Tin Tức Cập Nhật 24/7

Tin Mới Nhất

HOT VIDEO CHANNEL - TV Bài nói về Biển Đông & TQ cực hay của Trung tương Phạm Văn Dỹ - Chính Ủy QK 7
Hiển thị các bài đăng có nhãn Nhân Văn-Tôn Giáo. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Nhân Văn-Tôn Giáo. Hiển thị tất cả bài đăng

Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Mỹ ra quyết nghị về tự do tôn giáo tại Việt Nam



SANTA ANA, California (NV) – Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ hôm Thứ Sáu, 26 Tháng Sáu, vừa đưa ra quyết nghị về tự do tôn giáo tại Việt Nam, tố cáo nhà cầm quyền CSVN tiếp tục thi hành chính sách triệt hạ các tôn giáo, bắt nhiều cấp lãnh đạo tôn giáo, từ trung ương đến địa phương, khiến hàng ngàn người chết thảm.
Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Mỹ ra quyết nghị về tự do tôn giáo tại Việt Nam


Hội đồng cũng tố cáo nhà cầm quyền CSVN chiếm đoạt hầu hết các cơ sở tôn giáo từ sau ngày 30 Tháng Tư, 1975, mà cho đến nay vẫn chưa hoàn trả.

Ngoài ra, các tài liệu giáo lý tôn giáo cũng bị nhà cầm quyền ngăn cấm phổ biến, và các sinh hoạt lễ đạo bị ngăn cấp tổ chức.

“Các tôn giáo tại Việt Nam vẫn liên tục bị đàn áp trong nhiều thập niên qua,” vẫn theo quyết nghị của Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Dưới đây là quyết nghị của Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ:

XÉT RẰNG: CSVN đã thi hành chính sách nhằm triệt hạ các tôn giáo, liên tục bắt nhiều cấp lãnh đạo của các tôn giáo từ trung ương đến các địa phương đi tù, khiến hàng ngàn người chết thảm. Nhà cầm quyền CSVN đã chiếm đoạt hầu hết các cơ sở tôn giáo cho đến nay vẫn chưa hoàn trả. Các tài liệu giáo lý của các tôn giáo bị cấm phổ biến và ngăn cấm tổ chức các sinh hoạt lễ đạo. Tình trạng các tôn giáo tại Việt Nam vẫn liên tục bị đàn áp trong nhiều thập niên qua.

XÉT RẰNG: Nhà cầm quyền CSVN cho các cán bộ đảng viên len lỏi và xâm nhập vào các tôn giáo, bắt tay với những tín đồ phản đạo để thành lập ra những giáo hội quốc doanh được nhà nước công nhận và sinh hoạt dưới sự điều khiển của nhà cầm quyền CSVN. Sau khi kế hoạch đảng hóa các tôn giáo hoàn tất, nhà cầm quyền CSVN chỉ cho phép các tôn giáo quốc doanh hoạt động trở lại.

XÉT RẰNG: Với bản chất vô thần độc tài đảng trị của CSVN họ tăng cường việc đàn áp các tôn giáo, đánh đập bắt giam các nhà yêu nước, các nhà báo dám nói lên sự thật, đặc biệt họ nhắm vào tổ chức tôn giáo nào không chịu tham gia vào tổ chức tôn giáo quốc doanh do họ điều khiển.

XÉT RẰNG: Vào ngày 2 Tháng Sáu, 2020, tổng thống Hoa Kỳ ký Sắc Lệnh Hành Pháp ưu tiên về tự do tôn giáo trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, yêu cầu Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ tham khảo ý kiến của Cơ Quan Phát Trển Quốc Tế Hoa Kỳ (USAID), và xây dựng kế hoạch ưu tiên tự do tôn giáo quốc tế là một phần trong kế hoạch và thực hiện chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Sắc lệnh này cũng dành một ngân sách ít nhất $50 triệu mỗi năm cho các chương trình thúc đẩy tự do tôn giáo quốc tế và để bảo vệ các tôn giáo thiểu số. Rất tiếc sắc lệnh này phổ biến chưa được mấy ngày lại bị nhà cầm quyền CSVN không những xem thường mà còn khiêu khích, điển hình là vào ngày 18 Tháng Sáu, tại Hiếu Xương, tỉnh Phú Yên, công an địa phương yểm trợ cho nhóm Cao Đài quốc doanh kéo đến định chiếm đoạt Thánh Thất Hiếu Xương hiện do Chánh Trị Sự Cao Văn Minh thuộc Cao Đài chơn truyền, đang quản nhiệm và sinh hoạt đạo từ lâu.

XÉT RẰNG: Báo cáo thường niên của Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế Hoa Kỳ (USCIRF) được công bố vào Tháng Tư, đề nghị đưa thêm Việt Nam vào danh sách “Các Quốc Gia Cần Quan Tâm Đặc Biệt” bởi vì các vi phạm tự do tôn giáo có hệ thống đang diễn ra và nghiêm trọng tại Việt Nam. Thêm vào đó, USCIRF còn khuyến cáo rằng chính phủ Hoa Kỳ chỉ dành ưu tiên yểm trợ cho các sinh hoạt nhằm tôn trọng và bảo vệ tự do tôn giáo. Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Việt Nam cần phải theo dõi các khiếu nại về vi phạm tự do tôn giáo. Quốc Hội Hoa Kỳ cần gởi phái đoàn về tự do tôn giáo và nhân quyền đến Việt Nam để điều tra những vi phạm tự do tôn giáo tại các vùng Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long, cũng như đến thăm các tù nhân lương tâm, như là Nguyễn Bắc Truyển.

XÉT RẰNG: Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam Tại Hoa Kỳ đã hai lần tiếp xúc và trao tài liệu về tình trạng đàn áp các tôn giáo của nhà cầm quyền CSVN, với phái đoàn đặc trách về tự do tôn giáo của Hoa Kỳ do Đại Sứ Sam Brownback hướng dẫn ngày 26 Tháng Ba, 2019, và với đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Daniel Kritenbrink, vào Tháng Giêng tại miền Nam California.

HỘI ĐỒNG LIÊN TÔN VIỆT NAM TẠI HOA KỲ ĐỒNG QUYẾT NGHỊ

Hoan nghênh việc tổng thống Hoa Kỳ ký sắc lệnh về tự do tôn giáo, ban hành vào ngày 2 Tháng Sáu, chứng tỏ rằng chính phủ Hoa Kỳ và tổng thống Hoa Kỳ rất quan tâm đến tự do tôn giáo thế giới, bảo vệ các tôn giáo thiểu số và giúp đỡ cụ thể những nguyện vọng của người dân. Hiệp nhất với những người đang bị tù đày vì lý do tôn giáo và những người khao khát tự do tôn giáo trên toàn thế giới, xin chân thành tri ân Quốc Hội, chính phủ Hoa Kỳ, và Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ra sắc lệnh hành pháp thúc đẩy tự do tôn giáo quốc tế là ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Kêu gọi chính phủ Hoa Kỳ và chính phủ của các quốc gia tự do khác trên thế giới buộc nhà cầm quyền CSVN phải ngưng tất cả các chính sách và việc đàn áp tôn giáo, mở các cuộc điều tra tại chỗ về những vụ vi phạm tự do tôn giáo trầm trọng đã và đang diễn ra tại Việt Nam, đưa Việt Nam trở lại vào danh sách những “Các Quốc Gia Cần Quan Tâm Đặc Biệt” vì những vi phạm trầm trọng về nhân quyền và tự do tôn giáo, đã và đang diễn ra tại Việt Nam, áp dụng những biện pháp chế tài về kinh tế và viện trợ, cho đến khi nhà cầm quyền CSVN chấm dứt nạn đàn áp tôn giáo và tôn trọng nhân quyền.

https://www.nguoi-viet.com/

Linh mục Phêrô Nguyễn Văn Khải - Đừng sợ ! Thái độ và cách ứng xử của Mục tử nhân lành


Cha Bề Trên Giám Tỉnh Giuse Cao Đình Trị đang đứng sát Đức Hồng Y Giuse Maria Phạm Đình Tụng tại sân Nhà thờ Thái Hà, Hà Nội. Ba người còn lại là cha Giuse Trịnh Ngọc Hiên và hai giáo dân.
Linh mục Phêrô Nguyễn Văn Khải - Đừng sợ ! Thái độ và cách ứng xử của Mục tử nhân lành


Chúa Giêsu nói: ĐỪNG SỢ!

ĐGH Gioan Phaolô II không ngừng lập lại: ĐỪNG SỢ.

Trong bài Tin mừng Chúa nhật hôm nay, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta đừng sợ bạo quyền. Nhân dịp này tôi xin kể hai chuyện liên quan đến hai vị mục tử tôi gặp trong đời.

1.

Ngày trước, lúc tôi còn ở Tu viện DCCT Kỳ Đồng, Sài Gòn, cán bộ công an tôn giáo-chính trị tên B.P cùng các nhân viên thỉnh thoảng đến sách nhiễu và làm áp lực với Cha Bề Trên Giuse Cao Đình Trị về việc một số anh em thường nói và làm những việc mà nhà cầm quyền không thích, nhất là việc lên tiếng đấu tranh cho tự do, dân chủ và nhân quyền.

Công an áp lực ngài không cho các anh em kia giảng dạy ở nhà thờ, không được ký tên vào các bản tuyên bố, không được tham gia vào Hội đồng Liên tôn, không được đi thăm các nhân vật đấu tranh đang bị quản chế hay tù đầy, không được đi giúp từ thiện cho các tín đồ của các tôn giáo tại những nơi bị đàn áp,nhất là các tín đồ Hòa Hảo chân truyền của cụ Lê Quang Liêm, vân vân.

Có lần tôi nghe Cha Cao Đình Trị nói lại thế này với hai viên CA tên B.P và T.M: Tại sao các ông cứ đến hạch hỏi tôi, sách nhiễu tôi và áp lực lên tôi? Tôi làm Bề Trên thật, nhưng đối với các vấn đề xã hội, các anh em linh mục kia nói gì, làm gì là quyền của họ. Họ có tự do của họ. Tôi không thể ngăn cản họ và không có quyền ngăn cản họ. Tôi chỉ có thể nhắc nhở họ và thậm chí cấm họ làm mục vụ khi họ làm sai giáo lý, sai giáo luật và luật Dòng mà thôi! Đừng tưởng tôi là bề trên thì có toàn quyền trên họ!

Công an cứ áp lực ngài. Ngài nói lớn tiếng ấm ầm như quát: Các ông đừng có làm khó tôi! Các ông có luật của các ông! Nếu các ông thấy các anh em linh mục kia vi phạm pháp luật, thì các ông bắt các anh em đó đi! Bắt! Bắt! Bắt! Tôi ủng hộ hai tay. Bắt! Bắt đi để tôi được yên! Bắt đi để các ông khỏi đến đây làm khó dễ tôi mãi! Tại sao các ông có quyền và các ông bảo họ sai mà các ông không trực tiếp làm việc với họ, không bắt họ mà lại cứ đến áp lực trên tôi?!

Suy nghĩ của tôi: Nếu công an dám bắt các anh em kia thì họ đã chẳng đến áp lực trên Cha Bề Trên Cao Đình Trị. Cha Bề Trên thách công an bắt các cha, vì ngài thừa biết công an chẳng dám và chẳng dại gì đi bắt. Nếu dám họ đã chẳng đến làm áp lực ngài! Vì giữa những cái hại không tránh khỏi, họ cũng biết chọn cái ít hại nhất là không bắt. Nhưng khi Cha Bề Trên nói như thế ngài đã vừa hóa giải được cái áp lực trên mình, vừa chứng minh được là ngài tôn trọng pháp luật, vừa bảo vệ được anh em trong Dòng.

2.

Ngày trước, lúc tôi còn ở Thái Hà, Hà Nội, tôi có ra thông cáo kêu gọi giáo dân Thái Hà thắp nến cầu nguyện và ký tên vào bản kiến nghị gửi lên nhà nước yêu cầu dừng việc khai thác bô xít ở Tây Nguyên. Một số nhà thờ trong ngoài thành phố cũng mời tôi đến dâng lễ và thắp nến.

