhưng phải nằm trong sự kiểm soát và song song với đó, phải tạo động lực cho doanh nghiệp trong nước phát triển. Trong suốt thời gian qua, kể từ khi mở cửa nền kinh tế, chính quyền Việt Nam chỉ tập trung vào việc thu hút nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài. Còn các doanh nghiệp trong nước thì bị kỳ thị, chèn ép và hành hạ bởi bộ máy chính quyền.

Cho tới nay, sau hơn 30 năm thu hút vốn FDI thì lượng vốn FDI thực hiện khoảng $211.78 tỷ. Con số này là ngang ngửa với tài sản nhà nước hơn 7.79 triệu tỷ đồng (gồm: tổng nguồn vốn của nhà nước là trên 4.65 triệu tỷ đồng; tổng nợ nhà nước phải trả là 3.14 triệu tỷ đồng).

Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam nhỏ về quy mô so với mức trung bình tại các nước ASEAN. Quy mô vốn hóa trung bình của các công ty niêm yết, đại diện điển hình về những công ty tư nhân tốt nhất của Việt Nam, chỉ đạt mức khoảng $190 triệu. Trong khi đó, con số này là $810 triệu tại Indonesia, $840 triệu tại Thái Lan, $1.16 tỷ tại Singapore và $1.2 tỷ tại Philippines.

Quy mô nhỏ của các doanh nghiệp Việt Nam khiến cho các hoạt động đầu tư về nghiên cứu phát triển, nâng cao trình độ công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất gặp nhiều khó khăn. Trình độ về quản trị công ty của các doanh nghiệp Việt Nam cũng thua xa so với các doanh nghiệp trong khu vực ASEAN.

Sự yếu kém của doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu từ trong chính sách của nhà nước Việt Nam. Chính sách phát triển doanh nghiệp của Việt Nam hiện nay đặt trọng tâm nhiều hơn tới hình thức thay vì quan tâm đến chất lượng của doanh nghiệp Việt Nam.

Một rào cản quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam đó là tư duy phát triển bị lạc hậu khi chuyển đổi sang kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập. Từ đó đi đến các chính sách kiểu “bao cấp” và thậm chí quan điểm “bao cấp” chỉ ưu tiên một số nhóm doanh nghiệp. Đó là điều kiện tạo môi trường cho tham nhũng, nhất là đất đai, tài sản công và gây ra tình trạng nhũng nhiễu doanh nghiệp, với cơ chế “xin-cho.”

Vì vậy, yêu cầu đòi hỏi là xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ và thích ứng với quá trình chuyển đổi. Các quy định trong Luật Doanh Nghiệp cho thấy vẫn còn tư tưởng gây cản trở, phiền hà để “hành” doanh nghiệp với các quy định quá rườm rà.

Sau luật đến hàng loạt thông tư, nghị định cũng rất chậm, thậm chí có một số điều bị “gài” để cán bộ các ban ngành, địa phương có quyền “hành” doanh nghiệp và người dân do quyền “anh,” quyền “tôi” rất phổ biến hiện nay. Thậm chí, các ngành, địa phương đến cấp thấp nhất cũng ra các “quy chế” gây khó dễ cho doanh nghiệp.

Chính vì vậy, muốn xây dựng nền kinh tế phát triển để thoát khỏi sự lệ thuộc vào Trung Quốc, từ đó có thể dẫn đến những hệ luỵ nguy hiểm đối với an ninh quốc gia thì một mặt, chính quyền Việt Nam cần phải tìm cách hạn chế “sự cưỡng đoạt kinh tế” từ phía Trung Quốc. Mặt khác, cần tạo điều kiện để cho doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là khối doanh nghiệp tư nhân được tạo điều kiện để phát triển bình đẳng so với các doanh nghiệp FDI và các doanh nghiệp nhà nước. Làm được như vậy, nền kinh tế Việt Nam mới có bước phát triển thực sự.

Đinh Hoàng Anh 

(RFA)

Xử lý nợ xấu: Người thương dân và kẻ vong dân

Tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng thương mại vẫn cao, đáng chú ý là nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) chiếm phần lớn trong tổng nợ xấu.  Ảnh nguồn: Internet    Các tin khác »

Người thương dân

“Lấy ngân sách xử lý nợ xấu là lấy của người nghèo chia cho người giàu!” - Tiến sĩ Bùi Trinh thốt lên, vào lúc một số cơ quan chính phủ đang tổ chức một chiến dịch “mồi” trên công luận để rút rỉa bằng được ngân sách nhằm xóa đi những khoản nợ xấu khổng lồ do các ngân hàng thương mại gây ra vào thời “đại loạn”.

