Bọ Lập và rừng cây

Có một cây là có rừng và rừng sẽ lên xanh…

Cách đây ít lâu tôi đọc một bài viết của nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Mai với tựa đề “Hầu chuyện với anh Trương Tấn Sang” bài viết của ông xoay quanh hiện trạng của đất nước. Như một lời nói thẳng, nói thật, một lời tâm tình dựa trên câu nói mớm của ông Trương Tấn Sang khi tiếp xúc cử tri tại Sài Gòn. Ông Sang nói: “Chúng tôi sẵn sàng nghe những ý kiến cay đắng”.

Bọ Lập trong một lần đi biểu tình chống Trung Quốc.

Đúng như cảm nhận của ông Sang khi thốt ra lời nói trên. Ông Nguyễn Khắc Mai là một trong số những đảng viên CS thầm lặng, những người từng thiết tha với đảng, hết lòng với đất nước; và nay đã thất vọng, đã cay đắng lắm trước thực trạng xã hội và lối điều hành đất nước của lãnh đạo CS hiện nay. Ông Mai cố đem những lý luận Mác Lê và lời nói ông Hồ làm chuẩn, nhưng người đọc có thể thấu cảm được hết cả nỗi buồn, nỗi thất vọng của ông qua bài viết mà có đến tám lần ông nhắc đến chữ Cay Đắng.

Tôi nghĩ đến những đảng viên thầm lặng khác qua ông Nguyễn Khắc Mai. Những người ngày hôm nay, đi trên đất còn nghe được máu ấm của đồng đội mình trên mỗi bước chân qua. Tôi chợt thấy cảm thương những con người đã bỏ cả cuộc đời tin theo chủ nghĩa cộng sản và chạnh lòng nhớ đến câu nói của một nhà văn: “Lệ rơi, thật dễ để dùng ống tay áo lau đi, nhưng tôi phải làm thế nào để xóa vệt nước mắt khỏi trái tim mình?”

Nếu thật đó là tấm lòng của ông Nguyễn Khắc Mai, nếu thật sự tổ quốc không hề đánh mất họ, những người đã một thời lăn thân trong lửa đạn vì độc lập dân tộc, chắc chắn họ biết điều mình phải làm. Ông đã viết câu cuối trong bài tâm tình với ông Trương Tấn Sang như sau:

“Liệu chúng ta có thật tâm sám hối đặng cứu rỗi đất nước thoát khỏi tình thế hiểm nguy trước một Trung Hoa đế quốc, bá quyền nước lớn (mà Tập Cận Bình vừa tuyên bố), liệu có nhanh chóng thoát ra sự suy đồi, trì trệ, bảo thủ, lạc hậu hiện nay hay không…”

Liệu những đảng viên cay đắng như ông Nguyễn Khắc Mai có góp phần cứu nguy được vận mạng của đất nước đang chỉ mành treo chuông không? Tôi cho rằng họ làm được, câu trả lời nằm trong mỗi cá nhân của những Nguyễn Khắc Mai, và bằng vào quyết tâm phải hành động. Rõ ràng chúng ta không còn nhiều thời gian. Tình trạng nguy nan của đất nước không cho phép đợi chờ thêm nữa. Và cũng bởi vì quanh họ, những người dân tuy cô thế, thấp cổ bé miệng cũng đã bắt đầu từ lâu. Điển hình gần đây nhất là hình ảnh đáng phục của Bọ Lập cùng những bạn hữu của anh.

Ít ai biết Bọ Lập bị liệt hẳn nửa người sau một tai nạn. Ngay cả đến việc chuyện vệ sinh cho chính mình, anh cũng phải cậy dựa vào vợ con. Cũng ít người biết rằng anh đã một lần toan tự vẫn. Nhà văn Huỳnh Ngọc Chênh kể rằng: một hôm lựa lúc gia đình đi vắng, Bọ Lập đã lăn xuống khỏi giường, anh bò từ căn hộ tập thể của anh lên trên sân thượng. Anh định từ đó gieo mình xuống đất, tự mình kết liễu để tránh gánh nặng cho gia đình. May mắn, có người trong khu tập thể phát hiện và bồng anh xuống. Từ một người từng lâm vào những hố thẳm cuộc đời như thế, Bọ Lập đã vượt lên trên hoàn cảnh khó khăn của chính mình để nghĩ đến nỗi khổ đau của người khác, để lo lắng về sự tuột dốc thảm hại của đất nước.

Biết được hoàn cảnh của Bọ, người ta thêm trân quý cảnh Bọ đi biểu tình chống Trung Quốc ngày 11.5.2014. Hôm đó, Bọ tự mình thuê taxi ra hiện trường tham gia với anh em. Lúc Bọ đến nơi thì đoàn biểu tình đã kéo đi xa rồi! Một mình, Bọ vẫn làm cuộc biểu tình dọc theo đường Đồng Khởi. Bây giờ nhớ lại, hình ảnh Bọ với đôi chân khập khiễng bỗng làm tôi ý thức ra mức quan trọng của TỪNG NGƯỜI ĐẤU TRANH trong tình cảnh hiện nay, đối với đồng đội và đối với việc chung.

Thật vậy, thử tưởng tượng năm1285, khi quân Mông Cổ xâm lăng ta lần thứ hai, Vua Nhân Tông đi thuyền nhỏ xuống gặp Hưng Đạo Vương, ngài hỏi rằng: “Thế giặc to như vậy, mà chống chọi với nó thì dân bị tàn hại, hay là trẫm chịu hàng để cứu muôn dân?” Nếu lúc đó câu trả lời của vị Quốc Công Tiết Chế khác đi, không phải là “ Bệ hạ muốn hàng xin hãy chém đầu thần trước” thì liệu Đại Việt có còn trường tồn đến ngày hôm nay không? Hưng Đạo Vương đã dùng quyết tâm của chính ông mà bảo vệ được đất nước. Nếu như quyết tâm của một người có sức lan toả đến nhiều người như vậy và giúp cho quân đội của một đất nước nhỏ bé có thể đánh thắng một đội quân lừng lẫy thế giới; thì mỗi chúng ta với lòng thiết tha cùng vận nước, nếu đứng cùng nhau, chắc chắn không có bất cứ một cường quyền nào có thể huỷ diệt được dân tộc mình.

Một điều hệ trọng cũng cần được vạch ra: khi cuống cuồng "bắt khẩn cấp" một Bọ Lập đang liệt nửa người và phải đánh máy bằng một tay, lãnh đạo CSVN đã lộ rõ sự bối rối, yếu kém và lo lắng về mức độ chán ghét của dân đối với chế độ. Lo lắng đến mức họ không dùng Điều 258 - lợi dụng quyền tự do dân chủ - để buộc tội, mà phải dùng đến Điều 88 - tuyên truyền chống chế độ - để buộc tội anh. Bạn bè và dư luận khắp nơi lại càng chán ghét và căm phẫn khi nhìn Bọ bị công an lôi đi trong tình trạng không có thuốc men, không người giúp anh ngay cả trong việc vệ sinh hàng ngày. Đây là một hành động tàn nhẫn của lãnh đạo CS, chẳng khác gì một hình thức tra tấn nguội đối với một nhà văn đã cao tuổi lại bịnh hoạn.

Nhưng những hành động trấn áp để dằn mặt người chung quanh này, vẫn chỉ dẫn đến những tác dụng ngược, như những trò tương tự trong suốt mấy năm qua đối với Linh mục Nguyễn Văn Lý, anh Điếu Cày, nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa, nhà báo Nguyễn Hữu Vinh, blogger Người Lót Gạch, v.v... Cứ sau mỗi vụ bắt bớ vô lý và hèn kém, phản ứng của giới đấu tranh dân chủ khắp nước đã không xẹp xuống mà càng đông người xuất hiện công khai hơn, hoạt động mạnh mẽ hơn. Đặc biệt với trường hợp của Bọ Lập. Sự bất nhẫn trước cái ác, cái bạo ngược vô lối của nhà cầm quyền đã dẫn đến hàng trăm bài viết, bài status trên mạng bày tỏ lòng yêu thương và kính trọng đối với Bọ.

Đáng phục hơn nữa, một số bạn hữu xót xa cho Bọ, đã không ngần ngại công khai tuyên bố sẵn lòng đi tù như Bọ, sẵn sàng lãnh còng đôi 88 cùng Bọ:

Facebook ‘Lô Đề VN’ đăng hình hai blogger Nguyễn Xuân Diện và Nguyễn Tường Thụy sát vai nhau với dòng chữ “2 tù nhân dự khuyết HN có trong danh sách gặp nhau rất vui vẻ. Đang tranh nhau xem ai được bắt trước, ai được bắt sau. Cả 2 đều muốn được bắt điều 79, 88”

Blogger Nguyễn Lân Thắng phát biểu: “Bất cứ blogger chính trị nào cũng có thể bị bắt bởi điều 88... chúng tôi đã sẵn sàng…!”. 

Riêng Facebooker Hoàng Dũng còn đặt chỉ tiêu cho mình: “Phải thế chứ! Đã bị bắt thì phải bị bắt vì chính trị và hẳn phải là 79 hay 88 chứ! Ước gì mình được như bọ Lập. Có bác nào biết những tài liệu tàng trữ của bọ Lập là những tài liệu gì để rồi mà bị bắt không? Chỉ cho tôi để tôi tự nguyện giao nộp với”.

Chính lòng yêu thương Bọ trong tình trạng thể chất hiện nay và sự rành rẽ về khả năng hèn kém của lãnh đạo đã dẫn đến sự đồng tình trong giới đấu tranh rằng: dẫu mai này nếu Bọ có đuối sức trong tù, nếu Bọ cần phải về nhà uống thuốc, tịnh dưỡng thì chắc chắn sẽ có nhiều anh chị em sẵn lòng thế chỗ cho Bọ, và họ vẫn luôn thương quí Bọ hết lòng.

Đến lúc này, hình như mọi người đều đã nhận ra rằng nếu rụt lại trong im lặng chúng ta chỉ yên ổn tạm thời, nhưng cùng lúc chấp nhận cho nhà cầm quyền lại treo một cái mã tấu khác trên đầu mình. Và nếu rụt lại thì cũng sẽ rất có lỗi với Bọ, với những hy sinh cao quí của Bọ, của anh Ba Sàm, anh Duy Nhất, và bao người khác. Tôi tin rằng nhiều người âm thầm ngoài kia đang muốn được sống như Bọ. Họ thấy cần phải làm một điều gì đó với Bọ, cho Bọ, và vì Bọ. Ai cũng muốn được cùng với Bọ dũa cho mòn, cho đứt cái còng 88 này.

Bỗng dưng tôi nhớ đến cái ý niệm một mình trong bài hát “Một Đời Người, Một Rừng Cây” của nhạc sĩ Trần Long Ẩn “…tôi vẫn nhớ hoài một loài cây, sống gần nhau thân mới thẳng, có một cây là có rừng và rừng sẽ lên xanh”. Tôi bỗng muốn cám ơn Bọ Lập, cám ơn đôi chân khập khiễng trong buổi biểu tình một mình của anh. Từ anh, tôi đã nhìn thấy một rừng cây đang lên xanh. Tôi nhìn thấy Hoàng Dũng, Nguyễn Lân Thắng, Nguyễn Tường Thuỵ, Nguyễn Xuân Diện và nhiều, nhiều người khác nữa…

Và tôi nghĩ đến nỗi cay đắng của những Nguyễn Khắc Mai với một niềm hy vọng lớn lao. Nói cho cùng, nếu so sánh tương quan lực lượng giữa ta và giặc, thế hùng mạnh của Mông Cổ thời ấy và sự hung hãn của Trung Cộng ngày hôm nay… không có gì khác biệt. Rõ ràng, thắng hay bại, nhục hay vinh của một dân tộc tuỳ thuộc vào sự quyết tâm và sáng suốt của mỗi con người.
1-1-2015, khai bút cho một năm thật sự mới.

Nguyệt Quỳnh
2015-01-02
Theo blog RFA

Tin nóng: Viện Kiểm Sát phê chuẩn quyết định tạm giam và truy tố nhà văn Nguyễn Quang Lập theo điều 88 Bộ Luật Hình Sự

Theo tin từ nhà văn Nguyễn Quang Vinh và nhà thơ Đỗ Trung Quân, Viện Kiểm Sát Nhân Dân hôm nay đã ra quyết định tạm giam 3 tháng đối với nhà văn Nguyễn Quang Lập và truy tố ông theo Điều 88 Bộ Luật Hình Sự: Tuyên truyền chống nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.


Điều 88 là một tội danh nặng hơn nhiều so với Điều 258, với hình phạt tối thiểu là 3 năm và tối đa lên tới 20 năm tù giam. Một số blogger và nhà hoạt động nổi tiếng ở Việt Nam đã bị truy tố theo tội danh này, bao gồm Nguyễn Văn Hải (Điếu Cày), Tạ Phong Tần, Đinh Nguyên Kha, Nguyễn Phương Uyên. Lần gần đây nhất tội danh này được sử dụng là tháng 5 năm 2013 cho hai sinh viên Kha và Uyên.

Nhà văn Nguyễn Quang Lập, người điều hành blog Quê Choa, bị tạm giữ hình sự từ ngày Thứ Bảy 6/12/2014 bởi Cơ quan An Ninh Điều tra thành phố Hồ Chí Minh, với lý do "bắt quả tang đang tải bài vở đăng những nội dung được cho là xuyên tạc, chống nhà nước”. Ông Nguyễn Quang Lập sinh năm 1956, là một nhà viết văn, viết kịch và biên kịch điện ảnh nổi tiếng. Ông đang bị liệt nửa người vì di chứng của một cuộc tai nạn giao thông trước đó.