Tối thứ sáu ngày 24 tháng 5 năm 2009 tôi nhận được tin nhắn của Đức Tổng Giám Mục Giuse Ngô Quang Kiệt kêu tôi sang ngài gặp. Trời tối và tôi đang bận nên tôi hẹn sáng hôm sau thứ bẩy sẽ sang.

Khoảng gần 8 h tối thứ sáu, tôi thấy một nhóm công an vào tu viện Thái Hà đòi gặp tôi. Họ đưa cho tôi giấy triệu tập khẩn cấp: yêu cầu sáng hôm sau thứ bẩy tôi phải ra "làm việc" tại Văn phòng II của Sở Công an tại Quận Hà Đông. Tôi từ chối nhận giấy triệu tập và không đi "làm việc", vì thứ bẩy và chủ nhật tôi bận việc mục vụ và vì đấy cũng không phải là các ngày làm việc hành chính.

Sáng sớm hôm sau thứ bảy 25/4/2009 tôi chạy sang Tòa Giám Mục. Đức TGM Giuse Ngô Quang Kiệt nói với tôi: Chiều hôm qua, khoảng 5 giờ chiều, có một nhóm CA thành phố gồm có ông Phó Giám đốc, ông trưởng phòng PA 38 và hai ông nữa đến xin gặp tôi. Họ yêu cầu tôi ra lệnh cho cha phải hạ cái thông cáo kêu gọi phản đối khai thác bô xít xuống khỏi các trang mạng và ra lệnh cho cha không được tổ chức thắp nến cầu nguyện vào tối thứ bẩy hôm nay.

Thế thì Đức Cha nghĩ sao? - Tôi hỏi ngài- Ngài thong thả nói tiếp: Tôi trả lời họ thế này: Thứ nhất liên quan đến cha Khải vì cha là linh mục Dòng nên tôi không có quyền nhân sự trên ngài. Cha Bề Trên Giám Tỉnh DCCT ở Sài Gòn mới có quyền trực tiếp trên ngài. Vì thế nếu có chuyện gì liên quan đến cha Khải thì xin các ông liên lạc với Cha Khải và với Bề Trên của cha.

Thứ hai tôi cũng xin nói cho các ông hiểu. Tôi có quyền trên các linh mục của Tổng Giáo phận Hà Nội. Nhưng chỉ có quyền trên lãnh vực tín lý và phong hóa thôi. Nếu các linh mục giảng dạy hoặc làm gì sai giáo lý, sai luân lý, sai giáo luật thì tôi có quyền nhắc nhở hay kỷ luật. Còn về phương diện chính trị-xã hội, mỗi linh mục có quan điểm và lập trường riêng của họ. Đó là quyền tự do của họ. Nếu họ làm gì mà các ông bảo là không đúng luật pháp nhà nước thì họ chịu trách nhiệm chứ không phải tôi. Vì thế các ông cứ liên lạc và làm việc với họ chứ không phải với tôi!

Tôi hỏi Đức Tổng Giám Mục: Thế rồi họ nói sao? Ngài kể tiếp: Họ thấy tôi trả lời thế thì họ biết là không thể áp lực được tôi làm theo ý họ. Họ mau chóng cáo lui.

Vậy là tôi hiểu. Họ muốn dùng ta đánh ta! Nhưng không may cho họ là Đức Tổng Giám Mục là người khôn ngoan và can đảm. Thế là sau khi họ ra khỏi Tòa Tổng Giám Mục, họ đã đi làm giấy triệu tập khẩn cấp và gần 8 h tối họ đã đến Tu viện Thái Hà để đưa giấy kia cho tôi. Tôi đã từ chối không nhận và hôm sau không ra Sở Công an làm việc theo yêu cầu của họ. Vì theo luật tôi biết mình được quyền từ chối 3 lần và sau đó thì CA có quyền đến áp giải mình đi làm việc và có bổn phận phải đưa mình trở lại nơi cư trú.

***

CÀNG SỐNG, CÀNG LÀM VIỆC CHUNG, TÔI CÀNG THẤY CHA BỀ TRÊN GIÁM TỈNH GIUSE CAO ĐÌNH TRỊ VÀ ĐỨC TỔNG GIÁM MỤC GIUSE NGÔ QUANG KIỆT LÀ NHỮNG VỊ MỤC TỬ NHÂN LÀNH VÀ KHÔN NGOAN.

Tôi kính phục nhân cách và lối ứng xử của các ngài. Các ngài đã làm đúng theo lời Chúa dạy: Của Cesar trả Cesar, của Thiên Chúa trả về Thiên Chúa. Các ngài đã làm đúng giáo lý, giáo luật và dân luật.

Bằng lối ứng xử khôn ngoan đấy, các ngài đã bảo vệ được đoàn chiên của mình chằng những khỏi bị bách hại mà còn có thể phục vụ đắc lực nhất, đúng nhất theo Tin mừng cũng như theo Giáo huấn của Giáo Hội về các vấn đề xã hội.

Các ngài đã không tự nguyện và tự động biến mình thành tay sai của cộng sản để bán rẻ hay đàn áp chính con cái mình là chúng tôi.

Xin Cám ơn các ngài và xin Chúa chúc lành cho các ngài./.

Ottawa, Canada chúa nhật 21 tháng 6 năm 2020

Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khải DCCT

Đức Tổng Giám Mục Giuse Ngô Quang Kiệt đi thăm các gia đình có nạn nhân bị bắt trong vụ Thái Hà-Tòa Khâm Sứ. Trong ảnh là cảnh thăm gia đình ông Lê Quang Kiện, một nạn nhân trong vụ Thái Hà. Cạnh Đức TGM Ngô Quang Kiệt là Cha Bề Trên Mattheu Vũ Khởi Phụng. Ngồi trong cùng là Đức cha Phê rô Nguyễn Văn Đệ, khi ấy là Giám mục Phụ tá Bùi Chu. Phía ngoài bên trái là cha Anton Nguyễn Văn Dũng, Thư ký TGM Hà Nội và Cha Phêrô Nguyễn Văn Khải, Phát ngôn viên Tu viện và Giáo xứ Thái Hà.

Nguồn: Thông tin các Dòng tu ở Việt Nam

Kháng thư phản đối việc biến di cốt thành con tin và nạn nhân thành nghi phạm


Kháng thư phản đối việc biến di cốt thành con tin và nạn nhân thành nghi phạm - Hội đồng Liên tôn Việt Nam và Hội đồng Liên kết QN-HN

Hội đồng Liên tôn Việt Nam và Hội đồng Liên kết QN-HN

Sáng ngày 08-09-2016, nhằm mục đích cướp của và phá đạo, nhà cầm quyền Cộng sản quận 2 thành phố Sài Gòn đã tung một lực lượng hùng hậu gồm khoảng 1000 nhân viên (đa phần là công an mặc thường phục): một nửa chặn từ xa, trước tư gia một số chiến sĩ nhân quyền, và phong tỏa mọi con đường dẫn đến chùa Liên Trì ở Thủ Thiêm, Quận 2; một nửa trang bị đủ loại khí giới và xe cơ giới, mở một cuộc tấn công rầm rộ vào ngôi chùa hiền hòa và chư tăng Phật giáo không tấc sắt tại đó, như tấn công vào đất địch, trong tâm ý coi nhân dân là kẻ thù và biến nạn nhân thành tội phạm. Sau đó, đoàn quân ăn cướp đã phá hủy ngay cơ sở chiếm được bằng vũ lực, rồi còn áp tải người sống (chư tăng) và người chết (500 hũ tro cốt, chưa kể tượng Phật, pháp khí, di ảnh, vật dụng) về ngôi nhà hẻo lánh ở Cát Lái xa xôi mà nhà nước đã xây để buộc hoán đổi.

Trước thái độ bất khuất của Hòa thượng Viện chủ Thích Không Tánh cũng như của các thượng tọa đại đức dưới quyền, nhất định không chịu di dời, nhất định không nhận bồi thường và hoán đổi chùa, nhà cầm quyền Cộng sản lại tung những đòn thù thô bỉ đê tiện như sau:

1- Biến di cốt thành con tin: Sau khi đem 500 hũ tro cốt về bỏ trong một căn phòng của ngôi nhà ở Cát Lái, tự tiện biến nó thành linh đường, nhà cầm quyền đã ngang nhiên niêm phong lại và không cho các Phật tử thân nhân tới cúng viếng, còn xúi họ đến làm áp lực với Hòa thượng Viện chủ hiện đang phải tạm trú tại chùa Giác Hoa ở quận Bình Thạnh. Mục đích là buộc Hòa thượng Viện chủ phải ký nhận ngôi nhà chẳng có công năng ngôi chùa này như nơi trụ trì mới của mình (để “linh đường” được mở niêm phong) và do đó công nhận việc cưỡng chế và phá hủy chùa Liên Trì ngày 08 tháng 09 là hợp lý hợp luật (x. cuộc phỏng vấn trên đài Á châu Tự do ngày 12-09-2016). Việc biến di cốt thành con tin để làm áp lực lên nhà tu hành như thế là một hành vi trắng trợn chà đạp đạo lý ngàn đời của dân tộc cũng như của nhân loại văn minh (vốn luôn tôn kính người quá vãng) mà chỉ có cái chế độ cộng sản duy vật, vô thần, phi tôn giáo mới dám thực hiện (như nó đã từng gây rối phá hoại đám tang của nhiều nhà đấu tranh dân chủ,thậm chí của nhiều dân oan khiếu kiện hay dân lành chết oan trong nhiều năm qua).

2- Biến nạn nhân thành nghi phạm: Khi vụ cướp chùa xảy ra, Hòa thượng Viện chủ, vì quá phẫn uất trước hành vi đạo tặc, đã lăn ra bất tỉnh, khiến công an phải đưa đi cấp cứu, nhưng lại đem Hòa thượng vào một bệnh viện nhi khoa ở quận 2, hòng tránh mắt thiên hạ dòm ngó. Thế nhưng ngay cả ở đây, nhiều công an nổi và chìm (ăn mặc thường phục với thái độ côn đồ vô học) vẫn canh giữ căn phòng nơi Hòa thượng Viện chủ nằm điều trị. Chúng đã nhiều lần ngăn cản, hăm dọa, quay phim chụp ảnh những ai tới thăm Hòa thượng trong những ngày qua. Thậm chí nhân viên y tế -lấy cớ điều trị này nọ- cũng đa phen gây khó khăn cho các cuộc gặp gỡ giữa Hòa thượng với tín đồ, thân hữu.

Lo sợ trước việc nhà cầm quyền Cộng sản – xưa nay không chùn tay trước bất cứ tội ác nào và chẳng ngần ngại sử dụng bất cứ biện pháp tàn độc nào- sẽ có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe và tính mạng của Hòa thượng Viện chủ (như họ đã đầu độc Tổng Giám mục Philipphê Nguyễn Kim Điền tại bệnh viện Chợ Rẫy tháng 6-1988), tối ngày 15-09-2016, chư tăng đã phải đem Hòa thượng ra khỏi bệnh viện để đưa về tạm trú tại chùa Giác Hoa. Nhưng ở đây, vì lo sợ sự phản kháng của quần chúng và với não trạng coi những ai tranh đấu đều là nghi phạm cần luôn theo dõi, nhiều công an vẫn canh gác trước cổng chùa.

Trước những hành vi bất nhân thất đức mới này của nhà cầm quyền Cộng sản, Hội đồng Liên tôn Việt Nam và Hội đồng Liên kết Quốc nội Hải ngoại tuyên bố:

1- Cực lực đòi hỏi nhà cầm quyền không được dùng các Phật tử và những hũ di cốt của thân nhân họ làm phương tiện áp lực Hòa thượng Thích Không Tánh ký nhận ngôi nhà ở Cát Lái trái với lương tâm của mình. Vì lý do nhân đạo, nhà cầm quyền phải mở niêm phong phòng “linh đường” tại đây để các Phật tử thân nhân đươc tự do đến cúng viếng.