Tháng 8/2016, sau hàng loạt thú nhận gián tiếp của giới lãnh đạo Công ty quản lý các tài sản tín dụng (VAMC) về triển vọng vô vọng đối với kết quả xử lý nợ xấu mà đơn vị này đã nhận lãnh trách nhiệm từ năm 2013 và không ít lần khoe khoang, một lần nữa giới tham mưu tài chính cho chính phủ là Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính lại âm thầm bày mưu tính kế “dùng ngân sách để xử lý nợ xấu” - mà về thực chất là “ăn cướp” tiền đóng thuế của nhân dân và của cả những người nghèo, rất nghèo.

Âm mưu trên lộ ra trong Dự thảo kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2016-2020 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Mọi việc sẽ tuần tự “đúng quy trình”: Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính được giao soạn thảo đề án nghiên cứu khả năng bố trí nguồn lực ngân sách nhà nước để xử lý một phần nợ xấu, dự kiến sẽ trình Quốc hội thông qua.

Nhưng “rút kinh nghiệm” thời Nguyễn Tấn Dũng và Nguyễn Văn Bình, đề xuất sử dụng ngân sách nhà nước để xử lý nợ xấu không được bố trí trong các nội dung chính của dự thảo, mà lại được “giấu” trong phần phụ lục về danh mục chương trình liên quan.

“Không có lý do gì để dùng ngân sách nhà nước xử lý nợ xấu!” - Tiến sĩ Phan Minh Ngọc phản bác quyết liệt.

Theo quan điểm của Tiến sĩ Phan Minh Ngọc, nợ xấu do lỗi của các ngân hàng, người nộp thuế chẳng có tội tình gì mà phải chịu nhìn đồng tiền thuế của mình được tiêu vào những hố đen do người khác tạo ra.

Nhiều ý kiến khác cũng đang quá bức bối trước âm mưu rút rỉa ngân sách và do đó là rút rỉa tiền đóng thuế của dân để xử lý nợ xấu.

Một quan chức hiếm hoi trong Quốc hội thường bày tỏ trách nhiệm là Phó Chủ nhiệm Nguyễn Đức Kiên của Ủy ban Kinh tế Quốc hội một lần nữa khẳng định: khó có thể lấy thêm tiền ngân sách để xử lý nợ xấu trong thời điểm này vì ngân sách còn phải dùng vào nhiều vấn đề khác, và sòng phẳng mà nói thì nợ xấu không phải do lỗi của Nhà nước nên không thể cứ khó là kêu ngân sách.

Những kẻ vong dân

Nhưng ở chiều đối nghịch với lợi ích còm cõi của nhân dân, lại có những chuyên gia cam tâm đứng về các nhóm cá mập tài chính và hô hào “phải dùng tiền ngân sách để xử lý nợ xấu”. Một trong những ý kiến đó là ông Cấn Văn Lực, cố vấn cấp cao Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng BIDV. Tại hội thảo Hoàn thiện thể chế cho sự phát triển bền vững hệ thống ngân hàng Việt Nam diễn ra vào tháng 9/2016, ông Cấn Văn Lực đã cho rằng cần phải có thêm ngân sách để xử lý nợ xấu. Loại ý kiến thiên về nhóm lợi ích này còn “dự toán” cụ thể khoảng 5.000 - 10.000 tỷ đồng từ ngân sách để “mua nợ xấu”.

Vài quan chức Quốc hội cũng phụ họa rằng “kinh nghiệm các nước đều dùng ngân sách để xử lý nợ xấu”.

“Các nước” nào?

Đến lúc này, tư tưởng vong dân đã không còn được che giấu.

Vào cuối năm 2015, trong khi hai nhân vật đại diện cho nhóm lợi ích khổng lồ là Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Thống đốc Nguyễn Văn Bình cố ép nợ xấu về dưới 3% thì chính báo cáo của Ủy ban Giám sát và Tài chính Quốc gia - một cơ quan phân tích tài chính thuộc chính phủ mà trước đây mang tâm thế khá khép nép - lại cho thấy tỉ lệ nợ xấu thực lên đến 17%.