Việc chính quyền Việt Nam quay lại sử dụng Điều 88 để đối phó với các blogger, đặc biệt là cho một người nổi tiếng như nhà văn Nguyễn Quang Lập làm cho nhiều người lo ngại tình hình chính trị Việt Nam trở nên xấu đi sau một số động thái ấm lên vào giữa năm, khi mà một số tù nhân lương tâm nổi tiếng được trả tự do. Các blogger trong nước tỏ ra thận trọng hơn khi lên tiếng phê phán chính quyền vào thời điểm này.

Mặc dù vậy, một trang Facebook có tên Những người bạn của Bọ Lập vẫn đang mở chiến dịch kêu gọi mọi người tặng hoa và chia sẻ cảm xúc của mình với nhà văn Nguyễn Quang Lập trên mạng, vì theo họ chỉ có dư luận xã hội mới cứu đuợc nhà văn vào lúc này:

Tự do cho Nguyễn Quang Lập

Hai yêu cầu cơ bản của nhóm Những người bạn của Bọ Lập đề ra là: 1) Hãy để nhà văn Nguyễn Quang Lập được tại ngoại trong quá trình điều tra, để thân nhân có thể chăm sóc sức khỏe cho ông, và 2) Hãy sớm mở một phiên tòa công khai và minh bạch để cho mọi người thấy nhà văn Nguyễn Quang Lập có "tội" như thế nào.

Trong một biến cố khác, chính quyền Việt Nam tuyên bố "Việt Nam lên án các hoạt động khủng bố dưới mọi hình thức" khi nói về vụ tấn công khủng bố tại Pakistan ngày 16/12 nhằm vào dân thường và trẻ em. Tuy nhiên không rõ "khủng bố tinh thần" bằng điều 88 có đuợc tính là khủng bố hay không.

Sẽ tiếp tục thông tin tới độc giả về những biến cố tiếp theo của vụ việc.

Điều 88. Tội tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam:

Người nào có một trong những hành vi sau đây nhằm chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười hai năm:

a) Tuyên truyền xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân;

b) Tuyên truyền những luận điệu chiến tranh tâm lý, phao tin bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân;

c) Làm ra, tàng trữ, lưu hành các tài liệu, văn hoá phẩm có nội dung chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Phạm tội trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ mười năm đến hai mươi năm.

Theo Dân Luận

Bọ Lập và 9 ngày đầy ắp dư luận

Nhà văn Blogger Nguyễn Quang Lập.

Viện kiểm sát không động tĩnh

9 ngày tạm giam đã qua Bọ Lập vẫn không được thả theo đúng luật và vẫn không thấy Viện kiểm sát động tĩnh gì trước lá đơn xin tại ngoại của gia đình người blogger kiêm nhà văn nổi tiếng Nguyễn Quang Lập. Phải chăng đã có quyết định giam anh theo điều 258 bất kể tinh thần của trang blog Quê Choa là ôn hòa và sức khỏe chủ nhân trang blog ấy đang có vấn đề nghiêm trọng?

Không giống như các blogger khác bị cáo buộc tội danh 258, Bọ Lập nhanh chóng được cổng thông tin của công an cho biết là anh đã “khai nhận hành vi vi phạm pháp luật của mình và xin được hưởng khoan hồng, sớm được tại ngoại. Anh cam kết từ bỏ hoạt động vi phạm pháp luật để tập trung vào lĩnh vực văn học nghệ thuật, phục vụ xã hội” công an bóng gió cho biết có thể xem xét đơn xin tại ngoại của gia đình vì lý do sức khỏe. Mặc dù Viện Kiểm sát chưa có phê chuẩn tiếp tục giam giữ nhưng Bọ Lập vẫn không được thả sau 9 ngày tạm giữ để điều tra. Gia đình người blogger này như đang ngồi trên lửa vì bản thân anh không thể tự chăm sóc cho mình sau khi bị căn bệnh hiểm nghèo quật ngã phải chịu liệt nửa thân người từ nhiều năm về trước. Bà Hồ Thị Hồng, vợ của nhà văn cho biết bà đã đến chờ chồng trọn ngày 15 tháng 12 vừa qua nhưng không có một kết quả nào:

  Bên cơ quan an ninh họ bảo là chuyển hồ sơ lên viện Kiểm sát, bây giờ họ không biết chỉ có Viện Kiêm sát có lệnh xuống thì họ mới thả được.

» Bà Hồ Thị Hồng

“Bên cơ quan an ninh họ bảo là chuyển hồ sơ lên viện Kiểm sát, bây giờ họ không biết chỉ có Viện Kiêm sát có lệnh xuống thì họ mới thả được. Chị cứ chờ ngày mai mới có quyết định. Họ đang chờ Viện Kiểm sát đưa quyết định xuống chứ họ cũng không biết. Chỉ có gửi đồ họ đem vào chứ không được gặp anh Lập, họ không cho gặp. Ba bốn hôm trước anh Lập có gửi một lá thư ra bảo rằng tình hình trong này anh ấy vẫn bình thường và dặn con cái mấy đứa ở nhà làm gì thế thôi.”

Nhà báo Võ Văn Tạo nhận xét rằng nhà văn Nguyễn Quang Lập mở trang blog Quê Choa bắt đầu từ mục tiêu quảng bá văn học nghệ thuật thỉnh thoảng mới link những bài viết phê bình chính sách nhà nước hay phê phán các hiện tượng xã hội chứ bản thân anh không phải là người hoạt động chính trị và vì vậy việc bắt giữ anh theo điều 258 là việc gây chấn động dư luận, ông nói:

“Nếu nói về tính chất nhạy cảm trong các trang blog thì tôi cho rằng trang blog của anh là không đến nỗi nào, không đáng kể vậy thì Bọ Lập bị bắt là một dấu hỏi rất lớn và nó gây bức xúc rất lớn. Anh em chỉ phán đoán với  nhau thế này: trang của Bọ Lập hiện nay là trang được truy cập lớn nhất Việt Nam, được nhiều bạn đọc chia sẻ nhất cho nên có thể công an người ta làm không chuẩn lắm vì còn rất nhiều trang khác viết rất mạnh dạn, thẳng thắn, gay gắt nhưng chủ trang thì cũng chỉ bị cảnh cáo thôi chứ không bị bắt.”

Bắt giữ để bịt miệng?

Lý do khiến Bọ Lập bị bắt được dư luận đặt ra rất nhiều giả thuyết trong đó có việc anh nắm giữ một danh sách nhân sự quan trọng trước ngày đại hội đảng sắp tới đã khiến các phe phái nổi giận dẫn tới sự bắt giữ anh để bịt miệng. Giả thuyết này tuy có vẻ hợp lý nhưng nhà văn Nguyễn Quang Lập có quan hệ lớn đến cỡ nào để có được danh sách tuyệt mật ấy là điều cần phải tính tới.

Nhà văn cũng là Blogger Nguyễn Quang Lập người điều hành Blog Quê Choa nổi tiếng.

Theo nhà văn Phạm Viết Đào cũng là một blogger nổi tiếng vừa mãn hạn tù với bản án 258 thì việc Bọ Lập nằm trong một phe phái nào đó để có danh sách mật này hoàn toàn là do sự phóng đại của dư luận, theo ông thì Võ Nguyên Giáp mới là lý do chính yếu:

“Tôi nghĩ rằng nhà văn Nguyễn Quang Lập không phải là người của hậu trường, không phải là người của e-kip nào cả. Ông cũng như tôi chỉ lượm những thông tin vỉa hè, phát biểu vỉa hè thôi chứ tôi không tin rằng ai đó đã dùng blog của ông Lập để nói những chuyện lớn thì tôi không tin những chuyện này.

Còn trang của anh Lập có một số vấn đề thì người ta thấy ông ấy là một trong số người ca ngợi ông Giáp rất là mạnh mẽ và vì vậy có thể mất lòng ai đó vì sau đấy thì có thông tin người này người khác tung tin lên mạng đòi khiếu kiện này khác và họ rất khó chịu. Vụ bắt giữ vừa rồi tôi thấy cũng như vụ của tôi người ta từng cho rằng hàng ngày tôi tới nhà ông Trương Tấn Sang nhận chỉ đạo để viết vì vậy khi tôi bị bắt người ta cho tôi là người thuộc ê kip nào đấy.”

Nhà báo Đại tá Bùi Văn Bồng Trưởng đại diện báo QĐND tại Cần Thơ và khu vực đồng bằng sông cửu long cho biết công việc viết lách và trang blog của ông như sau:

  Ông cũng như tôi chỉ lượm những thông tin vỉa hè, phát biểu vỉa hè thôi chứ tôi không tin rằng ai đó đã dùng blog của ông Lập để nói những chuyện lớn thì tôi không tin những chuyện này.

» Nhà văn Phạm Viết Đào

“Tôi làm báo lâu năm nên biết rồi. Muốn đăng lên một bài thì phải vo tròn nắn vuông theo quan điểm chỉ đạo của đảng rất là chặt chẽ. Những điều cá nhân phóng viên muốn viết muốn nói sự thật thì có khi bị gạch bỏ trước khi đăng. Ngay khi tôi là biên tập duyệt bài đăng cũng vậy cũng có những tác giả tâm tư khi tôi đưa bài của tác giả lên thì ban biên tập có khi không nhất trí hoặc khi nhất trí đăng rồi lại bị Ban tuyên giáo trung ương không nhất trí.

Tôi chỉ còn mỗi kênh thông tin là blog, mình nói hết lòng mình và mình nói hộ cho mọi người đồng thời nói đúng, nói phải, nói thật thì người ta lại ghét sự thật. Trang blog nó nằm giữa hai dòng chảy, một dòng chảy xuôi và một dòng chảy ngược. Nó đứng giữa hai dòng chảy đó nên luôn luôn trong tâm trạng sóng dồn, sóng dồn đập từ cả hai phía.

Đối với anh Lập thì tôi cảm thấy cái trang của anh ấy góp ý một cách chân tình và cũng từ quan điểm của nhà văn làm sao cho nó nhẹ nhàng và nếu có góp ý với đảng để chuyển đổi thì cũng để ôn hòa làm sao không xảy ra những vấn đề lớn trong xã hội mà tính dân chủ được nâng cao tiếng nói người dân được đề cao…tôi đọc của anh Lập nhưng cũng không phát hiện ra cái gì lớn lao cả.
Nếu bây giờ trang của mình mình cũng nói thẳng nói thật chân tình chứ không có động cơ gì do muốn đóng góp vào dư luận xã hội nên mình làm thôi nhưng nếu họ quy vào họ bắt thì tôi cũng phải chịu chứ biết sao!”

Bọ Lập từng viết trên trang blog Quê Choa của anh như một tuyên ngôn cho việc viết blog như sau:

“Bọ Lập không có khả năng và trình độ để khai dân trí, chấn dân khí nhưng lại có khả năng dùng blog Quê Choa làm con thuyền chuyên chở “sự thật” đến với dân. Làm anh nhà văn luôn mồm nói về nhân nghĩa, về cái tâm, về sống vì dân viết vì dân vân vân và vân vân… vô lẽ lại đắp tai cài trốc trước lời kêu gọi khẩn thiết của tiền nhân? Thế thì hèn quá!”

Đọc kỹ những điều anh viết nào thấy chút gì gây hấn với chính quyền cũng không hề có ý đồ gì to tát trước vận mệnh đất nước dân tộc. Anh bị bắt, bị dẫn đi với chiếc gậy bên mình chỉ vì anh muốn người dân biết sự thật. Người trách nhiệm bắt anh có lẽ cũng ngạc nhiên tự hỏi như mọi người tại sao sự thật lại nguy hiểm như vậy?

Nhà văn nổi tiếng, Nguyễn Quang Lập có một số công chúng riêng, đặc biệt với những tác phẩm gần đây anh viết với văn phong rất gần gũi với thời đại internet. Người đọc anh đã nhanh chóng theo trang blog Quê Choa được anh mở ra trước tiên chỉ để chia sẻ với độc giả của Nguyễn Quang Lập và rồi sau đó lần lượt nảy sinh những vấn đề có liên quan tới chính trị, xã hội mà một nhà văn chân chính cảm thấy có trách nhiệm phải chuyển tới người đọc.

Mặc Lâm,
biên tập viên RFA
Theo RFA

Nguyễn Quang Lập: Một con thuyền

Năm ngoái, anh Lập đề nghị tôi đứng tên phụ trách Quê Choa. Đó là thời điểm Nghị định 72 chuẩn bị có hiệu lực. Quê Choa đã tự điều chỉnh, như nhiều lần trước đó. Lúc chỉ đăng bài của chính Bọ. Lúc tạm đóng phần bình luận của độc giả, rồi mở lại, rồi đóng hẳn. Lúc thêm chế độ đánh giá bài, rồi lại bỏ. Lúc tạm dừng đăng bài, chỉ điểm tin từ báo chí nhà nước và một số hãng tin lớn quốc tế. Lần này, chủ trang thận trọng kèm lời ghi xuất xứ: “Bài của tác giả gửi Quê Choa” và tin cậy vào sự ủng hộ của bạn bè.


Trang của anh, ngoài nội dung thông tin, còn có thể coi là một hàn thử biểu đo thời tiết chính trị ở Việt Nam. Thời tiết thoáng đãng hơn, không khí cởi mở hơn, Quê Choa xông pha hơn, đăng lại cả bài của những tác giả bị nhà nước Việt Nam khóa chặt trong danh sách đen. Mây mù bắt đầu kéo lên, Quê Choa nhẹ nhàng lui lại một bước, hai bước, có khi cả ba bước. Anh Lập là tất cả, chỉ trừ cực đoan.