2- Mạnh mẽ tố cáo trước quốc dân và quốc tế hành vi xâm hại dã man tín ngưỡng tôn giáo này của nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam. Cùng với mọi tổ chức và cá nhân khác khắp năm châu đang phẫn nộ trước tội ác cướp của, phá đạo và áp chế đối với chùa Liên Trì, chúng tôi yêu cầu nhà cầm quyền phải tái xây dưng lại chùa ở Thủ Thiêm, và đền bù thỏa đáng tất cả những thiệt hại cho Hòa thượng Thích Không Tánh và Tăng đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất cũng như cho các Phật tử.

Làm tại Việt Nam và hải ngoại ngày 20 tháng 9 năm 2016

– Hội đồng Liên tôn Việt Nam:


Cao đài:

Chánh trị sự Hứa Phi – Chánh trị sự Nguyễn Kim Lân – Chánh trị sự Nguyễn Bạch Phụng.

Công giáo:

Linh mục Phê-rô Phan Văn Lợi – Linh mục Giu-se Đinh Hữu Thoại – Linh mục An-tôn Lê Ngọc Thanh – Linh mục Phao-lô Lê Xuân Lộc – Linh mục Giu-se Nguyễn Công Bình.

Phật giáo:

Hòa thượng Thích Không Tánh – Thượng tọa Thích Viên Hỷ – Thượng tọa Thích Đồng Minh.

Phật giáo Hoà Hảo:

Ông Nguyễn Văn Điền – Ông Lê Quang Hiển – Ông Lê Văn Sóc – Ông Phan Tấn Hòa – Ông Tống Văn Chính – Ông Bùi Văn Luốc – Ông Hà Văn Duy Hồ –Ông Trần Văn Quang.

Tin lành:

Mục sư Nguyễn Hoàng Hoa – Mục sư Đinh Uỷ – Mục sư Đinh Thanh Trường – Mục sư Nguyễn Trung Tôn – Mục sư Nguyễn Mạnh Hùng.

– Hội đồng Liên kết Quốc hội Hải ngoại Việt Nam:

Các đồng Chủ tịch tại quốc nội:


– HT Thích Không Tánh (Phật giáo); LM Phan Văn Lợi (Công giáo); CTS Hứa Phi (Cao Đài Chơn Truyền): Ô. Lê Văn Sóc (PGHHTT); MS Nguyễn Hoàng Hoa (Tin Lành);

Cố vấn:

Linh mục Nguyễn Văn Lý (Việt Nam); Hòa thượng Thích Minh Tuyên (Hải ngoại).

Các đồng Chủ tịch tại hải ngoại:

– BS Võ Đình Hữu, Chủ tịch HĐĐB Cộng đồng Người Việt Quốc gia Liên bang Hoa Kỳ.

– BS Đỗ văn Hội, Chủ tịch HĐCH Cộng đồng Người Việt Quốc gia Liên bang Hoa Kỳ.

– Nhân sĩ Lưu văn Tươi, Chủ tịch HĐGS Cộng đồng Người Việt Quốc gia Liên bang Hoa Kỳ.

– Nhân sĩ Nguyễn văn Tánh, Chủ tịch UB Diễn hành Văn hóa Quốc tế, Cố vấn CĐNVQGLBHK.

– Nhà Biên khảo Phạm Trần Anh, CT Diên Hồng Thời Đại.

– Phó Trị sự Trần Viết Hùng, TTK Liên hiệp Hội thánh Em và Tín đồ Cao Đài Tòa thánh Tây Ninh Hải ngoại.

– Nhân sĩ Cao Xuân Khải, PCT Hội Ái hữu Tù nhân Chính trị Tôn giáo Việt Nam.

– Nhân sĩ Trần văn Đông, Ban Kiểm soát Liên hội Người Việt Canada.

– Nhân sĩ Trần Ngọc Bính (Lạc Việt), Ban Yểm trợ Truyền thông Khối 8406.

– BS Hoàng Thị Mỹ Lâm, CT Liên hội Người Việt Tỵ nạn Cộng hòa Liên bang Đức.

Và toàn thể thành viên Hội đồng Liên kết Quốc nội Hải ngoại Việt Nam.

Dân biểu Mỹ đề nghị đưa VN vào CPC vì phá chùa Liên Trì


Bà con nghèo nhận quà từ thiện tại Chùa Liên Trì. (Ảnh: Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất).

Sau sự kiện chính quyền thành phố Hồ Chí Minh dùng sức mạnh buộc Hòa thượng trụ trì Thích Không Tánh và các nhà sư khác phải rời chùa rồi tiến hành phá chùa Liên Trì ở khu Thủ Thiêm hôm 8/9, Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam có trụ sở ở Mỹ hôm 11/9 đã ra tuyên bố phản đối.

Tiến sỹ Nguyễn Bá Tùng, Chủ tịch của Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam, cho VOA biết tuyên bố nói mạng lưới và những tổ chức, hội đoàn tôn giáo, nhân quyền, cũng như cộng đồng trong và ngoài nước đồng thanh lên tiếng “cực lực lên án hành động đàn áp tôn giáo một cách dã man và trắng trợn của nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam” và đòi hỏi nhà cầm quyền Việt Nam “phải trả lại tài sản đã cướp đoạt của chùa, và đền bù tất cả những thiệt hại cho Hòa thượng Thích Không Tánh và các phật tử”.

Tuyên bố cũng kêu gọi Liên Hiệp Quốc và các quốc gia yêu chuộng tự do, dân chủ trên thế giới “lên án hành động bất tuân luật Quốc tế Nhân Quyền mà Việt Nam đã tham gia ký kết”, đồng thời “yêu cầu Quốc hội Hoa Kỳ đưa Việt Nam trở lại danh sách các quốc gia cần đặc biệt quan tâm (CPC) vì đã chà đạp tự do tôn giáo”.

Mới đây hai dân biểu Mỹ là ông Alan Lowenthal thuộc Đảng Dân chủ và ông Ed Royce thuộc Đảng Cộng hòa cũng đã có những tuyên bố lên án việc phá chùa.

Trên trang Facebook chính thức, Dân biểu Lowenthal viết hôm 17/9: “Với việc phá chùa Liên Trì, tiếp tục giam giữ Mục sư Nguyễn Công Chính, và đàn áp các cơ sở tôn giáo độc lập và các lãnh tụ tôn giáo, tôi tin rằng đưa Việt Nam trở lại danh sách Các nước Đặc biệt Đáng Quan tâm (CPC) trong những ngày tới là việc làm phù hợp, tôi sẽ cùng Chủ tịch [Ủy ban Đối ngoại Hạ viện] Royce đề nghị các đồng nghiệp tại Hạ viện ủng hộ việc đưa nước Việt Nam Cộng sản vào danh sách đó”.

Một bức thư của Dân biểu Ed Royce, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ, do trang Việt Nam Thời báo của Diễn đàn Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam công bố hôm 18/9, có đoạn: “…gần đây vụ phá hủy Chùa Liên Trì chứng tỏ nhà cầm quyền Công sản Việt Nam đã không còn kiêng dè gì nữa để phủ nhận các quyền của người công dân. Chúng ta phải lên tiếng và nói với nhà cầm quyền CSVN rằng Chùa Liên Trì phải được tái xây dựng lại ngay tại chỗ cũ, từng viên gạch. Nếu không làm như vậy, đây chính là một sự xúc phạm mà chúng ta không thể chịu đựng được… Nếu Chùa Liên Trì không được xây lại, nếu chúng ta không thấy những quyền của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất và của các giáo hội khác được tôn trọng, một lần nữa chúng ta phải kêu gọi đưa Việt Nam trở lại danh sách Các nước Đặc biệt Đáng Quan tâm (CPC) vì đã vi phạm quyền tự do tôn giáo”.

Chùa Liên Trì có lịch sử trên 70 năm, là một trong số các cơ sở còn lại của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất từ trước 1975. Chính quyền Việt Nam không công nhận giáo hội này.

Nhà chức trách từ lâu đã có kế hoạch giải tỏa ngôi chùa ở nơi được coi là “khu đất vàng” ở Phường An Khánh, Quận 2, trong khuôn khổ dự án đưa khu vực Thủ Thiêm của Tp. HCM trở thành khu dân cư hiện đại.

Ngoài hành động trên, Tiến sỹ Nguyễn Bá Tùng, Chủ tịch của Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam, cho VOA biết mạng lưới cũng đã tiến hành kiến nghị trên trang change.org để phản đối hành động của chính quyền. Đến ngày 20/9, đã có gần 1600 người ủng hộ kiến nghị này.

Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam cho biết khi đạt số người ủng hộ là 2500 hoặc hơn, bản kiến nghị sẽ được gửi đến Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, Liên đoàn Phật giáo Quốc tế, Đặc phái viên về Tự do Tôn giáo Liên Hiệp Quốc Heiner Bielefeldt, và Chủ tịch Việt Nam Trần Đại Quang.


VOA

Thư Của DB Ed Royce Về Chùa Liên Trì Bị Đập Phá


Dân Biểu Ed Royce, chủ tịch Ủy Ban Ngoại Giao Hạ Viện Hoa Kỳ lên tiếng về việc chùa Liên Trì bi phá hủy và không có tự do tôn giáo tại Việt Nam.

Dân biểu Ed Royce. Nguồn: Getty.
Edward R. Royce
HẠ VIỆN HOA KỲ
Dân Biểu Ed Royce,

Kính chào quý vị,

Mặc dù tôi không thể hiện diện cùng quý vị, tôi xin gửi lời chia buồn cùng quý vị đang họp mặt cùng nhau xác nhận một lần nữa sự vi phạm tự do tôn giáo tại Việt Nam. Việc phá hủy Chùa Liên Trì là một hành động xúc phạm của nhà cầm quyền CSVN, điều mà chúng ta không thể chịu được nữa.

Đã nhiều năm qua, Ủy Ban Ngoại Giao mà tôi là chủ tịch đã từng nhiều lần tổ chức những cuộc điều trần về Việt Nam. Nếu những cuộc điều trần này đã có một chủ đề nhất quán, thì đây là sự thoái hóa của nhân quyền. Như chúng ta từng nghe các nhân chứng, nhà cầm quyền côn đồ đã dùng vũ lực quá đáng đối với những nhà bất đồng chính kiến ôn hòa, họ thường dùng gậy điện để đàn áp các cuộc biểu tình ôn hòa. Bất cứ ai dám đăng tin trên mạng hoặc phổ biến tài liệu cổ xúy cho dân chủ hoặc chỉ trích đảng CS đều phải chịu án tù nhiều năm và bị hành hạ thân thể.

Vấn đề then chốt của những vi phạm này là từ chối liên tục quyền tự do tôn giáo. Đã từng gặp HT Thích Quảng Độ, tôi đã nghe trực tiếp về sự hành hạ nhiều người của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất. Và gần đây vụ phá hủy Chùa Liên Trì chứng tỏ nhà cầm quyền CSVN đã không còn kiêng dè gì nữa để phủ nhận các quyền của người công dân. Chúng ta phải lên tiếng và nói với nhà cầm quyền CSVN rằng Chùa Liên Trì phải được tái xây dựng lại ngay tại chổ cũ, từng viên gạch. Nếu không làm như vậy, đây chính là một sự xúc phạm mà chúng ta không thể còn chịu đựng được.

Năm 2010, tôi đã đệ trình dự luật yêu cầu Bộ Ngoại Giao đưa Việt Nam vào danh sách các quốc gia cần được quan tâm (CPC) và đã được hạ viện thông qua. Nếu Chùa Liên Trì không được xây lại, nếu chúng ta không thấy những quyền của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất và của các giáo hội khác được tôn trọng, một lần nữa chúng ta phải kêu gọi đưa Việt Nam trở lại danh sách các nước cần được quan tâm (CPC) vì đã vi phạm quyền tự do tôn giáo.

Chúng ta phải lên tiếng chống lại sự vi phạm này như chúng ta đang làm trong tối hôm nay. Một lần nữa, tôi xin cám ơn mọi nỗ lực của quý vị đem lại sự chú ý tình trạng tồi tệ tự do tôn giáo tại Việt Nam.

Trân trọng,

Edward R. Royce
* Đặc biệt, Mạng Lưới Nhân Quyền VN đã phổ biến lời mời ký tên và phổ biến Thỉnh nguyện thư phản đối CSVN chiếm Chùa Liên Trì ở link: https://www.change.org/p/petition-in-protest-of-the-forced-expropriation-of-lien-tri-pagoda-vietnam


Việt Báo

Mai Tú Ân - Trời sẽ không tha cho những kẻ phá Chùa Liên Trì, giẫm đạp lên Phật pháp...