Trước đó vào tháng Mười năm 2014, ba năm sau khi triển khai đề án xử lý nợ xấu, chính phủ của Nguyễn Tấn Dũng và Nguyễn Văn Bình đã đưa kiến nghị “xem xét dành một phần chi ngân sách nhà nước để xử lý nợ xấu của các doanh nghiệp nhà nước” ra Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Nhưng cũng bởi quá chủ quan nên chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã vấp phải một làn sóng phản đối quyết liệt từ đủ mọi thành phần dân chúng và cả trong giới quan chức. Cho tới lúc đó, đa số người dân đều đã nhận ra nợ xấu có bản chất là những chiến dịch kinh doanh cực kỳ phiêu lưu và tham đến mờ mắt của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước vào các lĩnh vực chứng khoán, bất động sản, bảo hiểm trong thời kỳ “đầu cơ vàng” những năm 2006-2007, để sau đó khi các thị trường đầu cơ lao dốc và gần như sụp đổ thì phần lớn các chủ thể đầu tư đều rước họa vào thân.

Không chỉ giới ngân hàng thương mại chìm trong thảm họa nợ xấu, nhiều tập đoàn kinh tế được coi là “quả đấm thép” (từ ngữ của cựu thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng) cũng vướng vòng “lao lý”. Chỉ tính riêng những tập đoàn lớn của nhà nước có tham gia đầu cơ bất động sản và chứng khoán đã mang về số lỗ kinh hoàng, như Tập Đoàn Xăng Dầu Việt Nam (Petrolimex) lỗ 10.000 tỷ đồng, Tập Đoàn Điện Lực Việt Nam (EVN) lỗ 30.000 tỷ đồng. Nhưng cái kết quả còn tàn nhẫn hơn nhiều là những tập đoàn này, để bù đắp dễ nhất và nhanh nhất số lỗ của mình, đã “móc ngoặc” với giới chủ quản là Bộ Công thương để vận dụng “tham nhũng chính sách”, liên tiếp gây ra các chiến dịch tăng giá điện và xăng dầu trên đầu hàng chục triệu người nghèo.

Phút nói thật hiếm hoi

Trong một cuộc tranh luận trên diễn đàn xử lý nợ xấu, Tiến sĩ Lê Hồng Giang, Công ty Quản lý quỹ TGM tại Australia, nói toạc ra: “VAMC thực chất chỉ là một dạng "thủ thuật kế toán" để đưa nợ xấu ra khỏi bảng cân đối kế toán của các ngân hàng”.

Trong thực tế, nợ xấu bất động sản lại chiếm đến ít nhất 70% tổng nợ xấu lên đến 500.000 tỷ đồng trong khối ngân hàng. Nhưng bản thành tích của VAMC chỉ xử lý trên giấy được khoảng 10% số nợ xấu mua lại từ các ngân hàng thương mại cho thấy triển vọng để khoảng một phần ba khối tổ chức tín dụng “một đi không trở lại” là rất cao trong vài năm tới.

Cho đến nay, toàn bộ 500 hồ sơ chào bán nợ xấu mà VAMC gửi cho các tổ chức tài chính nước ngoài từ năm 2014 vẫn không có hồi âm chính thức. Nếu cả VAMC mà còn không thuyết mị nổi những doanh nghiệp cá mập trong nước “ôm” lại nợ xấu, sẽ chẳng một tập đoàn nước ngoài nào dại dột rước lấy “của nợ Việt Nam.”

Nếu vài năm trước lãnh đạo của VAMC luôn báo cáo rằng VAMC mua nợ xấu bằng “tiền tươi thóc thật”, thì đến năm 2016 mọi chuyện đã hoàn toàn bế tắc khi cũng những quan chức thích cường điệu và ma mị này phải gián tiếp thú nhận rằng từ khi được sinh ra đến nay, VAMC chưa bao giờ mua nợ xấu bằng tiền mặt, và sau đó là “năm 2016 VAMC sẽ chỉ mua nợ xấu rất ít”.

Đến giữa tháng 9/2016, trong một cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch Quốc hội, đã dè dặt lách khỏi tâm thế im ắng quá lâu trước đây để lần đầu tiên thể hiện cách nhìn đong đưa của bà về nợ xấu: “Báo cáo nợ xấu của các tổ chức dưới 3% là chưa chính xác, vì nó vẫn treo ở VAMC”.

Phút nói thật hiếm hoi, quá hiếm hoi trong trường đời những quan chức “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.

Nhưng đã quá muộn để nói thật. Nếu những quan chức như bà Nguyễn Thị Kim Ngân phải tỏ ra bức bối, tiếng chuông báo tử đã vang rền.

Cái chết của nợ xấu và kéo theo một phần lớn nền kinh tế quốc dân đã lồ lộ ngay trước mắt.

Phạm Chí Dũng
Blog VOA