Tôi thật sự thấy vinh dự, nhưng đã từ chối. Quê Choa sẽ không còn là nó, nếu do một người khác điều hành, nhất là điều hành từ hải ngoại, dù chỉ trên danh nghĩa. Thành công của trang tin này gắn với chủ nhân của nó, một nhà văn nổi tiếng, sống trong nước, có một sự nghiệp sáng tác thuộc hàng đầu trong văn chương đương đại nước nhà.

Tác phẩm của anh đứng trong dòng chính. Sách của anh bán chạy. Kịch của anh đắt hàng. Anh viết sinh động, hóm hỉnh, thiên về hướng dân dã mộc mạc, gần đây pha đậm chất khẩu văn tếu táo, vốn không phải sở thích lâu dài của tôi, song ở những trang xuất sắc nhất tôi có cảm giác rằng các mẩu kí ức vụn của anh về những mảnh đời đen trắng trong cái thời màu xám của chúng ta có thể diễn đạt nhiều hơn bao nhiêu nhận định, phân tích, nghiên cứu, tuyên ngôn hùng biện…

   Vấn đề đầu tiên của một nền báo chí độc lập cho Việt Nam là tiền đâu

Nếu tôi không nhầm, anh cũng là đảng viên và giao du thân mật với một số nhân vật trong chính quyền. Một chức quan văn kha khá trong vô số các hiệp hội văn học nghệ thuật ở Việt Nam là chuyện trong tầm tay, ở đó anh hoàn toàn có thể trở thành một Mạc Ngôn trừ đi phần huyễn giác huyền ảo thêm vào phần hài hước, một lúc nào đó cũng trúng cơ cấu Giải thưởng Nhà nước rồi bước vào sách giáo khoa, thêm vài giải thưởng trong khu vực nữa là mãn nguyện một sự nghiệp. Nhưng ngay từ đầu, trong những buổi trò chuyện đầy cảm hứng ở thời Đổi Mới hai mươi lăm năm trước, tôi đã nhận ra không lầm rằng anh sẽ chẳng bao giờ trở thành một quan chức văn nghệ, dù chỉ quan chức hờ chờ phát biểu lấy lệ và sổ hưu. Anh trở thành một blogger.

Chuyển Quê Choa sang Berlin thì vô nghĩa, dù hai phần ba người Việt ở đây nói giọng bọ, tôi đùa. Chuyển Ba Đình sang Boston hợp lí hơn, giới quý tộc đỏ – hoặc đã chuyển màu huyết dụ – nhập hộ khẩu ở duyên hải miền Đông Hoa Kỳ ngày càng đông đảo. Nhưng giọng người bạn cách nửa vòng trái đất thì đầy lo ngại. Chỉ cần nó phạt hành chính, hôm nay vài chục triệu, ngày mai vài chục triệu, mình viết văn chứ có buôn cổ phiếu đâu. Rồi nó gọi lên gọi xuống, mình chân tay người ngợm thế này, đứng lên ngồi xuống còn vất vả, rồi làm khổ cả gia đình… Tôi gợi ý, thuê máy chủ bên này, kĩ thuật viên bên này, lỡ có sự cố gì thì Quê Choa vẫn tồn tại.

Song lại nhận ra rằng đề nghị đó cũng vô nghĩa nốt. Quê Choa gắn với bọ Lập. Không có tác nhân hội tụ là anh, Quê Choa chỉ còn là cái xác trên một server an toàn. Tôi bảo, trăm triệu thì không có ngay, chứ chục triệu chẳng lẽ mấy trăm ngàn độc giả của anh không góp được để trả tiền phạt? Rồi cũng lại nhận ra, đó là chuyện không tưởng. Chúng ta có thể chờ đợi tất cả ở người Việt – và ở đây đang nói đến những người còn quan tâm đến thế sự thời cuộc -, chỉ trừ sự đóng góp cụ thể và bền bỉ về tài chính. Tất cả, dù chia rẽ trong mọi quan điểm, đều đồng thuận trong tinh thần hưởng thụ miễn phí. Tự do, dân chủ, nhà nước duy pháp quyền là những thứ rất tốn kém. Vấn đề đầu tiên của một nền báo chí độc lập cho Việt Nam là tiền đâu. Chừng nào còn né tránh nó, chúng ta còn giầm chân trong giới hạn cuối cùng mà những thành tựu thiện nguyện và tài tử có thể đạt tới. talawas trước kia đã đi hết giới hạn đó.

Nhà văn Nguyễn Quang Lập (bên trái ngoài cùng) được nhiều người trong và ngoài nước biết đến.

Phương án này, phương án kia. Song chúng tôi biết rằng cuối cùng vẫn không có gì khác. Anh biết rằng tôi không thể nhận lời. Tôi biết rằng anh không thể không tiếp tục. Ừ, để mình tính, dám làm thì dám chịu, hi vọng tình hình khá lên, anh Lập kết thúc vụ âm mưu xuyên biên giới, giọng thì cười nhưng người thì không.

Tình hình có vẻ khá lên, với sự ra đời liên tiếp trong một thời gian ngắn của Ban Vận động thành lập Văn đoàn Độc lập Việt Nam và trang Văn Việt, Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam và trang Việt Nam Thời báo. Cũng liên tiếp trong một thời gian ngắn, các nhà báo và nhà hoạt động dân chủ nổi tiếng Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Tiến Trung, Vi Đức Hồi, Đỗ Thị Minh Hạnh, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải và một số người khác được trả tự do trước thời hạn. Quê Choa dường như bình an. Anh Lập còn tuyên bố rút hẳn khỏi tất cả các hội văn nghệ mà anh là thành viên, để tập trung vào trang blog đã trở thành địa chỉ truy cập hàng đầu của báo chí tự do, làm một cá nhân độc lập, một “người lái đò nhỏ chở con thuyền sự thật”, vẫn ôn hòa và thận trọng như xưa.

Gần hai tháng nay, tôi để ý thấy Quê Choa chủ yếu đăng lại tin từ báo chí nhà nước và các hãng tin quốc tế, thỉnh thoảng có bài từ các blogger và Facebooker danh tiếng, song là những người không hề bị coi là persona non grata đối với chính quyền.

   Con thuyền của anh Lập, dập dìu sóng vỗ khi nào, là một con thuyền lẻ loi. Lật bởi sự tồi tệ của thể chế chính trị. Chìm bởi sự đơn độc của chính nó giữa vài ba con thuyền đơn độc khác. Đắm bởi sự bạc bẽo của phần lớn chúng ta

Từ khi blogger Hồng Lê Thọ bị bắt, Quê Choa càng kiềm chế hơn. Song điều duy nhất có thể đoán trước ở một chế độ chuyên chế là sự không thể đoán trước của nó, kể cả sự sụp đổ. Và điểm tích cực duy nhất, nếu có thể dùng từ này, trong sự kiện anh Lập bị bắt, là nhận thức – vâng, nhận thức miễn phí cho tất cả, chỉ rất đắt cho anh và gia đình – rằng mọi bí quyết để an toàn tương đối trong một nhà nước chuyên chế là tuyệt đối vô nghĩa.

Chúng ta lại đoán già đoán non vì sao người này bị bắt, người kia không. Chúng ta lại lần mò ranh giới an toàn giữa một bãi mìn. Chúng ta lại đi tìm tín hiệu từ những hộp đen. Chúng ta lại nghe ngóng thế cuộc trên thượng tầng quyền lực. Chúng ta lại đổ tất cả lên đầu Trung Quốc và đặt tất cả hi vọng vào Hoa Kỳ. Chúng ta lại cảm thán, bằng cả văn vần, về một con người đầy khí phách vừa lâm nạn. Và tất nhiên chúng ta cầu cho anh bình an.

Vâng, bình an, nghe mà phát điên, nhưng chúng ta vẫn không thôi nói như thế. Điều duy nhất chúng ta không làm là những hành động cụ thể, ở quy mô đủ rộng để có một tác động thực. Hàng trăm nghìn độc giả của anh sẽ quen rất nhanh khoảng trống anh để lại trên không gian ảo, như hàng trăm nghìn độc giả của Anh Ba Sàm.

Con thuyền của anh Lập, dập dìu sóng vỗ khi nào, là một con thuyền lẻ loi. Lật bởi sự tồi tệ của thể chế chính trị. Chìm bởi sự đơn độc của chính nó giữa vài ba con thuyền đơn độc khác. Đắm bởi sự bạc bẽo của phần lớn chúng ta.

Phạm Thị Hoài
 pro&contra
(BBC)

Hồ Thị Hồng - Đơn xin cho nhà văn Nguyễn Quang Lập tại ngoại

Nhà báo Trương Huy San: Năm 2001, Bọ Nguyễn Quang Lập đã từng hôn mê sâu 3 tháng; từ cõi chết trở về Quê Choa đã cống hiến cho chúng ta những trang viết khi thì đầy nhiệt huyết khi thì vô cùng dí dỏm. Không thể giam giữ một người như Bọ. Có thể đọc nội dung đơn ở đây:

ĐƠN XIN TẠI NGOẠI

Kính gửi: Cơ quan An ninh điều tra, Công an thành phố Hồ Chí Minh

Tôi là Hồ Thị Hồng, vợ của nhà văn Nguyễn Quang Lập, người - bị cơ quan An ninh điều tra, Công an TP HCM, đưa ra khỏi nhà và bị giam giữ từ lúc 14:00 ngày 6-12-2014.

Chồng tôi, như cơ quan điều tra chứng kiến, là một người tàn tật, bị liệt nửa người lại còn chịu nhiều di chứng và bệnh tật khác, sống trong điều kiện bình thường đã hết sức khó khăn, huống chi chịu cảnh tù đày, giam giữ. Vì vậy, tôi viết đơn này, xin cho chồng tôi - nhà văn Nguyễn Quang Lập - được tại ngoại trong thời gian điều tra.

Thưa cơ quan An ninh điều tra:

Tháng 5-2001, chồng tôi - nhà văn Nguyễn Quang Lập - trong một tai nạn giao thông, bị chấn thương sọ não, liệt nửa người bên trái, hôn mê sâu trong ba tháng, sau đó nằm bất động. Sau nhiều năm tập luyện, anh Lập mới có thể tự đứng và đi lại được, trong điều kiện vẫn phải chống gậy, chập chững một chân với chân còn lại và nửa người bên trái bị liệt hoàn toàn.

Nhiều năm đi lại trong tình trạng như vậy, khớp gối bên phải của anh bị thoái hóa; phần móng chân cái, do áp lực của những bước đi không bình thường, móng quặp vào thịt, việc di chuyển của anh ngày một khó khăn; và, ngay trong điều kiện bình thường cũng phải chịu nhiều đau đớn. Chồng tôi còn bị áp-xe (abscess) gan, áp huyết cao và đục thủy tinh thể, cuộc sống hàng ngày phải sử dụng nhiều loại thuốc.

Với cơ thể tàn tật và nhiều bệnh như vậy, mọi sinh hoạt cá nhân của anh Lập đều phụ thuộc vào gia đình. Việc vệ sinh thân thể, tắm rửa, mặc áo quần đều phải có người làm giúp. Anh Lập không thể ngồi xổm được nên phải dùng hố xí bệt. Chồng tôi còn bị huyết áp cao nên hằng ngày đều phải sinh hoạt theo thời khóa biểu đặc biệt.

Khi cơ quan điều tra bắt và tạm giữ chồng tôi thì anh đang trong tình trạng cơ thể suy nhược, da bị lở loét. Lúc chuẩn bị hành lý cho anh, do không được phép mang nhiều, nên hơn nửa ba lô là đựng các loại thuốc khác nhau.

Với những lý do trên, tôi và các con làm đơn này, xin được bảo lãnh chồng tôi - nhà văn Nguyễn Quang Lập - được tại ngoại hầu tra.

Tôi xin cam đoan, nếu chồng tôi được tại ngoại, anh ấy sẽ thường xuyên cư trú tại căn hộ B 505-B2- Chung cư Hoàng Anh Gia Lai - 37 Nguyễn Văn Hưởng - Phường Thảo Điền - Quận 2 - Thành Phố Hồ Chí Minh và sẽ có mặt khi có yêu cầu của cơ quan An ninh điều tra. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam đoan này.



Theo FB Osin Huy Đức

Nguyễn Quang Lập: Một khí phách lớn

Có những nhà văn, nhà báo trong chế độ cộng sản Việt Nam muốn hệ thống chính trị thay đổi theo hướng dân chủ hoá để xã hội Việt Nam tử tế hơn, giảm bớt bất công và tệ nạn tham nhũng, cựa quyền làm mục rữa bộ máy nhà nước và uy tín lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN).

Nhà văn Nguyễn Quang Lập

Những người này không thuộc giới đối lập, bất đồng chính kiến, cũng không đứng trong hội đoàn hay nhóm tranh đấu nào.

Họ đưa ra những cảm xúc, nhận định mang tính phản biện về các sự kiện xảy ra để dư luận có cái nhìn đúng mực. Họ không có tư tưởng chống đối nhà nước xã hội chủ nghĩa, bởi vì bản thân họ có những liên hệ mật thiết, một quá trình phục vụ, thậm chí là những người lính đã cầm súng bảo vệ chế độ. Nếu ý tưởng của họ muốn"dùng cán bút làm đòn xoay chế độ", thì cái sự "xoay" này cũng chỉ là mong ước một sự chuyển đổi chủ trương, chính sách tích cực của ĐCSVN.