Chùa Liên Trì đang bị đập phá ngày 8 tháng 9, 2016. Photo courtesy of Facebooker

Chùa Liên Trì, thuộc GHPGTN một ngôi chùa đã có tuổi đời đã 70 năm, hiền hòa nằm nép mình dưới tán cây bên bờ sông Sài Gòn quân 2, TP. HCM. Ngôi chùa như một sinh linh nhỏ bé bao năm nay hòa nhịp tâm linh của người dân quận 2 đã không thể biết được số phận tàn nhẫn sắp giáng xuống đầu. Hòa thượng trụ trì Thích Không Tánh, các Đại đức và phật tử đang ngụ trong chùa cũng không biết được điều đó. Hơn 500 bộ di cốt của Phật tử đã vãng sanh đang gửi trong Chùa cũng không biêt được điều đó.

Buổi sáng sớm ngày 8/9/2016, mặt trời đã lên cao. Gió nhẹ từ bờ sông thổi vào, mang đến cái tiết cuối thu hơi lành lạnh. Hòa Thượng trụ trì Thích Không Tánh, người đã sống ở ngôi chùa Liên Trì này 50 năm có lẻ, cùng với vài các đạo đức khác đang buổi hành lễ sáng. Có vài phật tử, dân oan ngụ trong chùa đang dọn dẹp quét tước trước sân...Tiếng gõ mõ cóc cóc quen thuộc vang lên, điểm thêm một tiếng chuông ngân bay xa xa...

Đột nhiên con đường trước cổng chùa Liên Trì bỗng tối sầm lại, Tiếng còi hụ, tiếng động cơ xe ô tô rền vang, và những bóng người xa lạ từ đâu bỗng xuất hiện đầy trước cổng chùa. Các lực lượng CA, CA chìm mặc sơ vin, bảo vệ, dân phòng...với hàng trăm người cùng với dùi cui, roi điện và cả súng nữa xuất hiện bao vây kín mít cả ngôi chùa. Một hàng rào Cảnh sát mặc sắc phục đứng lập vòng rào phía bên ngoài để ngăn cản những Phật tử và người dân nào muốn vào chùa để chia sẻ nỗi khủng khiếp cùng với các nhà sư.

Hòa thượng trụ trì cùng các đại đức ngôi nơi gian chính trong thế Khiết Già của tinh thần bất bạo động. Bên ngoài là tiếng còi hụ, tiếng loa đọc lệnh cưỡng chế vang lên cùng tiếng khóc nức nở của một vài Phật tử bị ngăn không cho vào chùa.

Rồi đúng 7,30 CA cắt cổng khóa chính và ùa vào chùa như một cơn sóng dữ. Những thân hình to lớn, những tiếng la hét, tiếng chửi thề của lực lượng cưỡng chiếm chùa vang lên ầm ĩ trong những tiếng cầu kinh hối hả, tắc nghẹn cúa các nhà sư, giống như tiếng khóc của bầy chim sẻ nhỏ đang than khóc cho cái tổ giờ đây đang tan tác tơi bời...

Nam Mô A Di Đà Phật. Nam Mô A Di Đà Phật...

Những kẻ cướp chùa to lớn không hề nương tay khi nắm lấy từng vị sư đang ngồi gõ mõ tụng kinh, và rồi cứ 5 nhân viên nắm quặt tay vị sư ra sau lưng rồi sỗ sàng đẩy họ đi. Những nhân viên công an mặc thường phục lực lưỡng mở cửa từng phòng để kiểm tra rồi cưỡng chế các tu sĩ đưa ra ngoài phòng khách làm việc. Hòa thượng Thích Không Tánh đứng chết lặng khi nhìn những vị đại đức đáng kính cùng vài Phật tử bị đối xử như những kẻ tội phạm, nhìn ngôi chùa thân thương bao nhiêu năm qua giờ như một cái trại tập trung nhỏ với từng đoàn Công An chìm nổi hằm hằm đứng canh chật hết cả chùa. Chưa bao giờ hòa thượng trụ trì lại thấy cảnh hung hăng, bao ngược của hàng trăm công an chỉ để trấn áp vài vị sư già cùng ngôi chùa nhỏ bé của mình. Ông ngã xuống gần nơi thờ tự, chỗ chính điện đặt tượng Phật, tượng các vị Bồ Tát..và ngất đi...

Khi hòa thượng trụ trì tỉnh dậy, ông buộc phải nằm nghe các lực lượng thay mặt cho chính quyền đọc lệnh cưỡng chế. Rồi cùng vơí đại đức Thích Đồng Minh, ông bị đưa ra xe và đi viện quân 2 trong vòng vây của hàng chục công an viên. Điện thoại bị phá sóng, và trong mấy ngày sau đó các Phật tử phải chia nhau đi tìm thì mới biết được ông nằm ở bệnh viện quận 2. Các tu sĩ và Phật tử còn lại bị cưỡng ép đưa đến nhà tạm ở mãi tận Cát Lái. Toàn bộ đồ đạc trong chùa như tượng Phật, pháp khí, di ảnh và mọi vật dụng của chùa đều bị cưỡng chế di dời. Hơn 500 bộ di cốt ở chùa cũng bị đưa về nhà tạm. Chùa Liên Trì chính thức bị thất thủ.

Vị Hòa Thượng thắp 3 nén nhang khấn vái Đức Phật, nơi trước đây là bàn thờ Đức Phật Thích Ca
Những ngày này ai nặng lòng muốn được nhẹ bước chân thăm ngôi chùa một thời nổi tiếng đó thì đều bất thành. Như một tiền đồn bị thất thủ, chùa Liên Trì bị những lưỡi thép, cùng các đơn vị công an bao vây và cấm ngặt mọi sự nhập chùa. Những tấm ni lôn lớn quây chặt và che kín tất cả mọi con mắt nhìn vào. Ở đằng sau những tấm vải nilon che giấu là một cuộc phá chùa vĩ đại mà chính quyền quận 2 đang tiến hành. Không hề có bóng tối nào che bớt che đi cảnh bọn Bá Đạo đang hào hứng phá chùa. Chỉ có những Phật tử và người dân gần chùa đang ngẩn ngơ đứng nhìn ngôi chùa thân thiết đang bị công nhân và máy móc đập phá dần, đập phá dần... Những mảng di vật thiêng liêng, nơi vài năm trước đã từng là tram xá dành cho các thương phế binh VNCH chen chúc đến khám bệnh. Nơi mà bao dân oan, dân đen gặp hạn đã từng lăn ra ngủ cũng đang biến dần, biến dần...

Chùa Liên Trì không còn nữa. Nó không còn bởi vì 70 năm trước các tu sĩ tiền nhiệm của sư Thích Không Tánh đã chọn lựa một nơi mà 70 năm sau có bầy ma quỷ đang nhảy múa vì đã triệt hạ được một ngôi chùa có tên Liên Trì. Ngôi chùa không còn nữa bởi những kẻ vô Đạo buôn thần bán thánh đang hò reo ăn mừng vì cái chiến công ấy...

Rồi một ngày kia hòa thượng Thích Không Tánh được thả về từ đám công an. Nhà sư đã thảng thốt bước vội vào cái nơi ngổn ngang sắt thép và không tìm đâu thấy bóng dáng của chùa xưa nữa. Bất ngờ vị sư già ngồi sụp xuống cái đám gạch vụn tan hoang đó. Ông bật khóc. Những giọt nước mắt chưa bao giờ rơi của vị sư trụ trì tuổi 80 bỗng lã chã rơi xuống cái nền đất gạch ngổn ngang, mà mới đó từng có một ngôi chùa nhỏ nép mình dưới tán cây xanh mang tên Chùa Liên Trì...

Khóc đi, cứ khóc nữa đi, cứ khóc
Khóc để mai sông cạn khóc đá mòn..

Mai Tú Ân
* Bài phản ánh văn phong và quan điểm riêng của tác giả, sống tại Sài Gòn, Việt Nam. Tác giả gửi tới VA News từ Sài Gon, Việt Nam

Chùa Liên Trì: Vị Hòa Thượng trở về chứng kiến cảnh Chùa đổ nát



Vị Hòa Thượng đã qua tuổi “Thất thập cổ lai hy” đau xót chứng kiến cảnh ngôi Chùa mà mình đã sống 50 năm qua, nay thành một đống hoang tàn đổ nát. Cảnh tượng thương tâm đập vào mắt thầy Thích Không Tánh vào sáng ngày 17.09, khiến Thầy một lần nữa lên cơn đau tim và không thể nói được gì nhiều.

Sau khi tìm cách ra khỏi bệnh viện, do lực lượng an ninh trấn áp Thầy vào đó, trở về tạm trú tại Chùa Giác Hoa, thì đây là lần đầu tiên Thầy trở về lại ngôi Chùa của mình để tái xác quyết sự đê tiện mà nhà cầm quyền cộng sản vô thần đã gây ra cho Chùa vào sáng ngày 08.09.

Toàn cảnh ngôi Chùa giờ là một đống đổ nát, ngổn ngang gạch vụn. Những cây thiêng của nhà Chùa đã bị chặt phá tang hoang. Bụi tre già ghi dấu ấn bao năm, nằm hiền hòa bên những dãy phòng ngủ giờ ra tan tác.

Bằng cảm nhận linh thiêng, Thầy lần trên những đống gạnh vụn, tìm tới nơi từng là chánh điện, ngay bàn thờ Phật Thích Ca, thắp lên 3 nén nhang tỏ lòng thành kính trước Đức Phật.

Tượng Phật nay không còn, bàn thờ bị đập phá, quỳ trên đống đổ nát, Thầy thành tâm khấn vái tạ tội cho những con người vô thần đã xúc phạm Đức Phật. Những kẻ vô thần chỉ có thể phá được Chùa, đạp đổ bàn thờ Phật nhưng không thể giết được Phật trong lòng Thầy. Hai hàng nước mắt rưng rưng, Thầy khấn vái trước Đức Phật hiện hữu trong bao la Đất Trời và cầu siêu cho các vong linh đã bị những kẻ vô thần xúc phạm.

Bằng giọng xúc động nghẹn ngào Thầy nói: “nhà cầm quyền này quá ác tâm! Không còn gì hết. Tất cả chỉ còn đống đổ nát. Bằng mọi cách Thầy phải trở về đây để kính Phật. Thầy đã ở ngôi Chùa này 50 năm rồi. Giờ chẳng còn gì!”

Thẫn thờ dò từng bước đi trên đổ đống đổ nát, Thầy tìm lại với những dấu ấn kỷ niệm xưa. Vừa chỉ tay vào đổ đổ nát vừa nói: “đây là phòng khách, kia là phòng ngủ, kia là nhà bếp….” Phút chốc trong một ngày không còn lại gì. Tất cả chỉ còn là một đống đổ nát như bị dội bom.

Bầy chim bồ câu bắt được bóng dáng của vị ân sư, vội vã ríu rít gọi nhau bay về. Không còn mái Chùa để đậu, cũng không còn chuồng để trú, chúng đậu tạm trên những sợi dây điện. Bầy chim bồ câu này trước đây lên đến 100 con. Chúng được Thầy cho ăn, có nơi cư trú, sau khi Chùa bị phá chúng cũng chịu chung cảnh tan tác lạc đàn.

Thầy hướng tay vẫy gọi đàn chim bồ câu và nói: “mấy Phật tử kể lại sau khi Chùa bị phá, những con chim bồ câu này bị chúng nó bắn, giết làm thịt. Giờ chỉ còn nhiêu đây!”