Lực lượng này khá đông, chúng ta có thể kể đến môt số người nổi bật, như nhà báo Trương Duy Nhất, nhà văn Phạm Viết Đào, nhà nghiên cứu Hán Nôm Nguyễn Xuân Diện (blogger Chú Tễu), nhà báo Phạm Chí Dũng, nhà báo Nguyễn Hữu Vinh (tức blogger Anh Ba Sàm), giáo sư Hồng Lê Thọ (tức blogger Người Lót gạch) và nhà văn Nguyễn Quang Lập (blogger Quê Choa), v.v...

Nhà văn Phạm Viết Đào vừa mới ra tù, nhà báo Trương Duy Nhất đang thụ án tù hai năm, nhà báo Nguyễn Hữu Vinh đã có cáo trạng và chờ ngày xét xử, giáo sư Hồng Lê Thọ vừa mới bắt 10 ngày nay và và nhà văn Nguyễn Quang Lập bị bắt ngày 6 tháng 12 năm 2014. Tất cả đều bị cáo buộc vi phạm điều 258 Bộ Luật Hình Sự, tức là "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân".

Những người nói trên đây khi đặt bút viết đã thiết lập cho mình một hành lang an toàn, không hẳn vì họ sợ hãi, mà vì sự tồn tại.
Nhà văn Nguyễn Quang Lập (Bọ Lập) viết:

"Bọ Lập không có khả năng và trình độ để khai dân trí, chấn dân khí nhưng lại có khả năng dùng blog Quê Choa làm con thuyền chuyên chở SỰ THẬT đến với dân. Làm anh nhà văn luôn mồm nói về nhân nghĩa, về cái tâm, về sống vì dân viết vì dân vân vân và vân vân… vô lẽ lại đắp tai cài trốc trước lời kêu gọi khẩn thiết của tiền nhân? Thế thì hèn quá! Thế thì thà vứt bút đi về nhà ôm đít vợ còn hơn suốt ngày ngửa mặt ngóng chờ giải thưởng nọ danh hiệu kia, không thèm biết đến dân tình khốn nạn thế nào, đất nước điêu đứng ra sao. Sống thế khác gì an phận làm con chó giữ nhà cho chủ, mong chờ chủ xón ra giải thưởng nọ danh hiệu kia để vui sướng vẫy đuôi liếm láp?

Bọ Lập từ trước đến nay không theo ai không chống ai, và sẽ không theo ai không chống ai, vì đó không phải việc của nhà văn. Trước sau bọ Lập xin làm một người lái đò nhỏ chở con thuyền SỰ THẬT đến với dân, chỉ vậy thôi, không có gì khác.

Nhân đây cũng xin báo: Bọ Lập xin rút tên mọi hội hè đoàn thể mà bọ đã có tên trước đến nay, từ Hội nhà văn đến Văn đoàn độc lập, từ Hội sân khấu đến Hội điện ảnh v.v. Bọ Lập không thích và chả phục Cao Hành Kiện nhưng rất mê câu nói này của ông: Sáng tạo văn học là một hoạt động đơn độc mà không một phong trào nào, một phe nhóm nào có thể giúp được, ngược lại nó rất dễ bị những thứ đó giết chết. Chỉ khi nhà văn là một cá nhân biệt lập, không thuộc về một phe nhóm, trào lưu chính trị nào thì hắn mới có được tự do hoàn toàn".

Nhưng cái ranh giới an toàn mà nhà văn Nguyễn Quang Lập đặt ra quá mong manh truớc một mục tiêu lớn là chuyên chở sự thật đến với nhân dân, trong khi chế độ cộng sản được xây dựng trên bạo lực và dối trá. Chỉ chuyển tải sự thật thôi cũng đã đi ngược lợi ích sống còn của nó.

Blog Quê Choa đã đạt tới hơn 100 triệu lượt bạn đọc truy cập, con số khá ấn tượng và dĩ nhiên gây khó chịu cho nhà cầm quyền. Chỉ cần một sự thật được chuyển tới nhiều triệu bạn đọc sẽ có khả năng lột trần sự dối trá của bộ máy tuyên truyền của chế độ ở quy mô rộng. Nó có sức công phá khó lường. Trong màn đêm bưng bít, nhồi sọ của nhà cầm quyền, nói thật cũng chính là thắp lên một ngọn đèn, là "khai dân trí, chấn dân khí", một yếu tố quan trọng của tiến trình dân chủ.

Chính ông cũng hiểu được điều này và đã nhận định rằng, "Muốn khai dân trí, chấn dân khí trước tiên và trên hết phải cho dân biết SỰ THẬT. Chỉ có cách đó, không có cách nào khác".

Nhà văn Nguyễn Quang Lập đã từng tham gia quân đội từ 1980 - 1985, sau khi rời quân ngũ ông có thời gian làm báo. Ông là hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Hội Điện ảnh Việt Nam và Hội Nhà báo Việt Nam.

Ông là nhà văn có tài, là cây bút biên kịch nổi tiếng trong giới điện ảnh, cộng thêm kinh nghiệm báo chí, viết Blog, ông thực sự là tham gia vào mặt trận truyền thông của xã hội. Mặc dù sau tai nạn giao thông, sức khoẻ có hạn, nhưng ông viết rất khoẻ, dường như blog Quê Choa cập nhật liên tục mọi vấn đề thời sự nóng bỏng đang diễn ra ở Việt Nam và đôi khi cả của thế giới. Có nhiều bài của do nhà văn viết với ngôn ngữ bình dân, hài hước mà thuyết phục, nhưng cũng nhiều bài ông đăng lại lấy từ các nguồn khác, kể cả các bài lấy từ báo chí của nhà nước, tạo ra một dòng thông tin đa chiều. Nội dung các bài hầu hết chừng mực, ôn hoà, nếu không nói là có tính xây dựng.

Nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh nhận xét:

"Bọ đau đáu với nổi đau của người dân đang đứng trước họa xâm lăng phương Bắc, Bọ đau với nổi đau người dân oan mất đất, người dân bị xử oan sai. Bọ căm phẫn trước nạn tham ô nhũng nhiễu gây tổn hại cho đất nước. Những lần ngồi với chúng tôi Bọ nói tại sao đất nước chúng ta đủ các điều kiện để nhanh chóng vươn lên giàu mạnh mà lại cứ lẹt đẹt thua kém thiên hạ như thế này. Bọ rất hy vọng vào chuyện các lãnh đạo sẽ sớm giác ngộ, hy sinh lợi ích riêng, lợi ích bè nhóm để thay đổi chính sách đưa đất nước đi lên cho nhân dân bớt lầm than".

Tôi ngỡ ngàng và ngạc nhiên khi biết tin ông Nguyễn Quang Lập bị bắt. Một người có cái tâm của một người tử tế, đàng hoàng và nỗi day dứt trước xã hội đầy rẫy bất công, tham nhũng, đạo đức xuống cấp nghiêm trọng, như ông - thật đáng quý giữa một rừng bút nô của chế độ. Ông đã làm theo tiếng gọi trách nhiệm của một trí thức có lương tri.

Tuy nhiên, nhà văn Nguyễn Quang Lập đã nhầm. Không có hành lang nào tuyệt đối an toàn cả. Chế độ cộng sản không có khả năng nhìn nhận sự thật để phục thiện, thay đổi, mọi thứ có vẻ như được thả lỏng chỉ là mị dân, lừa bịp dư luận.

Bất kỳ một yếu tố nào mà chế độ thấy rằng có thể gây ảnh hưởng lớn lên ý thức chính trị khác luồng tuyên truyền đối với xã hội đều bị tiêu diệt. Huống hồ là ông, với hàng triệu người mến mộ! Cho dù ông là đứa con đẻ của chế độ, một cây bút tài năng, đã đóng góp không nhỏ cho nền văn hoá, nghệ thuật của đất nước. Bắt ông, nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam thể hiện sự hung hăng, rối trí, hèn nhát và bạc bẽo.

Dù sao ông cũng đã rất can đảm, ý thức trước hậu quả việc làm của mình, khi ông nói vợ lúc công an đưa ra khỏi nhà "Em yên tâm, nếu 9 ngày anh không về thì khoảng 3 năm". Đúng là một khí phách lớn!

Lê Diễn Đức
Theo RFA Blog

Nguyễn Quang Lập - “Bác Hồ Tiến Hợi”

Lâu ngày không đến Nhà Hát Kịch Hà Nội, hôm nay đến chẳng gặp ai, chỉ gặp mỗi Tiến Hợi. Nó hỏi có vở mới không, mình nói không. Nó nói từ ngày tôi đóng vai nhà thơ trong kịch “Sám Hối” của ông, quay đi quay lại cả chục năm rồi. Bao nhiêu lần ông có vở mới tôi chẳng có vai. Mình nói đùa ông kinh doanh vai Bác Hồ đủ no rồi, cần gì vai khác. Nó bảo hồi này có ma nào thuê tôi đóng Bác Hồ nữa đâu.

Chuyên viên hóa trang cho “Bác Hồ Tiến Hợi”

Tôi sực nhớ sau bộ phim “Hà Nội Mùa Đông 1946” của Đặng Nhật Minh, đúng là không ai thuê Tiến Hợi đóng vai Bác Hồ nữa thật. Chẳng phải bây giờ Tiến Hợi không còn giống Bác Hồ nữa, hay thủ vai kém, mà tự nhiên thế, cả kịch lẫn phim đều vắng bóng nhân vật Bác Hồ.

Ngày xưa thì danh tiếng nó nổi như cồn nhờ nó thủ vai Bác Hồ. Nó mặt mũi, khổ người, dáng người giống y chang Bác Hồ khi Bác đến dự Đại hội Tua ở Pháp, hóa trang thì Bác Hồ thời nào nó cũng giống. Nó còn bắt chước được giọng Bác, nhiều khi nghe y chang tiếng Bác, khiến nhiều người xem, nghe rất cảm động.

Kịch, Phim bất kỳ đoàn nào có vai Bác Hồ là không thể không mời Tiến Hợi. Rồi các kỳ lễ lạt, phong trào sân khấu hoá rầm rộ, hễ 30/4 hay 2/9 thì thế nào cũng có vai Bác Hồ xuất hiện trước đám đông, có khi Bác nói đôi câu, có khi Bác chỉ đứng trên ô tô đưa tay vẫy vẫy; chỉ thế thôi nhưng Tiến Hợi vớ được khẳm tiền. Cả một mùa hè năm 1995, Tiến Hợi chạy sô từ Bắc vào Nam, thu tiền mệt nghỉ. Vào Nghệ An, Tiến Hợi Bác Hồ chỉ đứng cho các cô gái múa vòng quanh Bác chừng 5 phút lên phim là kiếm được bạc triệu. Để nguyên bộ dạng hoá trang thành Bác Hồ như thế, Tiến Hợi bay vào Đà Nẵng, đứng trên ô tô vẫy vẫy, cười cười, rồi phát kẹo, bánh cho các em thiếu nhi, Bác lại cười cười, vẫy vẫy... Chỉ thế thôi Tiến Hợi kiếm gần chục triệu đồng.

Vào Sài Gòn, Tiến Hợi Bác Hồ đứng trên khán đài, đọc tuyên ngôn xong, bỏ túi cả chục triệu đồng, bay ra Hà Nội đến Cung Văn Hóa, lấy giọng Bác Hồ nói với các em:

“Non sông Việt Nam có vẻ vang được hay không là do các cháu.”

Bác ẵm hai triệu đồng ngon ơ.

Thằng Tùng Cứt nói Tiến Hợi đóng Bác Hồ chỉ trong 10 ngày kiếm được 5 chục triệu - 50.000.000 đồng. Buôn thuốc phiện cũng không trúng lớn và dễ đến như thế.

Tiến Hợi nói: “Mọi người ơn Bác một, tao ơn Bác một trăm.”

Người có mặt mũi, dáng người giống Bác Hồ nên làm kịch sĩ, đóng vai Bác Hồ, kiếm tiền dễ dàng; nghe thì đơn giản thế thôi, nhưng thực ra phải tập luyện vất vả lắm. Tiến Hợi chăm, chịu nghe người chỉ bảo, nhưng hơi chậm hiểu, lại có cái bệnh mất tập trung, hay quên lời, nhiều khi thấy nó tập đóng vai Bác Hồ vất vả dễ sợ.

Mình nhớ hồi mình làm việc ở Nhà Hát, dựng vở gì đó của Phú Thăng, mình có chấp bút biên tập nhưng không nhớ tên vở, chỉ nhớ có vai Bác, mỗi lần làm thoại lời Bác đến khổ. Tiến Hợi Bác Hồ càng khổ hơn. Anh Tạo - Hoàng Quân Tạo - nhiều lần tru lên:

- Đó là thằng Hợi nói, không phải Bác nói, ngu ơi là ngu!

Nhiều lần điên lên, anh Tạo quát:

- Bác nói cái đéo gì mà mày nói thế, hả?

Được cái Tiến Hợi không tự ái, nó hết sức lắng nghe mọi người góp ý, phải sửa đi, sửa lại cả trăm lần nó cũng sửa cho kỳ được.

Khổ nhất mỗi khi Bác xuất hiện, thế nào cũng có đám đông quần chúng. Phải đứng thế nào cho ra vị thế Bác, lại không được để Bác xa rời quần chúng. Lắm khi thấy Tiến Hợi lúng ta lúng túng như gà mắc tóc, anh Tạo quát:

- Bác cơ mà! Bác mà đứng co ro thế hả?

Mọi người cười rũ. Quốc Toàn góp ý anh Tạo không được gọi Bác Hồ, chỉ gọi Tiến Hợi thôi, tránh phạm húy. Anh Tạo nghe liền. Nhưng thói quen gọi tên nhân vật, buột miệng vô thức rất buồn cười.