Những con chim bồ câu mang biểu tượng của hòa bình đã bị bắn – giết…

Vị Hòa Thượng thắp 3 nén nhang khấn vái Đức Phật, nơi trước đây là bàn thờ Đức Phật Thích Ca

Hòa Thượng cùng vị Đại Đức Thích Đồng Tấn đến ngôi Chùa của mình đã bị phá hủy sáng ngày 17.09

Ngôi chùa thầy Thích Không Tánh gắn bó 50 năm nay thành một đống đổ nát hoang tàn

Thầy Thích Không Tánh vẫn chưa hết bàng hoàng về những gì đã xảy ra cho Chùa chỉ trong một ngày 08.09

Thẫn thờ dò từng bước trên đóng gạch đổ nát, Thầy Thích Không Tánh tìm lại dấu vết xưa của Chùa


TMCNN

Có khác biệt giữa chùa Liên Trì và cơ sở công giáo?


Có khác biệt giữa chùa Liên Trì và cơ sở công giáo? - Chùa Liên Trì đang bị đập phá ngày 8 tháng 9, 2016. Photo courtesy of Facebooker



Sau khi Chùa Liên Trì, một trong những cơ sở còn sót lại của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất từ trước 1975 bị san bằng vào ngày 8 tháng 9 vừa qua, hai cơ sở tôn giáo khác ở Quận 2 cũng đang nằm trong diện bị giải tỏa là Nhà thờ Thủ Thiêm và Tu viện Mến Thánh giá.

Hai cơ sở này rồi có như Chùa Liên Trì hay không?

Chưa có dấu hiệu bị thu hồi

Linh mục Đinh Hữu Thoại, thuộc Phòng Công lý Hoà Bình Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn là người đã cùng các chức sắc tôn giáo trong Hội đồng Liên tôn Việt Nam ký tên vào thư “Hiệp thông với Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm” gửi đến các tổ chức và cơ quan nhân quyền quốc tế trước đây.

Nói về khả năng liệu hai cơ sở tôn giáo của giáo hội Công giáo còn lại ở Thủ Thiêm có sẽ bị cưỡng chế như trường hợp của Chùa Liên Trì hay không, ông cho biết.

“Từ lâu nay rồi thì họ không đề cập đến vấn đề thu hồi hay giải toả hai cơ sở đó. Tôi nghĩ là chắc là họ rất ngại đụng đến tài sản của Giáo hội công giáo, tôi nghĩ vậy, chắc họ chưa đụng đến khu đó đâu.”

Linh mục Phạm Trung Thành, Giám tỉnh của Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam trả lời chúng tôi cho biết, ông và các chức sắc khác thuộc Hội đồng liên tôn Việt Nam đã liên đới với nhau, cùng cầu nguyện, và ra một thông báo để phản đối vụ việc Chùa Liên Trì. Còn đối với hai cơ sở còn lại là Nhà thờ Thủ Thiêm và Tu viện Mến Thánh giá thì sau những lần thăm viếng Linh mục quản xứ Lê Đăng Nghiêm, ông được biết:

   Từ lâu nay rồi thì họ không đề cập đến vấn đề thu hồi hay giải toả hai cơ sở đó. Tôi nghĩ là chắc là họ rất ngại đụng đến tài sản của Giáo hội công giáo.

- Linh mục Đinh Hữu Thoại
“Tôi được biết lập trường của ngài là gìn giữ và bảo vệ nhà thờ. Còn trách nhiệm và câu trả lời chính thức là thuộc về ngài Tổng Giám Mục. Về Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm thì tôi được biết vừa rồi nhà nước có xâm phạm vào cái đất đó, nhưng cái đất đó là trường học thôi chứ không phải nhà dòng. Tôi biết chính xác là như vậy. Trường học đó sau năm 1975 thì bị nhà nước tiếp quản. sau đó họ đổi công năng là không làm trường học nữa mà làm Uỷ ban gì đó. và không làm Uỷ ban nữa thì họ giải toả, nhưng bên nhà dòng giữ lập trường của mình, là cơ sở đó thuộc về mình, bằng lòng giải toả nhưng phải có sự đền bù thoả đáng.”

Sự việc lúc đó (tháng 10 năm 2015), Linh mục Phạm Trung Thành nói rằng vì nhà nước chưa đền bù nhưng đã can thiệp vào nên nhà dòng và các vị linh mục khác đã liên đới phản đối và gìn giữ mảnh đất đó.

Người đại diện Dòng mến Thánh giá Thủ Thiêm từng phát biểu với Đài RFA tiếp tục yêu cầu chính quyền thực hiện đúng qui định của Nhà nước; ngoài ra Nhà Dòng cũng trình bày vấn đề với Đấng Bản quyền trong Giáo Hội là Tòa Giám mục Sài Gòn.

Liên quan đến việc bồi thường và đền bù cho Chùa Liên Trì trong quyết định cưỡng chế, qua những lần trả lời phỏng vấn với đài Á Châu Tự Do, Thượng Toạ Thích Không Tánh cũng khẳng định chùa và các quí thầy không chấp nhận cơ sở do chính quyền đã dựng sẵn ở Cát Lái để đền bồi cho chùa.

Sự khác biệt?

Một thương phế binh Việt Nam Cộng Hoà nhận trợ giúp tại Chùa Liên Trì. Photo courtesy of Facebooker 
Nhà thờ Thủ Thiêm và Tu viện Mến Thánh giá là hai cơ sở tồn tại ở Thủ Thiêm hơn một thế kỷ qua. Vào tháng 10 năm 2015, một cơ sở giáo dục được các nữ tu dòng Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm xây dựng từ thập niên 1960. Thế nhưng sau đó thì chính quyền quyết định “tạm ngưng tháo dỡ”.

Nói về quyết định “tạm ngưng tháo dỡ” thì chính Chùa Liên Trì, Thủ Thiêm, Thành Phố Hồ Chí Minh trước đây cũng từng nhận được thông báo cưỡng chế lần thứ nhất vào tháng 7 năm 2016. Sau thời gian “tạm ngưng” thì ngày 8 tháng 9 vừa qua đã bị nhà cầm quyền dùng vũ lực tháo dỡ và bị san lấp hoàn toàn.

Về “sự an toàn tạm thời” của hai cơ sở này so với quyết định cưỡng chế Chùa Liên Trì, linh mục Đinh Hữu Thoại cho biết vì sao cho đến thời điểm này, chưa có dấu hiệu gì cho thấy chính quyền Quận 2 muốn thu hồi hai cơ sở đó.

“Cái quyết tâm triệt hạ chùa Liên Trì là họ muốn xoá đi một ngôi chùa mà đối với họ là một cái gai. Nơi đó thầy Không Tánh đã làm rất nhiều việc cho dân oan, xã hội dân sự, thương phế binh Việt Nam Cộng Hoà, thuộc Giáo hội Việt Nam thống nhất nữa. đó là những yếu tố mà họ quyết tâm họ triệt hạ. Đối với bên Dòng Mến Thánh Giá và Nhà thờ Thủ Thiêm thì nó chỉ về giá trị vật chất, tài sản thôi. Cho đến bây giờ thì chưa thấy dấu hiệu gì cho thấy họ sẽ thu hồi hai nơi đó cả.”

Hòa thượng Thích Không Tánh đảm nhiệm chức vụ Phó viện trưởng Hội đồng Điều hành Tăng đoàn Giáo hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, kiêm Tổng ủy viên Từ thiện - Xã hội nên ông thường tiến hành những hoạt động từ thiện giúp đỡ cho thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. Ông cũng thường giúp đỡ bà con dân oan, trẻ em ung bướu…

Trong thời gian qua, một số tổ chức xã hội dân sự cũng đến gặp nhau tại cơ sở chùa Liên Trì.

   Cái quyết tâm triệt hạ chùa Liên Trì là họ muốn xoá đi một ngôi chùa mà đối với họ là một cái gai.

- Linh mục Đinh Hữu Thoại
Bên cạnh lý do như đã nói, thì theo Linh mục Đinh Hữu Thoại, còn có sự khác biệt giữa sự việc năm 2015 đối với Dòng Mến Thánh Giá và biến cố ngày 8 tháng 9 vừa qua của Chùa Liên Trì.

“Đó là vì cơ sở họ đã chiếm và họ muốn chuyển sang một mục đích khác. Cho nên các sơ phản ứng và không muốn họ đụng đến cơ sở đó. Không phải là vấn đề giải toả nhà dòng đang hiện hữu. Nó khác nhau. Đó là ngôi trường của các sơ, họ lấy làm trường. Sau đó không làm trường nữa nhưng không trả. Rồi vì vấn đề giải toả nên UBND cũng đi nên họ muốn chiếm khu đó làm chuyện khác nên họ đưa máy ủi vô. Các sơ ngăn chặn nên mới có biến cố tháng 10 năm ngoái.”

Những người quan tâm đất đai của những cơ sở tôn giáo còn lại tại Thủ Thiêm như linh mục Đinh Hữu Thoại đều hy vọng sẽ không có cưỡng chế, san bằng như vụ chùa Liên Trì vừa qua. Họ lập luận rằng ‘khu đô thị mới thì cũng cần những nơi dành cho tín đồ, giáo dân đến nguyện cầu, sinh hoạt sau những chuỗi ngày vất vả mưu sinh’.

Cát Linh
Theo RFA
Nhấp vào nút play (►) dưới đây để nghe

Tải xuống

Hội thảo: “Tự do Tôn giáo tại Việt Nam: Tầm quan trọng đối với an ninh khu vực và toàn cầu”


Hội thảo: “Tự do Tôn giáo tại Việt Nam: Tầm quan trọng đối với an ninh khu vực và toàn cầu” được tổ chức ở Viện Hudson-Hudson Institute, Washington DC, vào hôm 12 tháng 9 năm 2016.



Hội thảo: “Tự do Tôn giáo tại Việt Nam: Tầm quan trọng đối với an ninh khu vực và toàn cầu” được tổ chức ở Viện Hudson-Hudson Institute, Washington DC, vào hôm 12 tháng 9 năm 2016.

Lên tiếng cho cộng đồng tôn giáo bị ngược đãi ở Việt Nam

Với mục đích cất lên tiếng nói cho cộng đồng tôn giáo bị ngược đãi ở Việt Nam tại Hội thảo xoay quanh chủ đề “Tự do Tôn giáo tại Việt Nam: Tầm quan trọng đối với an ninh khu vực và toàn cầu” do Ủy ban Bảo vệ Quyền làm người Việt Nam và Viện Hudson-Hudson Institute đồng tổ chức, những vấn đề liên quan bao gồm “Các tôn giáo không được thừa nhận tại Việt Nam” như trường hợp của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, “Hạn chế và Đàn áp” như trường hợp dân tộc Hmong ở Việt Nam, “Tôn giáo và Văn hóa bị hăm dọa” như trường hợp của Phật giáo Khmer Krom”, Phật giáo Hòa Hảo và Cao Đài được trình bày một cách chi tiết.

Nhiều dẫn chứng cụ thể cho thấy sự hà khắc khiểm soát tôn giáo của chính quyền Việt Nam cùng hệ thống công an trị dùng mọi biện pháp nhằm hăm dọa, ngược đãi và bắt bớ các tín đồ tôn giáo; điển hình là Việt Nam sắp ban hành Luật Tín ngưỡng Tôn giáo mà cộng đồng tôn giáo tại quốc gia này cho rằng sẽ hạn chế nhiều hơn nữa quyền tự do tín ngưỡng của họ.

  Việt Nam muốn có mọi thứ, họ muốn có vũ khí và đầu tư từ Hoa Kỳ cũng như muốn Hoa Kỳ bảo vệ đối với hiểm họa đến từ Trung Quốc mà không giảm bớt sự kiểm soát các hoạt động xã hội, không tin tưởng vào người dân cũng như không cho phép tự do tín ngưỡng.

-Elliott Abrams
Theo đó, các tổ chức tôn giáo như Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, Người Thượng Tin Lành, hay Phật giáo Khmer Krom không thể hoặc không muốn đăng ký, sẽ bị đặt ra ngoài vòng pháp luật.

Trong vai trò ban tổ chức, Giám đốc Trung tâm Tự do Tôn giáo của Viện Hudson-Hudson Institute, bà Nina Shea phát biểu chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ ngày càng thắt chặt hơn với các nước đồng minh trong khu vực, khi Tổng thống Barack Obama thực hiện chiến lược “xoay trục sang Châu Á”, để duy trì hòa bình và an ninh trước sự lấn lướt của Trung Quốc đối với các quốc gia này.