Nhiều khi quên, anh Tạo kêu lên:

- Ôi chà chà. Xem cái thằng Bác diễn ngu chưa kìa!

Nói xong anh giật mình, sợ bằng chết. Đến khi say nghề quên hết, lại buột miệng kêu lên:

- Bác Hồ ơi là Bác Hồ, mày diễn cái đéo gì đấy?

Chết cười. Rồi cuối cùng mọi việc cũng êm thấm cả. Tiến Hợi danh nổi như cồn nhờ vai Bác. Một đêm diễn kịch về cuộc đời Bác xong, đại diện Ban Lãnh đạo Thành phố lên sân khấu, tặng hoa, bắt tay Tiến Hợi. Khi ấy Tiến Hợi vẫn là Bác Hồ, nhưng nó khom người, kính cẩn đưa cả hai tay ra bắt tay vị lãnh đạo thành phố.

Hoàng Dũng sỉ vả:

- Sao mày ngu thế! Mày đang vào vai Bác, mày bắt tay kiểu đó, chẳng may có thằng nào chụp ảnh Bác khúm núm, người xem ảnh tưởng là Bác thật, có chết không?

Mấy đêm diễn sau đó ở những thành phố khác, nghe lời Hoàng Dũng, khi lãnh đạo thành phố lên sân khấu, tặng hoa, bắt tay, Tiến Hợi diễn vai Bác đúng sách, Bác đứng thẳng, chững chạc, bắt tay với vẻ âu yếm, lại còn vỗ vỗ vai lãnh đạo, thân mật kiểu Bác cháu.

Nhưng làm thế, Tiến Hợi bị anh Tạo mắng:

- Sao mày ngu thế? Người ta là lãnh đạo, mày là cái đéo gì mà mày vỗ vai người ta?

Tiến Hợi nhăn nhó:

- Lúc ấy em đang vào vai Bác mà.

Anh Tạo gắt:

- Vào vào cái đéo gì. Hết kịch là hết Bác, nghe chưa!

Làm gì cũng bị chửi, Tiến Hợi ức lắm, vào hậu đài thở dài, nói:

- Chỉ là Bác thôi mà Hoàng Dũng bảo một đằng, anh Tạo bảo một đằng, tao biết làm thế nào cho đúng là Bác.

Thằng Tùng Cứt nói:

- Mày làm Bác bao nhiêu lần mà mày đéo biết phải làm sao cho giống Bác. Tụi tao biết gì đâu mà mày hỏi tụi tao!

Nguyễn Quang Lập
(Quê Choa)

Vợ Bọ Lập 'bất đồng' với Bộ Công an

Blogger, nhà văn Nguyễn Quang Lập là hội viên của bốn hội văn nghệ, sân khấu ở Việt Nam.

Vợ nhà văn Nguyễn Quang Lập, blogger vừa bị bắt hôm 06/12/2014, không đồng ý với tuyên bố của Bộ Công an nói chồng của bà bị 'bắt quả tang'.

Trang tin điện tử của Bộ Công an hôm thứ Bảy nói: "Ngày 06/12/2014, Cơ quan An ninh điều tra Công an thành phố Hồ Chí Minh đã bắt quả tang, ra lệnh khám xét khẩn cấp và tạm giữ hình sự đối với Nguyễn Quang Lập, sinh năm 1956...

"Cơ quan An ninh điều tra Công an thành phố Hồ Chí Minh đang tiếp tục điều tra làm rõ hành vi vi phạm pháp luật của Nguyễn Quang Lập để xử lý theo quy định của pháp luật."

Trao đổi với BBC hôm 07/12, bà Hồ Thị Hồng, vợ ông Lập, nói: "Bắt quả tang cái gì, đang viết văn thì bắt quả tang viết văn à? Anh ấy đang ngồi viết văn...

    Bắt quả tang cái gì, đang viết văn thì bắt quả tang viết văn à? Anh ấy đang ngồi viết văn... Anh ấy bảo với tôi là anh đang hoàn thành hai cuốn tiểu thuyết cho xong, sợ là ít hôm nữa già quá, mệt quá viết không nổi, thì anh phải viết trong lúc này

Bà Hồ Thị Hồng, vợ blogger Bọ Lập

"Anh đang ngồi viết văn thôi, viết ở trên máy mà ông vẫn thường thường ngồi sáng tác... Khi bước vào nhà tôi, họ bảo 'bọn tôi là bên bảo vệ lên phòng xem phòng cháy, chữa cháy'.

"Họ chỉ mào đầu nói như thế, nhưng 7-8 người ập ngay vào, lao thẳng vào phòng khách, rồi phòng ngủ nơi phòng làm việc của chồng tôi đang làm.

"Ông đang ngồi viết một tập tiểu thuyết, ông ấy vẫn còn đang sáng tác, ông bảo để hoàn thành cuốn tiểu thuyết ấy," vợ của blogger khẳng định.

'Quả tang hay là cớ?'

Bình luận về sự việc, hôm Chủ Nhật, luật sư Trần Thu Nam nói với BBC:

"Việc họ sử dụng từ ngữ là bắt quả tang hay bắt một cách gì đó thì không quan trọng. Quan trọng là có tội hay không có tội, việc bắt giữ đúng hay sai thôi, chứ việc dùng những thuật ngữ bắt quả tang hay không, thì những việc ấy không quan trọng lắm.

"Nếu mà nói là bắt quả tang như trường hợp của ông Lập thì tôi nghĩ là không đúng, là vì ông đang ngồi trong nhà, trong cửa thì có ai chứng kiến về việc ông ấy phạm một hành vi phạm tội gì không.

    Nếu mà nói là bắt quả tang như trường hợp của ông Lập thì tôi nghĩ là không đúng, là vì ông đang ngồi trong nhà, trong cửa thì có ai chứng kiến về việc ông ấy phạm một hành vi phạm tội gì không

Luật sư Trần Thu Nam

"Mà việc chứng minh hành vi phạm tội thì cần thiết phải giám định, hoặc là phải rõ ràng, những chứng cứ phải rất rõ ràng thì mới có thể nói được. Ví dụ như việc đánh người ở giữa phố bị mọi người nhìn thấy thì mới có thể nói là bắt quả tang được.

"Chứ còn những người đang ngồi ở trong phòng, ngồi ở trong nhà, thực hiện một bài viết gì đó, bài viết đó có vi phạm, xâm phạm quyền lợi của ai không thì phải qua một cơ quan giám định nữa, thì mới chắc chắn được," luật sư Nam nói.

Một luật sư khác, ông Ngô Ngọc Trai, cũng nói với BBC cùng ngày:

"Đại thể thì việc cải trang làm người bình thường, xong rồi vào hỏi về một việc khác, xong rồi 'bắt quả tang', thì thực ra là cơ quan an ninh người ta cứ làm phức tạp hóa, hay là người ta có thêm một sáng kiến mới để ghi nhận công lao, hay tâm huyết của người ta như thế nào, thì tôi không biết.

"Chứ còn lâu nay, nếu bắt phải ai thì người ấy phải chịu, quan điểm người ta quy kết thì phải chấp nhận, chứ còn cách thức bắt như thế nào, theo tôi là không quan trọng...," ông nói.

'Hai mặt của phản biện'

Nơi làm việc của blogger, nhà văn Nguyễn Quang Lập (Bọ Lập) sau khi bị khám xét.

Hôm thứ Bảy tuần trước, nhà chức trách công bố bắt ông Hồng Lê Thọ, chủ trang blog Người Lót Gạch, theo điều 258 của Bộ luật Hình sự Việt Nam vốn phạt 'tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân'.

Bình luật điều luật này, Luật sư Ngô Ngọc Trai nói:

"Về điều 258, quan điểm của tôi như vầy: việc người ta phản ánh, lên tiếng về các vấn đề của đất nước, đấy là việc làm chính đáng và cần phải khuyến khích.

"Chứ còn cứ quy chụp người ta phạm thế này, thế kia, tuyên truyền chống nhà nước, thực ra mình phải hiểu là nhà nước chỉ là công cụ, phương tiện thôi để giúp cho đời sống con người được tốt hơn.

"Thế thì khi nhà nước chưa làm tròn vai trò, trách nhiệm công cụ của mình thì người ta có quyền lên tiếng, phản ánh về những cái đó.

"Thì cái đó là cái chính đáng, thế còn việc quy chụp, tôi cho là không đúng.

    khi nhà nước chưa làm tròn vai trò, trách nhiệm công cụ của mình thì người ta có quyền lên tiếng, phản ánh về những cái đó. Thì cái đó là cái chính đáng, thế còn việc quy chụp, tôi cho là không đúng

Luật sư Ngô Ngọc Trai

"Thế còn về phía người viết, những người lên tiếng thì cũng phải hiểu rằng những cá nhân, những cơ quan, người ta nắm những trọng trách, trách nhiệm, người ta có những khó khăn nhất định

"Thế thì khi viết phản ánh thì anh cũng phải khách quan, anh phải nhìn đa diện, chứ đừng xúc phạm hay vu khống, thì đó lại là vi phạm, thế thôi," luật sư Trai nêu quan điểm.

'Thách thức hay là không?'

Hôm 07/12, Tiến sỹ Nguyễn Quang A, nhà quan sát xã hội dân sự từ Hà Nội, bình luận về vụ bắt hai blogger Nguyễn Quang Lập và Hồng Lê Thọ vốn diến ra chỉ trong vòng một tuần lễ và chỉ vài ngày trước thềm Ngày Nhân quyền Quốc tế (10/12) hàng năm.

Ông nói: "Tôi nghĩ rằng họ không phải là thách thức đâu, mà họ nhổ toẹt vào cái mà họ nói là nhân quyền của họ, chứ không phải là thách thức. Bởi vì chuyện như thế này nó đã xảy ra từ lâu rồi.

"Nhiều chuyện khác nhưng các bloggers như anh Trương Duy Nhất vẫn còn đang ở trong trại giam, anh Phạm Viết Đào vừa mới được ra, rồi việc bắt anh Nguyễn Hữu Vinh (anh Ba Sàm). Những cáo buộc họ nêu ra là hết sức vu vơ.

Bộ Công an ra thông báo về vụ bắt giữ ông Nguyễn Quang Lập hôm 06/12/2014.

"Và tôi rằng đến anh Hồng Lê Thọ và bây giờ đến anh Nguyễn Quang Lập, thì nó là một cái dài dài, chứ nó không phải là một đột xuất gì cả.

"Cái đấy chứng tỏ một cung cách của người ta hiểu về nhân quyền là: hiểu về nhân quyền là phải theo kiểu của chính quyền ở đây họ nghĩ thế nào, thì đấy mới là nhân quyền."

Cùng ngày Chủ Nhật, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng, một nhà báo độc lập từ Sài Gòn khi bình luận các vụ bắt bloggers mới nhất, không cho rằng chính quyền Việt Nam thách thức quốc tế về nhân quyền.

Ông nói: "Tôi không cho là có động thái muốn thách thức dư luận quốc tế về vấn đề nhân quyền ở Việt Nam.

    Tôi nghĩ rằng họ không phải là thách thức đâu, mà họ nhổ toẹt vào cái mà họ nói là nhân quyền của họ, chứ không phải là thách thức. Bởi vì chuyện như thế này nó đã xảy ra từ lâu rồi

Tiến sỹ Nguyễn Quang A

"Và nhà nước Việt Nam, có lẽ họ đã đủ khôn ngoan để họ biết rằng không nên thách thức quốc tế, đặc biệt trong hoàn cảnh nhà nước Việt Nam ngày càng bị phụ thuộc và phụ thuộc ngày càng nhiều vào quốc tế tế về một số vấn đề lợi ích kinh tế, cũng như chính trị, kể cả vấn đề quân sự.

"Tôi chỉ cho là ngày quốc tế nhân quyền không được đặc biệt khuyến khích, nói cách khác là vẫn bị một thái độ kỳ thị ở Việt Nam, đặc biệt là từ phía nhà nước.

"Họ không xem đó là ngày quốc tế nhân quyền, mặc dù họ luôn tuyên bố rằng họ là người luôn bảo đảm những quyền về các quyền con người," ông Dũng nói.

'Răn đe, bất an'

Hôm thứ Bảy, nhà thơ Đỗ Trung Quân nói với BBC các vụ bắt giữ bloggers, mà mới nhất là vụ ông Nguyễn Quang Lập, là một 'hình thái và tín hiệu răn đe' với giới bloggers.

Ông nói với BBC: "Tôi thấy đây cũng là một dấu hiệu gì đó nó hơi không bình thường đối với những người như anh Hồng Lê Thọ, anh Nguyễn Quang Lập.

Blog của nhà văn Nguyễn Quang Lập thu hút nhiều sự theo dõi trên mạng xã hội ở VN.

"Nhận định của tôi có thể đúng, có thể không đúng, nhưng đó là thông điệp răn đe, tôi chỉ biết được tới đó thôi, còn chuyện cung đình tôi cũng lơ mơ lắm.

"Nhưng mà tôi nghĩ trong lúc này có lẽ đó là một sự răn đe nào đó khi mà tình hình ở trong nội bộ của nhà nước cũng đang có nhiều vấn đề, thì đó có thể là một hình thái răn đe không biết chừng."

Còn nhà thơ, nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo cho rằng việc bắt bớ đang gây ra tâm trạng 'bất an', trong khi lẽ ra nhà nước, theo ông, nên tìm cách khách để tiếp thu từ giới phản biện.