Bà Nina Shea và các quan khách tham dự có cùng ghi nhận mối quan hệ bình thường hoá 21 năm giữa Việt Nam và Mỹ được tăng cường sau sự kiện Tổng thống Obama tuyên bố dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khi sát thương cho Việt Nam trong chuyến đi của ông đến quốc gia cựu thù hồi tháng 5 năm nay mà không có bất kỳ yêu cầu ràng buộc nào, đặc biệt về vấn đề tôn giáo, đối với Hà Nội. Câu hỏi trọng tâm được nêu lên tại cuộc hội thảo rằng giới chức lãnh đạo Nhà trắng trong nhiệm kỳ tổng thống mới sẽ tiếp tục thực hiện xu hướng của ông Obama hay sẽ theo đuổi một chính sách khác giúp cải thiện tình hình tự do tôn giáo, nhân quyền và dân quyền ở Việt Nam.

Các vị quan khách tham dự Hội thảo: “Tự do Tôn giáo tại Việt Nam: Tầm quan trọng đối với an ninh khu vực và toàn cầu” được tổ chức ở Viện Hudson-Hudson Institute, Washington DC, vào hôm 12 tháng 9 năm 2016. RFA PHOTO.
Với tư cách khách mời, cựu Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ đặc trách nhân quyền kiêm Phụ tá Cố vấn Hội đồng An ninh Quốc gia, ông Elliott Abrams, người có nhiều đóng góp trong việc thúc đẩy tự do tôn giáo trở thành một yếu tố trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, nhấn mạnh qua bài tham luận tại Hội thảo rằng:

“Chính quyền Việt Nam muốn có mọi thứ, họ muốn có vũ khí và đầu tư từ Hoa Kỳ cũng như muốn Hoa Kỳ bảo vệ đối với hiểm họa đến từ Trung Quốc mà không giảm bớt sự kiểm soát các hoạt động xã hội, không tin tưởng vào người dân cũng như không cho phép tự do tín ngưỡng.”

Yêu cầu Việt Nam để người dân có tự do

Ông Elliott Abrams đề nghị cộng đồng tôn giáo ở Việt Nam và tại Hoa Kỳ cùng liên kết nỗ lực hơn nữa trong việc cung cấp thông tin cho giới chức lãnh đạo Mỹ trong thời gian tới về những vi phạm tự do tôn giáo của chính quyền Hà Nội; đồng thời gửi đến chính phủ Mỹ các yêu cầu chính đáng trong chính ngoại giao đối với Việt Nam:

“Chúng ta cần kêu gọi chính quyền Việt Nam phải dừng lại những việc làm gây sợ hãi cho người dân. Chúng ta phải cảnh báo chính quyền Việt Nam rằng xã hội không thể phát triển nếu như không cho phép dân chúng thực hành tự do tín ngưỡng. Yêu cầu duy nhất đối với chính quyền Việt Nam là để cho người dân có tự do.”

  Chúng ta cần kêu gọi chính quyền Việt Nam phải dừng lại những việc làm gây sợ hãi cho người dân.

-Elliott Abrams
Cùng với tư cách khách mời của Hội thảo: “Tự do Tôn giáo tại Việt Nam: Tầm quan trọng đối với an ninh khu vực và toàn cầu”, Ủy viên Ủy hội Hoa Kỳ Bảo vệ Tự do Tôn giáo trên Thế giới, gọi tắt là USCIRF, bà Kristina Arriaga, nêu ra những biện pháp cụ thể hóa đề nghị của ông Elliott Abrams là phải sử dụng các kênh truyền thông, bao gồm mạng xã hội như Facebook, Twitter, Instagram để cho thế giới biết về các diễn tiến của tình hình tự do tôn giáo tại Việt Nam đang bị xâm phạm, và cũng cần nêu nhiều trường hợp nạn nhân bị chính quyền Việt Nam ngược đãi vì những sinh hoạt tôn giáo hay hoạt động xã hội của họ:

“Chúng ta cần phải nêu tên Hòa thượng Thích Quảng Độ, Mục sư Nguyễn Công Chính đang bị tù đày và vợ của ông ta là bà Trần Thị Hồng bị đánh đập vì đã gặp gỡ phái đoàn nhân quyền Hoa Kỳ. Chúng ta cần phải nêu tên Luật sư Nguyễn Văn Đài, Blogger Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh và còn nhiều tên khác nữa của các tín đồ Hòa Hảo, Cao Đài, người Thượng Tin lành…”

Ủy viên Ủy hội USCIRF, bà Kristina Arriaga, khẳng định với các bằng chứng qua các trường hợp cụ thể như thế để chuyển tải thông điệp đến chính quyền Việt Nam rằng không có tự do tôn giáo thì tất cả những quyền tự do khác đều không tồn tại vì con người có niềm tin tín ngưỡng trong tâm linh của họ kể từ khi sinh ra và lớn lên mà không ai có thể tước đi hay xâm phạm được.

Hội thảo “Tự do Tôn giáo tại Việt Nam: tầm quan trọng đối với an ninh khu vực và toàn cầu” diễn ra trong vòng 4 giờ đồng hồ để thảo luận các chiến lược và những giải pháp tốt nhất trong việc xây dựng và kết nối cộng đồng tôn giáo, với mục đích thúc đẩy và bảo vệ tín ngưỡng-tôn giáo ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, trên tinh thần “phát triển nền văn hóa dân sinh về tính khoan dung và lòng từ bi, hầu đặt nền móng cho hòa bình bền vững trong vùng Châu Á cũng như trên thế giới”, như trong lời phát biểu khai mạc của ông Võ Văn Ái, đại diện của Ủy ban Bảo vệ Quyền làm người Việt Nam.

Hòa Ái
Theo RFA
Nhấp vào nút play (►) dưới đây để nghe

Tải xuống

Nhà cầm quyền Tp.HCM cưỡng chế Chùa Liên Trì



Nhà cầm quyền Quận 2, Tp.HCM đã cưỡng chế Chùa Liên Trì vào lúc 7 giờ sáng nay ngày 08.09.2016. Giới chức đã đưa Hòa thượng Thích Không Tánh và Thượng tọa Thích Thiện Minh lên một chiếc xe cứu thương nhưng đưa đi đâu không rõ. Các Thầy còn lại bị lực lượng công an áp giải về Cát Lái – một địa điểm bồi thường khá hoang vắng và ít dân cư.

Thầy Pháp Viên chứng kiến toàn bộ sự việc thuật lại với phóng viên GNsP qua điện thoại:

“Vào lúc 7 giờ sáng, họ đến Chùa đọc lệnh cưỡng chế. Các thầy đã tọa kháng và phản đối một cách ôn hòa. Họ đưa Hòa thượng Thích Không Tánh và Thượng tọa Thích Thiện Minh lên một chiếc xe cứu thương đưa đi trước rồi. Mấy thầy còn lại bị đưa về địa điểm mới, trên xe có nhiều an ninh đưa các thầy đi. Các ban ngành họ đến làm việc, ban trị sự của quận (Phật Giáo quốc doanh) tiếp nhận các tài sản của Chùa. Sức khỏe của Hòa thượng Không Tánh không được khỏe lắm. Bên chính quyền họ đưa bác sĩ và y tá đến chăm sóc sức khỏe cho Hòa Thượng. Các thầy đã tọa kháng và im lặng phản đối.”

Thầy Pháp Viên nói tiếp: “Sức khỏe của Hòa Thượng suy yếu từ đêm qua, cả đêm mất ngủ vì lo lắng cho quý thầy và phật tử.” Thầy Pháp Viên nói rằng: “Các thầy rất lo lắng cho sức khỏe của Hòa Thượng và hiện không biết họ đưa Hòa Thượng đi đâu”.

Khoảng 15 phút sau, Thầy Pháp Viện cho hay: “Các thầy đã đi về chỗ tạm ở Cát Lái rồi nhưng không thấy Hòa thượng Không Tánh đâu, quý thầy hoang mang và lo lắng cho Hòa thượng. Họ chở Hòa thượng đi bằng chiếc xe cứu thương nhưng không biết chở đi đâu. Chính quyền và dân phòng họ chốt đông lắm.”

Từ 6 giờ sáng đến thời điểm này, GNsP không thể liên lạc với Hòa thượng Thích Không Tánh qua số điện thoại thường trao đổi.

Chúng tôi cũng đã gọi điện thoại đến công an quận 2, Tp.HCM để hỏi rõ sự tình nhưng không ai bắt máy.

Thầy Pháp Viên cũng cho biết, khu vực Chùa Liên Trì bị phá sóng.

Phóng viên GNsP đang có mặt tại khu vực Thủ Thiêm cho haym, Chùa Liên Trì đang bị phong tỏa nghiêm ngặt, mọi người ra vào khu Thủ Thiêm đểu bị xét giấy tờ tùy thân, riêng đường vào Chùa Liên Trì thì bị phong tỏa không ai được ra vào.

Chùa Liên Trì đang bị phong tỏa nghiêm ngặt, mọi người ra vào khu Thủ Thiêm đểu bị xét giấy tờ tùy thân, riêng đường vào Chùa Liên Trì thì bị phong tỏa không ai được ra vào.


An ninh đã canh gác các thành viên trong Hội Đồng Liên Tôn nhằm ngăn chặn đến hiệp thông với Chùa Liên Trì.

Vào lúc 10 giờ 30, theo thông tin chúng tôi nhận được, sáng nay, Hòa Thượng Thích Không Tánh được cấp cứu tại bệnh viện Quận 2, Sài Gòn. Sau đó, bác sĩ đã chuyển Hòa thượng sang lầu 2, phòng 9 bệnh viện Quận 2. Hiện nay, Hòa Thượng đang rất mệt, yếu và được hỗ trợ thở ôxi.

Bên cạnh Hòa Thượng Thích Không Thánh có Thượng tọa Thích Thiện Minh. Ngoài cổng bệnh viện có khoảng 20 bà con dân oan đang nghe ngóng thông tin về sức khỏe của Hòa thượng.

Chùa Liên Trì là cơ sở tôn giáo và là tài sản của GHPGVNTN hiện diện được hơn 70 năm tại Thủ Thiêm.

Sau khi có dự án xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm, nhà chức trách quyết định bồi thường cho Chùa chưa đầy 1 tỷ di dời đi nơi khác. Do sự cương quyết, mạnh mẽ của Hòa thượng Viện chủ Thích Không Tánh quyết không di dời với mục đích ở lại Thủ Thiêm để đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân, nhà cầm quyền đã gây nhiều áp lực và sách nhiễu cho Hòa thượng, quý chư tăng, quý phật tử.

Vào tháng 7.2016, nhà cầm quyền gửi giấy quyết định cưỡng chế Chùa và hứa sẽ bồi thường cho Chùa khoảng hơn 9 tỷ đồng, gấp chín lần so với giá bồi thường cũ. Tuy nhiên, quý chư Tăng kiên quyết giữ Chùa để cho người dân Thủ Thiêm mới có nơi thực hành đời sống tâm linh.

Huyền Trang
GNsP

Thêm ý kiến về Phật giáo và Dân tộc


Hình ảnh minh họa



Sau khi bài “Phật giáo và dân tộc” được phát thanh Thượng tọa Thích Quảng Ba là thành viên và hiện đang phục vụ cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất Hải ngoại tại Úc Đại Lợi, Tân Tây Lan hiện nay là Phó hội chủ đã có yêu cầu được lên tiếng trước nhận định của Thượng tọa Thích Nhật Từ trụ trì chùa Giác Ngộ trong bài Phật giáo và Dân tộc. Mặc Lâm có cuộc phỏng vấn Thượng tọa Thích Quảng Ba để rộng đường dư luận sau đây.

Xin được ghi lại huấn từ của Thượng tọa Thích Nhật Từ:

“Trải qua nhiều thế kỷ, người ta cứ nghĩ Phật giáo là tôn giáo tu rục, tu rị, đó là một cái nhìn rất thiển cận và sai lầm về tính đa diện của đạo Phật minh triết và đạo đức.

Nói một cách nôm na Phật giáo bao gồm: thế giới quan, nhân sinh quan, xã hội quan, đạo đức quan, tu tập quan và giải thoát quan. Việc đánh giá sai lầm của một số quần chúng chỉ liên hệ đến một phương diện trong nhóm vừa nêu, đó là: tu tập quan. Còn các phương diện rất quan trọng mà đức Phật đóng góp cho tư tưởng của nhân loại đó là: thế giới quan, nhân sinh quan, xã hội quan, đạo đức quan qua hệ thống triết học đặc biệt của Ngài mà hầu như giới chính trị, giới kinh doanh, giới tri thức, giới bình dân ít biết đến.

Một phần là do đạo Phật bị ảnh hưởng bởi nghi thức đọc tụng được sử dụng trong các chùa chỉ chọn lọc vài ba kinh tín ngưỡng lại được diễn đạt bằng ngôn ngữ Hán-Việt vốn rất xa lạ với cộng đồng Phật giáo Việt Nam trong nước và nước ngoài.”


Hoạt động xã hội của Phật giáo

Mặc Lâm: Xin thượng tọa cho biết tại sao ngài không đồng ý với quan điểm của Thượng Tọa Thích Nhật Từ?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Nhiều người nghĩ rằng Phật giáo là “tu rục, tu rị” không có tính cách hội nhập tích cực để mà dấn thân phụng sự xã hội thì điều đó tôi cho là hoàn toàn sai.

  Nhiều người nghĩ rằng Phật giáo là “tu rục, tu rị” không có tính cách hội nhập tích cực để mà dấn thân phụng sự xã hội thì điều đó tôi cho là hoàn toàn sai.

-Thượng tọa Thích Quảng Ba
Thật ra mà nói Phật giáo chưa bao giờ có chủ trương làm chính trị, thậm chí có một số giai đoạn các nhà cầm quyền quân chủ đã quá quý trọng kiến thức quảng bá và các tài năng dức độ với các nhà sư để phong họ lên quốc sư trong khi họ không tham dự triều chính, họ chỉ hiến những ý kiến tốt đẹp nhất để đem lại sự thịnh trị cho đất nước. Họ không nắm giữ quyền, họ không có bổng lộc và chưa bao giờ dựa vào thế của chính quyền hay nhà cầm quyền để làm ích lợi cho hệ thống Phật giáo. Dĩ nhiên có một số nhà vua xuất công quỹ làm chùa, đúc một vài quả chuông nhưng thật sự chưa bao giờ có sự lạm dụng Phật giáo đối với cơ chế chính trị trong quá khứ cũng như hiện tại.

Tuy nhiên khi nói rằng Phật giáo phải bắt chước các hoạt động xã hội từ thiện của những tôn giáo khác thì cũng hơi bất công. Chúng tôi là tu sĩ trong từng ngôi chùa, hiện tại có 17.500 tu trì trong đất nước Việt Nam lúc nào cũng gần gũi dân chúng, giúp đỡ cho họ chia sẻ đời sống của họ.

Dĩ nhiên chúng ta thấy một số chùa đang lớn mạnh lên. Một vài chùa do chính bản thân các đại gia dùng tiền tham nhũng hối lộ, buôn bán bất công dựng ra và họ tự làm chủ, cái đó không thể đổ thừa cho Phật giáo được vì trên nguyên tắc ai cũng có quyền lập chùa.

Chúng ta đã thấy nhà vua lập chùa, công chúa lập chùa, hoàng hậu lập chùa, dòng họ lập chùa, cá nhân hay gia đình nào cũng lập chùa được chứ không phải chỉ có nhà sư mới độc quyền được lập chùa. Đặc biệt Phật giáo chưa bao giờ nhận lệnh chỉ huy điều động từ một đất nước khác, từ một thể chế khác ngoài Việt Nam mà can dự vào Việt Nam cho dù sự can dự ấy có mang lại mục đích tốt đẹp nhưng đa số làm cho lòng người của tín đồ hướng về nước ngoài mà không yêu đất nước mình thì đấy là một điều mà chúng tôi thấy Phật giáo chưa bao giờ có.

Hình ảnh minh họa. Courtesy nguoiphattu.com
Mặc Lâm: Hiện nay nhiều ngôi chùa công khai đem tượng Hồ Chí Minh và có nơi cả ông Đỗ Mười vào thờ như những Bồ tát. Nếu nhận thức về điều mà Thượng tọa Thích Nhật Từ đưa ra là Xã hội quan và đạo đức quan thí có lẽ nó có tính cách hỗ tương giữa sự đóng cửa tu hành và mở cửa chùa để Phật tử dấn thân?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Trước nhất thưa anh Mặc Lâm điều đó không do Phật giáo chủ trương mà đó là sự lợi dụng để làm kinh tế của một số cá nhân. Người nào đó có lẽ là cựu đảng viên vì họ biết quần chúng mê muội không hiểu rõ vai trò tôn giáo nằm ở chỗ nào và lãnh tụ chính trị nằm ở đâu.

Họ biết là quần chúng một số đông hiểu Phật pháp hơi sơ đẳng, Người cộng sản có công tiêu diệt năng lực, nội lực, nội hàm Phật giáo ở miền Bắc suốt 70 năm nay làm cho Phật tử miền Bắc gần như không biết gì giáo lý nữa cho nên họ có hiều biết sai lầm về đạo mẫu hay là về những nhân vật anh hùng lịch sử cho nên biến thành nhân vật tôn giáo đó là hoàn toàn sai.

Phật giáo chúng tôi không bao giờ chủ trương như vậy và chưa có tổ chức tôn giáo nào lại đánh đồng lãnh tụ chính trị, bất kể công ơn của họ với dân tộc cỡ nào, thành thần thánh của tôn giáo cả.

Phật giáo bị bách hại

Mặc Lâm: Phật giáo sở dĩ bị lệch lạc như Thượng tọa vừa nói do thiếu hiểu biết về đạo mẫu, tuy nhiên nếu không áp dụng những gì xảy ra chung quanh thì làm sao phật tử tự trang bị cho mình số vốn kinh nghiệm cho bản thân, đó là chưa nói tự bảo vệ Phật giáo không bị xâm hại trước các hiện tượng xấu cũng như việc Phật giáo có thể bị bách hại?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Khi nói Phật giáo bị bách hại thì anh phải nói hai mảng tại vì cái mảng của chúng tôi là Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất thì bị cưỡng bức lần lượt tiêu diệt hết nhân sự các hoạt động độc lập chỉ còn vài vị lãnh đạo tối cao tượng trưng thôi. Các ngài không làm gì được ví dụ như hòa thượng Quảng Độ của chúng tôi.

Nhưng điều đó không phải do chúng tôi muốn mà đó là chính sách bất công vô lý của nhà nước Việt Nam thôi còn giáo hội Phật giáo Việt Nam họ có được hoạt động mặc dù giáo hội đó bị nhà nước không chế khép vô làm thành viên của Mặt trận Tổ quốc nhưng họ được một số hoạt động rất ít. Họ không đầy đủ tự do như chúng tôi trước 75 nhưng họ cũng được lập chùa cũng được dạy tăng chúng. Họ cũng được làm từ thiện và làm một số việc rất giới hạn và dĩ nhiên mọi chính sách đều phải thông qua sự chấp thuận của nhà nước mới được hoạt động.

  Khi nói Phật giáo bị bách hại thì anh phải nói hai mảng tại vì cái mảng của chúng tôi là Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất thì bị cưỡng bức lần lượt tiêu diệt hết nhân sự các hoạt động độc lập chỉ còn vài vị lãnh đạo tối cao tượng trưng thôi. Các ngài không làm gì được ví dụ như hòa thượng Quảng Độ của chúng tôi.

-Thượng tọa Thích Quảng Ba
Chúng tôi cho rằng họ cũng bị đàn áp tôn giáo mặc dù với cá nhân của nhiều tu sĩ trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam họ cho là họ không bị đàn áp. Nhưng cái nhìn của chúng ta đến từ xã hội dân chủ như ở Mỹ ở Úc thì cho rằng họ đang bị đàn áp khốc liệt bởi vì họ không được tự quản giáo hội của họ mà phải nằm trong cơ chế chính trị, bị nhà nước trực tiếp điều hành và điều khiển, làm từ thiện cũng phải báo cáo, xin phép.

Mặc Lâm: Thượng tọa đã bác bỏ chuyện Phật giáo dấn thân vào xã hội và chính trị dưới sự điều hành hay hướng dẫn của một đơn vị nhỏ nhất là ngôi chùa. Nếu Phật tử từ chối việc phản kháng với chính quyền về những gì mà họ ép buộc, sách nhiễu khi tu tập, phải chăng sự từ chối này có thể dẫn đến ngõ cụt của chính bản thân người Phật tử?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Thưa anh có thể cái tổ chức Phật giáo bị tiêu diệt thí dụ như Phật Giáo Việt Nam Thồng nhất đang bị tiêu diệt còn Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam đang bị khống chế, đang bị làm biến thái, đang bị lợi dụng và sử dụng nhưng nó vẫn có tổ chức.

Nhưng như tôi đã nói lúc đầu, Phật giáo không quan trọng tổ chức. Phật giáo có thể tồn tại không cần tổ chức và không có tổ chức. Phật giáo có nhiểu tổ chức, rất nhỏ, từng đơn vị mỗi nhà hay mỗi chùa là một tổ chức vẫn được như thường. Trong quá khứ 2.000 năm Phật giáo chưa từng có giáo hội nhưng vẫn tồn tại trong lòng lịch sử Việt Nam.

Trên toàn thế giới không có nước nào có giáo hội cả mà họ có tăng đoàn, nhiều tăng đoàn mà tăng đoàn không điều hành như tổ chức của giáo hội nhưng vẫn rất mạnh. Phật giáo đâu cần tổ chức nhưng vẫn làm mọi việc. Có tinh thần hợp tác, tinh thần dấn thân phụng sự thì làm được chứ không phải có tổ chức trung ương tập quyền mới làm được. Chúng tôi không tin tổ chức.

Mặc Lâm: Tăng đoàn mà Thượng tọa vừa nhắc tới cũng vẫn là tập thể vì ít nhất cũng phải có từ 5 tới 10 người trở lên mới có thể gọi là tăng đoàn. Đối với chính quyền Việt Nam thì đã là tập thể thì sẽ luôn luôn bị chú ý, Tăng đoàn vì vậy không khác gì với Giáo hội cả. Theo ý của Thượng tọa thì một tập thể nhỏ như tăng đoàn và sức mạnh lớn như Giáo Hội có điều gì khác nhau?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất bây giờ do một vài xáo trộn đang rất là khó khăn nội bộ thành ra vấn đề tăng đoàn ý nghĩa nguyên thủy là bất cứ tập thể tu hành nào trong một ngôi chùa từ 5-7 vị trở lên thì có thể gọi là một tăng đoàn rồi. Tất nhiên một tổ chức nhỏ như tăng đoàn thì mỗi tổ chức có thể làm được những việc cần cho quần chúng chung quanh họ thì đó là sức sống, khả năng tồn tại hòa quyện giữa dân tộc và đạo pháp. Còn xây dựng một trung ương tập quyền toàn quốc thống lãnh mọi người thì đó là điều chúng tôi không mong muốn, không nhất định đã hay và đã đúng. Hễ ai nắm được cấp trung ương của tổ chức đó thì họ sẽ tước đoạt mọi tự do các thành viên trong tổ chức đó là điều mà đạo Phật không mong muốn.

Mặc Lâm: Xin cám ơn Thượng Tọa.

Mặc Lâm
Theo RFA
Nhấp vào nút play (►) dưới đây để nghe

Tải xuống

Thêm ý kiến về Phật giáo và Dân tộc


Hình ảnh minh họa



Sau khi bài “Phật giáo và dân tộc” được phát thanh Thượng tọa Thích Quảng Ba là thành viên và hiện đang phục vụ cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất Hải ngoại tại Úc Đại Lợi, Tân Tây Lan hiện nay là Phó hội chủ đã có yêu cầu được lên tiếng trước nhận định của Thượng tọa Thích Nhật Từ trụ trì chùa Giác Ngộ trong bài Phật giáo và Dân tộc. Mặc Lâm có cuộc phỏng vấn Thượng tọa Thích Quảng Ba để rộng đường dư luận sau đây.