Ông nói với BBC: "Nó bất an lắm. Nếu mà cứ bắt bớ như thế thì quả bất an. Và tôi thấy là nên có một cách khác để phát huy được những cái trí tuệ, tài năng của những con người, đặc biệt là trí thức Việt Nam.

Ông nói về sự cần thiết của tiếng nói phản biện: "Tôi nghĩ rằng nhiều khi cũng phải có những tiếng nói phản biện và tiếng nói phản biện không phải là để lật đổ nhà nước. Mà đấy là những tiếng nói để một đất nước phải suy nghĩ.

    Riêng tôi đánh giá rằng việc bắt giữ blogger Hồng Lê Thọ và Nguyễn Quang Lập đã cơ bản dừng lại và nhiều khả năng là con số bắt giữ lần này chỉ là con số 'hai' mà thôi và sẽ không có thêm một trường hợp nào bị bắt cho tới Hội nghị Trung ương cuối năm 2014

Tiến sỹ Phạm Chí Dũng

"Phải suy nghĩ để có những thay đổi để nó tốt hơn thôi. Tôi cho rằng mục đích của những bài phản biện hầu hết là để làm sao cho đất nước tốt hơn. Có thể nó không hợp với nhà cầm quyền thì họ có thể bắt người này người kia và nếu như thế thì có thể bắt rất nhiều người," blogger Nguyễn Trọng Tạo nói.

'Sẽ không bắt thêm?'

Tiến sỹ Phạm Chí Dũng nói với BBC ông tin rằng từ nay tới Hội nghị kế tiếp của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, sẽ không có thêm các vụ bắt bớ blogger, nhà hoạt động nào nữa.

Ông nói: "Cũng như năm trước khi bắt bloggers Trương Duy Nhất và Phạm Viết Đào thì lập tức xuất hiện một luồng thông tin mà tôi cho là luồng thông tin này từ trong một số giới công an và dư luận viên đưa ra là có một danh sách 20 bloggers bị bắt, thậm chí là lên tới 30 bloggers bị bắt.

"Nhưng mà sau đó đã không có một danh sách nào cả, đã không có một người nào bị bắt thêm.

"Và năm nay cũng vậy, cũng xuất hiện một thông tin là sẽ có một bản kê danh sách khá dài, có thể một số nhân vật nào đó, thậm chí tôi muốn nói luôn là đã có dư luận về một số bloggers có thể có triển vọng 'nhập kho' nhất... và một số vị khác.

"Riêng tôi đánh giá rằng việc bắt giữ blogger Hồng Lê Thọ và Nguyễn Quang Lập đã cơ bản dừng lại và nhiều khả năng là con số bắt giữ lần này chỉ là con số 'hai' mà thôi và sẽ không có thêm một trường hợp nào bị bắt cho tới Hội nghị Trung ương cuối năm 2014."

Tuy nhiên, hôm 07/12, có tin nói blogger Mẹ Nấm, tức bà Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, đã bị công an địa phương ở Nha Trang 'chặn bắt' và 'tạm giữ' vào sáng Chủ Nhật.

Blogger Mẹ Nấm là một trong những thành viên sáng lập Mạng Lưới Blogger Việt Nam (MLBVN) và chủ trương các đối thoại, tọa đàm về nhân quyền, quyền của xã hội dân sự như các buổi tọa đàm 'Cafe nhân quyền' ở ba miền tại Việt Nam.

Theo BBC

Cây gậy của Bọ Lập

Trong buổi tối ngày 6-12, khi ngồi ngẫm nghĩ về Bọ Lập, điều tôi thắc mắc là người ta có cho ông mang theo cây gậy của mình hay không. Đơn giản vì đôi chân của ông đã rất yếu, Ngay cả khi có cây gậy kề bên, cũng ít khi nào người nhà để ông đi một mình.

Bọ Lập, tức nhà văn Nguyễn Quang Lập, một trong những nhà văn hiếm hoi của "bên thắng cuộc" mà tôi giữ quan hệ với tình thương mến như đối với một nhân sĩ. Ngoài việc viết xuống, có lẽ chất giang hồ trong con người Bọ Lập còn khiến cho công việc quan sát cuộc sống của ông trở nên tự do, đa chiều hơn, chia sẻ hơn.

Tôi nhớ đến cây gậy của ông, với dáng đi khập khiễng và nụ cười đầy sảng khoái. Những ngày tháng cuối cùng mà người Việt còn vượt thoát được những hàng rào công an chằng chịt để xuống đường chống Trung Quốc đưa giàn khoan xâm lấn trên biển, Bọ Lập hăm hở đi từ nhà ở Thảo Điền đến trung tâm Sài Gòn rất sớm. Đoàn người sải bước quá, bỏ quên lão già ở sau. Thậm chí bạn bè cũng không ai đợi. Cuối buổi, Bọ Lập chống gậy khập khiễng đi về một mình, vừa cười ha hả, vừa mắng "mấy thằng không ra gì, ỷ chân khoẻ đi nhanh, bỏ tau ở lại một mình".

Những người biết Bọ Lập, ai cũng nhớ rằng các rắc rối đến với ông rất sớm, từ đầu thập niên 2000, chẳng hạn như từ kịch bản phim "Không có Eva". Hội đồng duyệt do bà Nguyễn Thị Hồng Ngát chủ trì đã phê không duyệt cho kịch bản này được dựng thành phim vì cho rằng tác giả đã mô tả một khung cảnh đời quá u tối và bi quan. Chuyện kể này nhằm để làm rõ lời bàn tán của rất nhiều người rằng Bọ Lập khôn ngoan, gần đây chọn một phương thức phản kháng để "hợp thời".

Khi tôi viết những dòng này, Bọ Lập với căn bệnh tiểu đường có thể đang nằm đâu đó trong phòng tạm giam, lạnh lẽo và không thể tiện nghi như ở nhà của ông. Tôi từng chăm sóc mẹ mình nhiều ngày. Bà bị bệnh tiểu đường nặng và chân rất yếu. Ngay cả khi chống gậy vẫn phải có người trông. Ở trong phòng tạm giam đó, tôi ngẫm nghĩ, giống như mẹ tôi, rằng ai sẽ giúp cho Bọ Lập đi vệ sinh, ngay cả khi ông có cây gậy quen thuộc của mình.

Hồi giữa năm nay, Bọ Lập gọi tôi ra quán. Ông sợ tôi không đến vì biết rõ tính tôi không thích đám đông, nên gọi bắt nhà thơ Đỗ Trung Quân làm cam kết phải đưa tôi ra cho bằng được. Anh Quân gọi, mắng "thằng quỷ, mày làm gì mà để cho ông Lập ép cả tao". Lý do của buổi gặp mặt đó, chỉ là cớ để ông nhắc cho tôi biết rằng có "nhiều người quan trọng" khó chịu mấy bài phóng sự về bạo loạn ở Bình Dương của tôi. Khi đưa bài của tôi lên blog Quê Choa, ông nhận được điện thoại giọng lạnh lùng, bảo phải tháo xuống ngay nếu không muốn gặp rắc rối. Dặn tôi cẩn thận rồi lại dúi cho mấy cuốn sách của ông đã ký tặng sẳn. Bọ Lập ra về - cũng dáng đi khập khiễng và cây gậy ấy.

Trang blog Quê Choa đem lại cho ông không ít phiền phức. Trước khi vào phòng tạm giam theo lệnh chính thức của công an, Bọ Lập cũng đã làm quen với một sự giam hãm không tuyên bố từ rất lâu trước đó. Các mục viết thường xuyên của ông trên báo nhà nước đột nhiên bị cắt bỏ, thôi không cho cộng tác nữa. Các nơi làm việc bỗng lơ là và mất dần một cách khó hiểu. Nhà văn Thuỳ Linh ở Hà Nội kể rằng các kịch bản có tên tác giả Nguyễn Quang Lập bị từ chối liên tục. Đến mức, chị phải khuyên rằng nếu chỉ để làm nghề, thôi thì Bọ Lập thử lấy tên khác xem. Quả nhiên, kịch bản mang tên vô danh tiểu tốt nào đó thì lại được duyệt ào ào.

Trước và sau khi Bọ Lập bị bắt, không khí văn nghệ Việt Nam nói chung, và Sài Gòn nói riêng, mỗi lúc một căng thẳng. Những người bị bắt dù không lạ nhưng vẫn làm cho buổi cơm chiều của giới trí thức bị thảng thốt, ngàn ngạt. Đã có lúc tin đồn trên mạng bảo rằng có một danh sách đang được countdown từng ngày. Mọi người kháo nhau và cười rất kiêu bạc rằng Solzhenitsyn mô tả Quần đảo Gulag và nơi này không khác nhau là mấy. "Nghe đồn cái phòng để sẳn đề tên tui, vừa thay bảng tên ông đó nghe", Đỗ Trung Quân cứ hay trêu Huỳnh Ngọc Chênh theo kiểu đó.

Những lúc như vậy Bọ Lập lại cười ha hả và nâng ly bia. Trang blog của ông vẫn là một trong những nơi mà hàng chục ngàn người tìm đến mỗi ngày, sức hút không thua gì một tờ báo tiền tỉ của nhà nước, nhưng lại rất gần gũi vì chỉ đưa những gì con người muốn nói với nhau, chia sẻ với nhau. Được và mất thật mong manh, nên đâu có gì quan trọng nữa.

Một ngày sau khi Bọ Lập bị tạm giam, có bài báo đánh với theo ông già đi không vững. Người viết nặc danh ghi rằng Bọ Lập là một nhà văn không có phẩm hạnh khi dám chỉ trích tổng bí thư. Tôi thì chỉ nghĩ rằng rất nhiều các nhà văn trên toàn thế giới xã hội chủ nghĩa luôn ca ngợi các tổng bí thư, cũng không có mấy ai trong số họ giới thiệu được chút phẩm hạnh nào của mình. Bọ Lập chắc cũng không màng loại phẩm hạnh đó.

Bao giờ thì Bọ Lập quay về nhỉ? Khi biết tin Bọ Lập bị bắt, tôi lại nhớ Việt Khang, Trần Vũ Anh Bình... Lẽ nào con người hát và viết, nói điều mình nghĩ lại có thể là tội phạm? Hơn nữa, đó lại là những con người yêu nước. Buổi chiều dừng chân trú cơn mưa ở vỉa hè, chợt thấy nơi đó bày bán những cây gậy bằng tre. Tôi nhìn địa chỉ và ghi lại. Biết đâu Bọ Lập khi bước ra, ông vẫn cần một cây gậy mới để đi cùng, trong vòng vây thương mến của mọi người chào đón ông.

Nhạc sĩ Tuấn Khanh
Theo RFA Blog

Ba cuốn sách mới của nhà văn Nguyễn Quang Lập

Hung tin vừa chấn động truyền thông: nhà văn Nguyễn Quang Lập tức blogger Quechoa đã bị An ninh TPHCM bắt đi từ nhà riêng ở Thảo Điền lúc 14h ngày hôm nay (6/12/2014) theo điều 258 Bộ Luật Hình sự. Trong khi theo dõi số phận của nhà văn kiêm blogger có lượng người đọc cao hàng đầu hiện nay tại VN, nguyên thành viên nòng cốt của Ban Vận động Văn đoàn Độc lập VN, Văn Việt xin giới thiệu lại 3 tác phẩm gần đây của ông được truyền thông chính thống đề cao. Chúng ta cùng cầu chúc cho Nguyễn Quang Lập được an lành. Chúng ta luôn đứng bên anh.

1/ Nguyễn Quang Lập kể ‘Chuyện nhà quê’

Giọng điệu châm biếm, hài hước và phong cách “khẩu văn” – viết như nói – giúp Nguyễn Quang Lập rút ngắn khoảng cách giữa độc giả và tác giả.

Tên sách: Chuyện nhà quê
. Tác giả: Nguyễn Quang Lập
, NXB Hội nhà văn

“Chuyện nhà quê” là tập truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Quang Lập.

Bìa sách "Chuyện nhà quê

Qua những trang viết trong Chuyện nhà quê, ông phơi bày tật xấu của các nhân vật một cách không thương tiếc. Lối viết “khẩu văn” đặc trưng của bọ Lập có thể khiến người đọc lần đầu tiên tiếp xúc những tác phẩm của ông có đôi chút choáng ngợp với những suy nghĩ về con người, cuộc sống được bộc lộ một cách rất thành thật và hồn nhiên, chẳng hề ngượng ngùng hay cố gắng hoa mỹ.

Chẳng hạn như ở truyện ngắn Anh hờ hờ, tác giả dám đưa cả bản thân mình và những tên tuổi khác vào làm nhân vật như: Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Khải… Cả câu chuyện là để phê phán thói hư vinh, xem trọng danh vọng hơn bản chất nghệ thuật của anh Hờ Hờ. Tác giả can đảm tự phê phán thói xấu của chính mình qua một chi tiết trong truyện: khi biết ai về nhà anh Hờ Hờ cũng được đãi cỗ linh đình, ông cũng mong muốn được anh Hờ Hờ mời về nhà và khi có cơ hội đó, ông đã nhận ngay lập tức. Tinh thần tự phê phán đó khiến người đọc phần nào nhớ đến Trung Trung Đỉnh vì ông cũng nhiều lần tự phê phán bản thân qua những truyện ngắn có nhân vật chính như đang đại diện cho chính bản thân mình.

Trang viết của Nguyễn Quang Lập cũng không thể thiếu chất hài hước, trào phúng. Đọc hết một truyện ngắn của ông, thường người ta tìm thấy sự châm biếm ẩn sau cuối mỗi câu chuyện. Như trong Ký ức năm hào, ở đầu truyện, có thể người đọc sẽ chỉ nghĩ đây là hồi ức dễ thương, có phần hài hước của một cậu bé về lần đầu tiên khi cậu kiếm được năm hào và nâng niu nó như thế nào. Cậu có phần tự mãn về bản thân mình khiến chúng ta chưa thấy rõ sự tự châm biếm mỉa mai, nỗi buồn của cậu. Chỉ đến tận cùng, câu chuyện mới đột ngột chuyển hướng. Tiêu biểu cho kiểu cấu trúc này là những truyện như: Thằng sứt môi, Chuyện tình anh cu Đom…

Chuyện nhà quê còn là mảng hồi ức khó quên của một người con khi nhớ về nơi chôn nhau cắt rốn. Làng phố trong văn của bọ Lập có sự kết hợp giữa cái bần cùng, chất phác của làng với cái ồn ào, xô bồ của phố. Sự nhạy cảm vốn có của một nhà văn nhiều kinh nghiệm sống giúp Nguyễn Quang Lập viết nên những trang viết rất đời. Ông trăn trở trong từng câu chuyện và nhân vật thể hiện cái nhìn thương cảm trước những tha hóa, đổi thay của con người, của thời cuộc.

Bạch Tiên

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/sach/diem-sach/nguyen-quang-lap-ke-chuyen-nha-que-3018194.html

2/ ‘Hạnh phúc mong manh’ của Nguyễn Quang Lập

Các nhân vật của ông dường như chưa hề bị đời sống làm cho méo mó, dị dạng. Họ vẫn rất đẹp, đẹp từ vóc dáng, tâm hồn.

Bìa sách “Hạnh phúc mong manh”.

Tên sách: Hạnh phúc mong manh
Tác giả: Nguyễn Quang Lập
NXB Văn học
Giá bìa: 58.000 đồng “Hạnh phúc mong manh” là tập sách chọn lọc những truyện Nguyễn Quang Lập viết trong thời kỳ đầu, sau khi ông giải ngũ và trở về làm việc ở Sở Văn hóa – Thông tin Bình Trị Thiên thời bấy giờ. Lúc đó, ông ngày ngày nấu cơm rửa chén giặt đồ hầu hạ em trai là Nguyễn Quang Vinh viết tiểu thuyết (như sau này ông kể lại trong tạp văn Tôi đã viết truyện ngắn như thế nào).

Trong Hạnh phúc mong manh, độc giả được gặp lại những truyện ngắn đã làm nên tên tuổi nam tác giả trên văn đàn Việt Nam. Một trong những truyện đó là Tiếng lục lạc. Nỗi ám ảnh về di chứng chiến tranh, nỗi xót thương về số phận con người trong Tiếng lục lạc đã theo những trang văn Nguyễn Quang Lập tới hôm nay, mỗi ngày thêm quyết liệt.

Không chỉ là điểm khởi đầu, cuốn sách nhỏ này còn mang ý nghĩa là nơi lưu giữ những cảm xúc và hồi ức thời tuổi trẻ của ông. Trong những ngày xưa cũ ấy, ông đã nhìn cuộc sống như một bức tranh màu nước. Dẫu có đổ vỡ, xót thương thì vẫn hàm chứa một vẻ đẹp mong manh đến nao lòng.

Trung tâm “những bức tranh màu nước” của ông là Kan Liêng trong Cầu cho Nàng Liêng trẻ mãi, là Thương trong Chuyện sót lại ở thung lũng Chớp Ri, là Liên và Mai trong Hạnh phúc mong manh, là Cu-muôn và Ba-đoong trong Cây sến lửa… Cách ông miêu tả vẻ đẹp và nỗi u sầu của họ như thể đây là hình ảnh được tạo ra từ những đám mây và ráng chiều, nhìn từ một khe núi sâu, có chút gì đó xa xôi, phi hiện thực, nhưng lại mang tới cho ta một cảm giác rất thực.

Bước ra từ bầu không khí quyện khói súng những tháng ngày chiến tranh và sau chiến tranh, nhân vật của Nguyễn Quang Lập dường như chưa hề bị đời sống làm cho méo mó, dị dạng. Họ vẫn rất đẹp, đẹp từ vóc dáng, tâm hồn.

Nàng Kan Liêng trong Cầu cho Nàng Liêng trẻ mãi có lẽ là hình ảnh hoàn mỹ nhất về cái đẹp trong tập truyện ngắn này. Nàng như một bông hoa rừng tươi mát, trẻ trung, “đẹp từ thời nàng còn nói ngọng đẹp mãi lên đến thời nàng được cưa sáu cái răng cửa”. Đẹp cả khi nàng thấm thía nỗi bơ vơ, lẻ loi sau lần ném hòn sỏi từ chối Kon Kim – người nàng thầm thương từ lâu, vì chàng “khèn bè không biết thổi, đàn Abel không biết chơi, hát cha-chấp câu quên nhiều hơn câu nhớ”. Giọng văn trong truyện này cũng thật đặc biệt, như tiếng khèn bè, như tiếng suối chảy, như tâm tình giản đơn bộc trực của những người vùng cao. “Ồ, về núi rừng của miềng mà không biết chuyện Kan Liêng là không biết về rồi. Cho miềng điếu thuốc, miềng kể cho mà nghe”. “Kon Kim lại trở về với dân làng Tupal. Làng Tupal tự hào lắm, dọc song Đăk-rông không ai tài giỏi như Kon Kim. Kon Kim buồn nhưng không chết, làng Tupal vui hung”. “Nhưng ai cũng biết, Kan Liêng đẹp nhất làng Tupal vẫn lẻ loi, khi hội đã tàn, lửa đã tắt, Kan Liêng trở về không làm sao chợp mắt. Kon Kim cũng rứa…”

Cô giáo Thương trong Chuyện sót lại ở thung lũng Chớp Ri lại mang vẻ đẹp của một tâm hồn đa cảm và yếu đuối. Người yêu hy sinh ở chiến trường xa, nỗi đau khổ và cô đơn khiến cô ngã vào vòng tay của một thầy giáo trẻ cùng trường. Nhưng điều ấy lại khiến cho Chơn – đứa con nuôi cô vô cùng yêu quý, phẫn nộ bỏ đi khiến cô bỏ dạy một năm để đi tìm, khóc gọi tên con từ buổi chiều này sang buổi chiều khác…

Trong Hạnh phúc mong manh, cuộc ra đi của Liên và đứa con ở cuối truyện là kết quả của một cuộc giằng xé nội tâm đầy phức tạp. Liên bị thất lạc anh trong chiến tranh khi đã có với anh một đứa con, đã cùng con trải qua năm tháng nghèo nàn và đau khổ, khi tìm được anh thì anh đã có vợ rồi. Dẫu thế, anh vẫn thương yêu mẹ con Liên, và anh lại đang muộn mằn đường con cái. Dường như chỉ cần vươn tay tới một chút nữa, Liên sẽ chạm tới hạnh phúc. Nhưng cô đã chọn quyết định buông tay. Có lẽ vì hạnh phúc như một chiếc chăn, người này ấm thì người kia lạnh. Cô thà bước tiếp trong cơn giá lạnh ngoài kia chứ không thể giành lấy chút ấm áp của người đàn bà cũng đầy nỗi lòng trong căn nhà ấy…

Hạnh phúc mong manh, ngay từ nhan đề tập truyện này đã mang theo nhân sinh quan của Nguyễn Quang Lập những ngày đầu theo nghiệp viết lách. Ông biết rằng hạnh phúc là thứ khó nắm bắt, nhưng ông nhìn thấy những sinh thể mang theo loại cảm giác hạnh phúc ấy ở khắp nơi. Trong nụ cười của nàng Kan Liêng, trong ý chí của Chơn, trong niềm thanh thản của Liên…

Có lẽ vì khi ấy ông còn trẻ, và nhìn cuộc đời bằng đôi mắt lãng mạn. Thường người ta sẽ đánh rơi đôi mắt ấy ở một giai đoạn nào đó trong cuộc đời và không biết cách nào để tìm lại. Nguyễn Quang Lập, may mắn hơn, ông đánh rơi nó vào những trang viết của ông.

Hoài Thương

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/sach/lang-van/hanh-phuc-mong-manh-cua-nguyen-quang-lap-2946320.html

3/ Ba hương vị khó quên trong ‘Ký ức vụn’

The cay, ngọt đắng hay mằn mặn là những ‘gia vị cảm xúc’ mà Nguyễn Quang Lập đưa vào trang viết.

Tên sách: Ký ức vụn. 
Tác giả: Nguyễn Quang Lập, 
NXB Văn học và công ty sách Phương Nam ấn hành.

Bìa sách “Ký ức vụn”.

Nối tiếp thành công của Ký ức vụn tập một, Nguyễn Quang Lập tiếp tục “khuấy đảo giang hồ” với cuốn sách thứ hai cùng tên. Đây vẫn là tập hợp những entry mới từ trang blog riêng của ông, vốn được nhiều người đón đọc, vẫn là món khẩu văn rặt giọng “bọ” tưng tửng ngày nào mà ai trót vào xem thì khó dứt ra. Trang văn của bọ Lập khiến độc giả thấy hứng thú có lẽ là nhờ sự kết hợp của ba loại hương vị vừa quen, vừa lạ, vừa độc tạo nên món “đặc sản” khẩu văn.

Hương vị thứ nhất: châm biếm the cay. The cay thôi, chứ chẳng phải là cay nồng độc địa. Óc quan sát, khả năng tung hứng ngôn ngữ của ông khiến độc giả phải thán phục. Chỉ bằng một vài câu nhẹ tênh, viết mà như nói (cho nên mới gọi là khẩu văn), nhân vật của ông xông xênh hiện ra, sống động và chân thực.

Hãy xem bọ Lập tả chân dung một ông sếp tổng công ty Nhà nước mù công nghệ nhưng cứ thích tỏ vẻ ta đây sành điệu bờ lốc bờ leo như ai. “Nghe chúng nó bảo mày có cái blog hay lắm à, gửi cho anh đọc đi. Mình nói anh vào Guk gồ gõ… là ra ngay thôi. Anh nói Guk gồ guk gheo làm gì cho phức tạp, dạo này anh bận lắm. Mày chịu khó ra bưu điện gửi cho anh.” (Chuyện mạng méo thời nay).

Hay một chị gái quê nhờ bán than mà lột xác thành quý bà sang trọng, mấy chục năm sau gặp lại: “Chị cười to, nói thằng ni khinh chị rứa bay. Tau bây chừ quan hệ tuyền ông to bà nậy, phải đổi giọng bọ ra giọng Bắc cho nó sang, thỉnh thoảng nhả ra mấy tiếng Ing Liền cho người ta nể”.

Chân dung anh cu Đom đểu giả bạc tình chỉ tả câu này là ra hết: “Anh Đom nói chui vô hang Dơi chớ mô, ăn hết đồ ăn mang theo thì về chớ răng. Anh khoa chân múa tay, nói chưa khi mô tau được ăn no như rứa, cơm no bò cưỡi ngày sáu phát sướng cực. Anh lại ngửa cổ cười he he.”

Những gương mặt, câu chuyện ấy ta vẫn gặp hàng ngày. Nhưng hình như trong ký ức của ta chẳng được sống động đến thế, mà bảo ta kể lại, ta cũng chịu thua, không cách nào kể lại ra được cái vị đậm đà, the cay như bọ kể.

Hương vị thứ hai là: rưng rưng ngọt đắng. Chuyện bọ Lập không chỉ có châm biếm mà còn có thấm đẫm nghĩa tình, nghĩa tình thật sâu. Hình ảnh con bé cố hết hơi ù mọi để lấy được phần thưởng cái bánh Trung thu về cho em, đang sung sướng ôm cái bánh chạy về nhà thì trên đường Mỹ thả bom, sợ quá em đứng tim mà chết, khi chết vẫn ôm khư khư cái bánh Trung thu trước bụng (Con ù mọi) khiến ta ám ảnh mãi.

Hình ảnh người cha (Nhớ ba), người thầy (Thầy trò một thuở), quê hương Ba Đồn (Nhớ cái đình làng, Nhớ đồng)… đầy ắp nỗi niềm da diết. Vị rưng rưng vừa ngọt ngào vừa đắng lòng sau những câu chuyện tếu táo, bông lơn càng khiến độc giả không thể nào bỏ được văn bọ.

Và cuối cùng, đã là khẩu văn Nguyễn Quang Lập thì không thể thiếu vị mằn mặn phồn thực mà một số người vẫn nhăn mặt chê là “tục”. Thật ra văn bọ “tục mà không tục”. Cái tục trong sáng, khỏe khoắn, gần gũi, nhiều lúc thật hồn nhiên. Thiếu đi hương vị mằm mặn phồn thực ấy, có lẽ Ký ức vụn không ra được dáng hình, hồn cốt của nó, có lẽ chiếu văn của ông đã bớt đậm đà và độc giả đã kém thích thú đi.

Thật may là món khẩu văn của bọ Lập trong Ký ức vụn đủ cả ba hương vị ấy vẫn đậm đà duyên dáng. Nếu đọc kỹ một chút, bạn còn có thể phát hiện thêm nhiều hương vị khác, sau mỗi dáng hình, câu chuyện, lời văn.