Xin được ghi lại huấn từ của Thượng tọa Thích Nhật Từ:

“Trải qua nhiều thế kỷ, người ta cứ nghĩ Phật giáo là tôn giáo tu rục, tu rị, đó là một cái nhìn rất thiển cận và sai lầm về tính đa diện của đạo Phật minh triết và đạo đức.

Nói một cách nôm na Phật giáo bao gồm: thế giới quan, nhân sinh quan, xã hội quan, đạo đức quan, tu tập quan và giải thoát quan. Việc đánh giá sai lầm của một số quần chúng chỉ liên hệ đến một phương diện trong nhóm vừa nêu, đó là: tu tập quan. Còn các phương diện rất quan trọng mà đức Phật đóng góp cho tư tưởng của nhân loại đó là: thế giới quan, nhân sinh quan, xã hội quan, đạo đức quan qua hệ thống triết học đặc biệt của Ngài mà hầu như giới chính trị, giới kinh doanh, giới tri thức, giới bình dân ít biết đến.

Một phần là do đạo Phật bị ảnh hưởng bởi nghi thức đọc tụng được sử dụng trong các chùa chỉ chọn lọc vài ba kinh tín ngưỡng lại được diễn đạt bằng ngôn ngữ Hán-Việt vốn rất xa lạ với cộng đồng Phật giáo Việt Nam trong nước và nước ngoài.”


Hoạt động xã hội của Phật giáo

Mặc Lâm: Xin thượng tọa cho biết tại sao ngài không đồng ý với quan điểm của Thượng Tọa Thích Nhật Từ?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Nhiều người nghĩ rằng Phật giáo là “tu rục, tu rị” không có tính cách hội nhập tích cực để mà dấn thân phụng sự xã hội thì điều đó tôi cho là hoàn toàn sai.

  Nhiều người nghĩ rằng Phật giáo là “tu rục, tu rị” không có tính cách hội nhập tích cực để mà dấn thân phụng sự xã hội thì điều đó tôi cho là hoàn toàn sai.

-Thượng tọa Thích Quảng Ba
Thật ra mà nói Phật giáo chưa bao giờ có chủ trương làm chính trị, thậm chí có một số giai đoạn các nhà cầm quyền quân chủ đã quá quý trọng kiến thức quảng bá và các tài năng dức độ với các nhà sư để phong họ lên quốc sư trong khi họ không tham dự triều chính, họ chỉ hiến những ý kiến tốt đẹp nhất để đem lại sự thịnh trị cho đất nước. Họ không nắm giữ quyền, họ không có bổng lộc và chưa bao giờ dựa vào thế của chính quyền hay nhà cầm quyền để làm ích lợi cho hệ thống Phật giáo. Dĩ nhiên có một số nhà vua xuất công quỹ làm chùa, đúc một vài quả chuông nhưng thật sự chưa bao giờ có sự lạm dụng Phật giáo đối với cơ chế chính trị trong quá khứ cũng như hiện tại.

Tuy nhiên khi nói rằng Phật giáo phải bắt chước các hoạt động xã hội từ thiện của những tôn giáo khác thì cũng hơi bất công. Chúng tôi là tu sĩ trong từng ngôi chùa, hiện tại có 17.500 tu trì trong đất nước Việt Nam lúc nào cũng gần gũi dân chúng, giúp đỡ cho họ chia sẻ đời sống của họ.

Dĩ nhiên chúng ta thấy một số chùa đang lớn mạnh lên. Một vài chùa do chính bản thân các đại gia dùng tiền tham nhũng hối lộ, buôn bán bất công dựng ra và họ tự làm chủ, cái đó không thể đổ thừa cho Phật giáo được vì trên nguyên tắc ai cũng có quyền lập chùa.

Chúng ta đã thấy nhà vua lập chùa, công chúa lập chùa, hoàng hậu lập chùa, dòng họ lập chùa, cá nhân hay gia đình nào cũng lập chùa được chứ không phải chỉ có nhà sư mới độc quyền được lập chùa. Đặc biệt Phật giáo chưa bao giờ nhận lệnh chỉ huy điều động từ một đất nước khác, từ một thể chế khác ngoài Việt Nam mà can dự vào Việt Nam cho dù sự can dự ấy có mang lại mục đích tốt đẹp nhưng đa số làm cho lòng người của tín đồ hướng về nước ngoài mà không yêu đất nước mình thì đấy là một điều mà chúng tôi thấy Phật giáo chưa bao giờ có.

Hình ảnh minh họa. Courtesy nguoiphattu.com
Mặc Lâm: Hiện nay nhiều ngôi chùa công khai đem tượng Hồ Chí Minh và có nơi cả ông Đỗ Mười vào thờ như những Bồ tát. Nếu nhận thức về điều mà Thượng tọa Thích Nhật Từ đưa ra là Xã hội quan và đạo đức quan thí có lẽ nó có tính cách hỗ tương giữa sự đóng cửa tu hành và mở cửa chùa để Phật tử dấn thân?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Trước nhất thưa anh Mặc Lâm điều đó không do Phật giáo chủ trương mà đó là sự lợi dụng để làm kinh tế của một số cá nhân. Người nào đó có lẽ là cựu đảng viên vì họ biết quần chúng mê muội không hiểu rõ vai trò tôn giáo nằm ở chỗ nào và lãnh tụ chính trị nằm ở đâu.

Họ biết là quần chúng một số đông hiểu Phật pháp hơi sơ đẳng, Người cộng sản có công tiêu diệt năng lực, nội lực, nội hàm Phật giáo ở miền Bắc suốt 70 năm nay làm cho Phật tử miền Bắc gần như không biết gì giáo lý nữa cho nên họ có hiều biết sai lầm về đạo mẫu hay là về những nhân vật anh hùng lịch sử cho nên biến thành nhân vật tôn giáo đó là hoàn toàn sai.

Phật giáo chúng tôi không bao giờ chủ trương như vậy và chưa có tổ chức tôn giáo nào lại đánh đồng lãnh tụ chính trị, bất kể công ơn của họ với dân tộc cỡ nào, thành thần thánh của tôn giáo cả.

Phật giáo bị bách hại

Mặc Lâm: Phật giáo sở dĩ bị lệch lạc như Thượng tọa vừa nói do thiếu hiểu biết về đạo mẫu, tuy nhiên nếu không áp dụng những gì xảy ra chung quanh thì làm sao phật tử tự trang bị cho mình số vốn kinh nghiệm cho bản thân, đó là chưa nói tự bảo vệ Phật giáo không bị xâm hại trước các hiện tượng xấu cũng như việc Phật giáo có thể bị bách hại?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Khi nói Phật giáo bị bách hại thì anh phải nói hai mảng tại vì cái mảng của chúng tôi là Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất thì bị cưỡng bức lần lượt tiêu diệt hết nhân sự các hoạt động độc lập chỉ còn vài vị lãnh đạo tối cao tượng trưng thôi. Các ngài không làm gì được ví dụ như hòa thượng Quảng Độ của chúng tôi.

Nhưng điều đó không phải do chúng tôi muốn mà đó là chính sách bất công vô lý của nhà nước Việt Nam thôi còn giáo hội Phật giáo Việt Nam họ có được hoạt động mặc dù giáo hội đó bị nhà nước không chế khép vô làm thành viên của Mặt trận Tổ quốc nhưng họ được một số hoạt động rất ít. Họ không đầy đủ tự do như chúng tôi trước 75 nhưng họ cũng được lập chùa cũng được dạy tăng chúng. Họ cũng được làm từ thiện và làm một số việc rất giới hạn và dĩ nhiên mọi chính sách đều phải thông qua sự chấp thuận của nhà nước mới được hoạt động.

  Khi nói Phật giáo bị bách hại thì anh phải nói hai mảng tại vì cái mảng của chúng tôi là Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất thì bị cưỡng bức lần lượt tiêu diệt hết nhân sự các hoạt động độc lập chỉ còn vài vị lãnh đạo tối cao tượng trưng thôi. Các ngài không làm gì được ví dụ như hòa thượng Quảng Độ của chúng tôi.

-Thượng tọa Thích Quảng Ba
Chúng tôi cho rằng họ cũng bị đàn áp tôn giáo mặc dù với cá nhân của nhiều tu sĩ trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam họ cho là họ không bị đàn áp. Nhưng cái nhìn của chúng ta đến từ xã hội dân chủ như ở Mỹ ở Úc thì cho rằng họ đang bị đàn áp khốc liệt bởi vì họ không được tự quản giáo hội của họ mà phải nằm trong cơ chế chính trị, bị nhà nước trực tiếp điều hành và điều khiển, làm từ thiện cũng phải báo cáo, xin phép.

Mặc Lâm: Thượng tọa đã bác bỏ chuyện Phật giáo dấn thân vào xã hội và chính trị dưới sự điều hành hay hướng dẫn của một đơn vị nhỏ nhất là ngôi chùa. Nếu Phật tử từ chối việc phản kháng với chính quyền về những gì mà họ ép buộc, sách nhiễu khi tu tập, phải chăng sự từ chối này có thể dẫn đến ngõ cụt của chính bản thân người Phật tử?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Thưa anh có thể cái tổ chức Phật giáo bị tiêu diệt thí dụ như Phật Giáo Việt Nam Thồng nhất đang bị tiêu diệt còn Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam đang bị khống chế, đang bị làm biến thái, đang bị lợi dụng và sử dụng nhưng nó vẫn có tổ chức.

Nhưng như tôi đã nói lúc đầu, Phật giáo không quan trọng tổ chức. Phật giáo có thể tồn tại không cần tổ chức và không có tổ chức. Phật giáo có nhiểu tổ chức, rất nhỏ, từng đơn vị mỗi nhà hay mỗi chùa là một tổ chức vẫn được như thường. Trong quá khứ 2.000 năm Phật giáo chưa từng có giáo hội nhưng vẫn tồn tại trong lòng lịch sử Việt Nam.

Trên toàn thế giới không có nước nào có giáo hội cả mà họ có tăng đoàn, nhiều tăng đoàn mà tăng đoàn không điều hành như tổ chức của giáo hội nhưng vẫn rất mạnh. Phật giáo đâu cần tổ chức nhưng vẫn làm mọi việc. Có tinh thần hợp tác, tinh thần dấn thân phụng sự thì làm được chứ không phải có tổ chức trung ương tập quyền mới làm được. Chúng tôi không tin tổ chức.

Mặc Lâm: Tăng đoàn mà Thượng tọa vừa nhắc tới cũng vẫn là tập thể vì ít nhất cũng phải có từ 5 tới 10 người trở lên mới có thể gọi là tăng đoàn. Đối với chính quyền Việt Nam thì đã là tập thể thì sẽ luôn luôn bị chú ý, Tăng đoàn vì vậy không khác gì với Giáo hội cả. Theo ý của Thượng tọa thì một tập thể nhỏ như tăng đoàn và sức mạnh lớn như Giáo Hội có điều gì khác nhau?

Thượng tọa Thích Quảng Ba: Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất bây giờ do một vài xáo trộn đang rất là khó khăn nội bộ thành ra vấn đề tăng đoàn ý nghĩa nguyên thủy là bất cứ tập thể tu hành nào trong một ngôi chùa từ 5-7 vị trở lên thì có thể gọi là một tăng đoàn rồi. Tất nhiên một tổ chức nhỏ như tăng đoàn thì mỗi tổ chức có thể làm được những việc cần cho quần chúng chung quanh họ thì đó là sức sống, khả năng tồn tại hòa quyện giữa dân tộc và đạo pháp. Còn xây dựng một trung ương tập quyền toàn quốc thống lãnh mọi người thì đó là điều chúng tôi không mong muốn, không nhất định đã hay và đã đúng. Hễ ai nắm được cấp trung ương của tổ chức đó thì họ sẽ tước đoạt mọi tự do các thành viên trong tổ chức đó là điều mà đạo Phật không mong muốn.

Mặc Lâm: Xin cám ơn Thượng Tọa.

Mặc Lâm
Theo RFA
Nhấp vào nút play (►) dưới đây để nghe

Tải xuống
 

Website và blog tiêu biểu

Top ↑ Copyright © 2008. Tin Tức Hàng Ngày - All Rights Reserved
Back To Top ↑