“Ký ức vụn” phần hai gồm bốn phần: Phần một – Những người bạn khó quên với những ký ức khó quên như: Con bò của thằng Thọt, Thằng cu Bợp, Đèn ông sao… Phần hai gồm những buồn vui một thuở gom nhặt từ bộn bề cuộc sống: Có bệnh thì vái tứ phương, Cái mặc thời bao cấp và mối tình nửa nắng, Chuyện mạng méo thời nay, Hão! Hão… Phần ba viết về những người tác giả từng gặp với những chân dung biếm họa, như:: Anh Hờ Hờ, anh Cu Bịp, Mụ Cà… Phần bốn là khoảnh khắc thương nhớ, là dư âm da diết của: Nhớ đồng, yêu cái đình làng, Nhớ ba, Nhớ những người thầy, Vẩn vơ phố cổ…

Bìa cuốn sách “Ký ức vụn” của Nguyễn Quang Lập, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn và công ty Sách Thái Hà ấn hành. Lần xuất bản đầu tiên của cuốn sách này là vào năm 2008, do Trung tâm văn hóa Đông Tây thực hiện. Trong lần in mới, sách được bổ sung phần phụ lục, có điều chỉnh một số bài viết đã in trước đây.

Hoài Thương

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/sach/diem-sach/ba-huong-vi-kho-quen-trong-ky-uc-vun-2844979.html

Bảo Ninh khen tạp văn của Nguyễn Quang Lập

Được Nguyễn Quang Lập đến tận nhà tặng tập tạp văn ‘Ký ức vụn’ mới ra mắt, Bảo Ninh đọc cuốn sách một mạch từ nửa đêm đến sáng. Theo tác giả ‘Nỗi buồn chiến tranh’, tạp văn của ‘Bọ Lập’ gần với thể loại truyện ngắn, hay tiểu thuyết.!

Về chuyện Nguyễn Quang Lập đến nhà tặng sách, Bảo Ninh kể, trong buổi tối mưa gió, “Bọ Lập” mang sách đến tận nhà và bảo sách để đọc cho vui. “Tôi nằm đọc Ký ức vụn tới nửa đêm, thấy khuya quá rồi thì tắt đèn nhắm mắt. Nhưng không thể ngủ. Lại phải bật đèn, mở sách ra, đọc tiếp. Hơn 290 trang kìn kìn chữ, đọc một hơi tới sáng. Cả ngày hôm sau chỉ nghĩ về cuốn sách ấy”, Bảo Ninh chia sẻ cảm nhận.

Theo nhà văn Bảo Ninh, cuốn Ký ức vụn “viết lách nhẹ không, như chơi, mà cuốn hút người đọc ngay lập tức.. Đây là một tác phẩm sâu nặng buồn vui. Buồn nhiều hơn vui”.

Dù trang bìa quyển sách ghi đây là tạp văn chọn lọc, Bảo Ninh cho rằng, tác phẩm này gần với thể loại truyện ngắn hay tiểu thuyết hơn, dù nó không mang tính hư cấu.

“Sự thực thì tôi thấy Ký ức vụn là một cuốn tiểu thuyết. Cuốn ấy viết cho những người cùng thời cùng kiểu với tôi. Bởi tiểu thuyết là thế. Không có đời mình trong đó, nhưng đọc thấy đời mình, đời bạn bè mình, thấy lại trước mắt năm tháng đã qua, những năm tháng hiện hữu trong các câu chuyện và cả ở khoảng trống giữa các câu chuyện. Thời thơ ấu, tuổi học trò, mối tình đầu, tang thương chiến tranh, đời văn, quê nhà và tha hương lang bạt. Trần Vàng Sao. Hoàng Phủ Ngọc Tường. Đoàn Anh Thắng. Phùng Quán. Bạn bè ở Huế…”, Bảo Ninh bày tỏ.

Bảo Ninh cũng chia sẻ, không chỉ ông mà nhiều độc giả, nhất là độc giả trẻ thích thú tìm đến với cuốn Ký ức vụn và đó là điều đáng mừng cho văn học.

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/sach/lang-van/bao-ninh-khen-tap-van-cua-nguyen-quang-lap-1970921.html

Văn Việt
Theo VanViet.info

Bọ Lập (Nhà văn Nguyễn Quang Lập) “phản động” từ khi nào?

Thứ Bảy, ngày 06/12/2014,

16g10, mình pót "Đường xã nghĩ nỗi sau này mà kinh"...

17g10, một bố trẻ đảng viên in-bốc: “… thế là Bọ Lập theo “Người Lót Gạch” rồi. Hu hu…"

18g02, chuẩn bị ra khỏi nhà, bác đại tá CCB Ba Đồn, me-sít Mô-bai: “N.Q.Lâp vừa bị bắt chiều nay chú à”. Về lý do Bọ Lập “nhập kho”, bác đại tá nhận định: “thiếu chọn lọc thông tin… vì công tác an ninh sắp ĐHĐ các cấp”.

19g52, đang chờ cô út, thằng bạn trên 30 năm tuổi đảng me-sít Phây: “Bọ Lập bị bắt rồi a? Không vào Quê Choa được. Ông cũng coi chừng....!”

21g12, vừa bước vô nhà, đảng viên 3M (cũng) gần tròn 30 năm tuổi đảng, thông báo: “Bọ Lập bị bắt rồi kìa. Ba cũng coi chừng!” (nghe thế, cô Út nhảy vô mạng đọc tin tức liền. Hồi tiểu học, Ký Ức Vụn là… “sách gối đầu giường” của nàng. Nỏ nghe hắn cảnh báo chi...)

…

Híc! Quê Choa có hàng ngàn hàng vạn lượt đọc mỗi ngày người ta mới lo, mới sợ chứ...

Mình biết Quê Choa Blog nhiều lần cũng bị tấn công và phá sập. Bọ Lập cũng được PA83 quan tâm và hỏi thăm vài lần. Các entries ở Quê Choa rất đa dạng những có chọn lọc. Lượng truy cập rất cao. Có lúc mình thấy hàng ngàn người đọc cùng lúc. Quê Choa là trang có trong "Thanh Ưa thích" của mình trên các trình duyệt.

Sau khi Nhà báo Trương Duy Nhất và Nhà văn Phạm Viết Đào nhập kho, có lẽ chỉ còn Quê Choa là blog chính danh, khách quan. Vì thế có nhiều người gửi gắm bài vở và cũng nhiều người đọc nhất! Những blog ẩn danh mang tính phe phái đánh nhau, người ta chỉ tò mò nhất thời mà thôi. Người đọc bây giờ thông minh và tinh lắm! Mình biết nhiều lãnh đạo cao cấp biết sử dụng internet, cũng vào đọc Quê Choa mỗi ngày.

Những đảng viên trung kiên gốc Quê Choa, vốn là fan của Bọ Lập từ thời Quê Choa chuyên chuyện... bụ bướm. Bây giờ họ vẫn còn thích đọc Quê Choa vì thông tin đa dạng, nhưng vừa đọc vừa lo lắng dõi theo Bọ Lập. Theo "quan điểm của đảng viên trung kiên” Quê Choa, thì Bọ Lập ngày càng… "phản động”!

Vậy thì câu hỏi đặt ra là, Bọ Lập “phản động” từ khi mô?

Trong các entries của Bọ Lập, thì bài viết ngắn sau đây mình cho là “Tuyên ngôn Độc lập của Quê Choa”! Có thể coi nó là “mốc” đánh dấu quyết định cái sự... “phản động” của Bọ Lập! Rất nhiều người đã đọc entry ni. Nhưng có nhiều Facebookers chưa đọc. Bây giờ thi không vào được Quê Choa nữa. Nhưng biết cách, vẫn có thể tìm thấy trên mạng.

Bài này Bọ Lập đăng Quê Choa ngày 26/06/2013. Để "rộng đường dư luận” (nghe quen quen hè!), mình post lại entry này và đặt tít:

“Tuyên ngôn độc lập của Bọ Lập”!

"TUYÊN NGÔN... ĐỘC LẬP CỦA BỌ LẬP"

Đăng ngày 26/06/2013.

100 triệu view đến từ hôm qua, ngày 25/6, sau 3 năm bọ Lập vào Sài Gòn. Khi vào Sài Gòn Quê Choa chỉ có 7 triệu view, bọ Lập tính đến 10 triệu view thì cho Quê choa đóng cửa vì quá mệt mỏi và mất thời gian. Mệt mỏi và mất thời gian cũng không đáng sợ, đáng sợ nhất là phải sống trong sợ hãi. Nhưng rồi chẳng những bọ Lập không đóng cửa Quê Choa mà còn mở rộng đề tài và nội dung khiến số view tăng vọt, chỉ trong ba năm nó đã đạt con số 100 triệu view.

Bọ Lập không còn trẻ nữa để chơi trò câu view, bọ cũng thừa nổi tiếng (trong nước) để không cần phải nổi tiếng hơn nữa, chỉ vì bọ nghe theo cụ Phan Châu Trinh: “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”. Đó là lời kêu gọi luôn đúng cho mọi thời, thời này càng đúng đắn và khẩn thiết.

100 trước của cụ Phan Chu Trinh và ngày hôm nay của chúng ta 10 nỗi nhục sau đây không có gì thay đổi:

“1. Trong khi người nước ngoài có chí cao, dám chết vì việc nghĩa, vì lợi dân ích nước; thì người nước mình tham sống sợ chết, chịu kiếp sống nhục nhã đoạ đày.

2. Trong khi người ta dẫu sang hay hèn, nam hay nữ ai cũng lo học lấy một nghề; thì người mình chỉ biết ngồi không ăn bám.

3. Trong khi họ có óc phiêu lưu mạo hiểm, dám đi khắp thế giới mở mang trí óc; thì ta suốt đời chỉ loanh quanh xó bếp, hú hí với vợ con.
4. Trong khi họ có tinh thần đùm bọc, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau; thì ta lại chỉ quen thói giành giật, lừa đảo nhau vì chữ lợi.

5. Trong khi họ biết bỏ vốn lớn, giữ vững chữ tín trong kinh doanh làm cho tiền bạc lưu thông, đất nước ngày càng giàu có; thì ta quen thói bất nhân bất tín, cho vay cắt cổ, ăn quỵt vỗ nợ, để tiền bạc đất đai trở thành vô dụng.

6. Trong khi họ biết tiết kiệm tang lễ, cư xử hợp nghĩa với người chết; thì ta lo làm ma chay cho lớn, đến nỗi nhiều gia đình bán hết ruộng hết trâu.

7. Trong khi họ ra sức cải tiến phát minh, máy móc ngày càng tinh xảo; thì ta đầu óc thủ cựu, ếch ngồi đáy giếng, không có gan đua chen thực nghiệp.

8. Trong khi họ giỏi tổ chức công việc, sắp xếp giờ nghỉ giờ làm hợp lý, thì ta chỉ biết chơi bời, rượu chè cờ bạc, bỏ bê công việc.

9. Trong khi họ biết gắng gỏi tự lực tự cường, tin ở bản thân; thì ta chỉ mê tín nơi mồ mả, tướng số, việc gì cũng cầu trời khấn Phật.

10. Trong khi họ làm việc quan cốt ích nước lợi dân, đúng là “đầy tớ” của dân, được dân tín nhiệm; thì ta lo xoay xở chức quan để no ấm gia đình, vênh vang hoang phí, vơ vét áp bức dân chúng, v.v…”

Muốn không còn 10 nỗi đắng cay và nhục nhã đó cần phải khai dân trí, chấn dân khí. Muốn khai dân trí, chấn dân khí trước tiên và trên hết phải cho dân biết SỰ THẬT. Chỉ có cách đó, không có cách nào khác.

Bọ Lập không có khả năng và trình độ để khai dân trí, chấn dân khí nhưng lại có khả năng dùng blog Quê Choa làm con thuyền chuyên chở SỰ THẬT đến với dân. Làm anh nhà văn luôn mồm nói về nhân nghĩa, về cái tâm, về sống vì dân viết vì dân vân vân và vân vân… vô lẽ lại đắp tai cài trốc trước lời kêu gọi khẩn thiết của tiền nhân? Thế thì hèn quá! Thế thì thà vứt bút đi về nhà ôm đít vợ còn hơn suốt ngày ngửa mặt ngóng chờ giải thưởng nọ danh hiệu kia, không thèm biết đến dân tình khốn nạn thế nào, đất nước điêu đứng ra sao. Sống thế khác gì an phận làm con chó giữ nhà cho chủ, mong chờ chủ xón ra giải thưởng nọ danh hiệu kia để vui sướng vẫy đuôi liếm láp?

Bọ Lập từ trước đến nay không theo ai không chống ai, và sẽ không theo ai không chống ai, vì đó không phải việc của nhà văn. Trước sau bọ Lập xin làm một người lái đò nhỏ chở con thuyền SỰ THẬT đến với dân, chỉ vậy thôi, không có gì khác.

Nhân đây cũng xin báo: Bọ Lập xin rút tên mọi hội hè đoàn thể mà bọ đã có tên trước đến nay, từ Hội nhà văn đến Văn đoàn độc lập, từ Hội sân khấu đến Hội điện ảnh v.v. Bọ Lập không thích và chả phục Cao Hạnh Kiện nhưng rất mê câu nói này của ông: Sáng tạo văn học là một hoạt động đơn độc mà không một phong trào nào, một phe nhóm nào có thể giúp được, ngược lại nó rất dễ bị những thứ đó giết chết. Chỉ khi nhà văn là một cá nhân biệt lập, không thuộc về một phe nhóm, trào lưu chính trị nào thì hắn mới có được tự do hoàn toàn.

Bọ Lập suy nghĩ rất nhiều về điều này và quyết định nghe theo ông, dù biết mình đã già, tài cán chẳng bao nhiêu, viết lách sẽ không còn được nhiều nữa.

Vài lời kính cáo.

Nguyễn Quang Lập

(P/S: Các địa chỉ của Quê Choa từ Blogspot.com không vô được nữa.


Sao Hồng
Theo FB Sao Hồng