Tổng thống Philippines ra lệnh phóng thích 17 ngư dân Việt Nam

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte vào ngày 2 tháng 11 tới đây sẽ tham gia sự kiện phóng thích 17 ngư dân Việt Nam bị cơ quan chức năng Philippines bắt giữ với lý dó đánh bắt trái phép trong vùng biển của Philippines.

Số ngư dân Việt Nam sắp được phóng thích được cho biết bị bắt giữ hôm 8 tháng 9 vừa qua ở ngoài khơi Sta. Catalina, thuộc tỉnh Ilocos Sur. Số này đi trên 3 tàu cá và đầu tiên bị buộc tội đánh bắt trái phép trong vùng biển Philippines.

Tuy nhiên đến ngày 7 tháng 10 vừa qua, công tố địa phương nơi ba chiếc tàu và 17 ngư dân bị bắt hủy cáo trạng đánh bắt trái phép khi ngư dân Việt bị bắt khai họ dạt vào vùng biển Philippines để tránh bão Ferdie.

Tờ Inquirer của Philippines cho rằng tổng thống Rodrigo Duterte ra lệnh thả 17 ngư dân Việt Nam vừa nói nhằm tỏ thiện chí sau chuyến thăm của ông này đến Việt Nam hồi tháng 9 vừa qua.

Nguồn: http://www.rfa.org/vietnamese/vietnamnews/philippines-president-orders-release-of-17-vietnamese-fishermen-10312016112515.html

Nhật phát triển tên lửa để đề phòng Trung Quốc?

Nhật phát triển tên lửa để đề phòng Trung Quốc? - Tàu Trung Quốc và Nhật Bản 'vờn' nhau ở biển Hoa Đông.

Các tin khác »

Chính quyền Tokyo dự tính tự phát triển tên lửa đất đối biển với tầm bắn lên tới 300 km nhằm bảo vệ các quần đảo hẻo lánh của Nhật, trong đó có Senkaku hiện trong vòng tranh chấp với Trung Quốc và Đài Loan.

Theo tờ Yomiuri Shimbun, chi phí phát triển sẽ nằm trong đề nghị ngân sách quốc phòng cho năm tài khóa 2018, và tên lửa dự kiến sẽ triển khai vào khoảng đầu năm 2014.

Tuy nhiên, tờ báo nằm trong nhóm bán chạy nhất ở Nhật Bản không cho biết nguồn tin của mình là ai.

Yomiuri Shimbun viết: “Trước những hành động khiêu khích liên tiếp của Trung Quốc quanh quần đảo Senkaku, Nhật Bản tính tới chuyện gia tăng phòng thủ với khả năng tấn công tầm xa”.

Hãng tin AFP cho biết không thể liên lạc được với các quan chức thuộc Bộ Quốc phòng Nhật để phỏng vấn.

Thời gian qua, Bắc Kinh đã gia tăng áp lực đối với Tokyo về quần đảo Senkaku hiện do Nhật kiểm soát mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư.

Mới đây, hôm 5/8, hàng trăm tàu cá và hơn một chục tàu tuần duyên của Trung Quốc đã bị phát hiện tại vùng giáp ranh Senkaku, khiến Tokyo phản đối.

Nhật cũng lên tiếng hôm 7/8 sau khi "phát hiện Trung Quốc lắp đặt thiết bị radar trên một giàn khoan thăm dò khí đốt" gần vùng tranh chấp.

Còn hồi tháng Sáu, Nhật cũng chỉ trích Bắc Kinh sau khi một tàu khu trục của hải quân Trung Quốc tới gần vùng biển quanh Senkaku.

Theo giới quan sát, bất kỳ sự leo thang nào trong cuộc tranh chấp kéo dài này giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á đối với quần đảo không người ở có nguy cơ dẫn tới xung đột quân sự không chủ ý.

Theo Bloomberg, Yomiuri Shimbun, Kyodo, AFP, VOA

Nhật phát triển tên lửa để đề phòng Trung Quốc?

Nhật phát triển tên lửa để đề phòng Trung Quốc? - Tàu Trung Quốc và Nhật Bản 'vờn' nhau ở biển Hoa Đông.

Các tin khác »

Chính quyền Tokyo dự tính tự phát triển tên lửa đất đối biển với tầm bắn lên tới 300 km nhằm bảo vệ các quần đảo hẻo lánh của Nhật, trong đó có Senkaku hiện trong vòng tranh chấp với Trung Quốc và Đài Loan.

Theo tờ Yomiuri Shimbun, chi phí phát triển sẽ nằm trong đề nghị ngân sách quốc phòng cho năm tài khóa 2018, và tên lửa dự kiến sẽ triển khai vào khoảng đầu năm 2014.

Tuy nhiên, tờ báo nằm trong nhóm bán chạy nhất ở Nhật Bản không cho biết nguồn tin của mình là ai.

Yomiuri Shimbun viết: “Trước những hành động khiêu khích liên tiếp của Trung Quốc quanh quần đảo Senkaku, Nhật Bản tính tới chuyện gia tăng phòng thủ với khả năng tấn công tầm xa”.

Hãng tin AFP cho biết không thể liên lạc được với các quan chức thuộc Bộ Quốc phòng Nhật để phỏng vấn.

Thời gian qua, Bắc Kinh đã gia tăng áp lực đối với Tokyo về quần đảo Senkaku hiện do Nhật kiểm soát mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư.

Mới đây, hôm 5/8, hàng trăm tàu cá và hơn một chục tàu tuần duyên của Trung Quốc đã bị phát hiện tại vùng giáp ranh Senkaku, khiến Tokyo phản đối.

Nhật cũng lên tiếng hôm 7/8 sau khi "phát hiện Trung Quốc lắp đặt thiết bị radar trên một giàn khoan thăm dò khí đốt" gần vùng tranh chấp.

Còn hồi tháng Sáu, Nhật cũng chỉ trích Bắc Kinh sau khi một tàu khu trục của hải quân Trung Quốc tới gần vùng biển quanh Senkaku.

Theo giới quan sát, bất kỳ sự leo thang nào trong cuộc tranh chấp kéo dài này giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á đối với quần đảo không người ở có nguy cơ dẫn tới xung đột quân sự không chủ ý.

Theo Bloomberg, Yomiuri Shimbun, Kyodo, AFP, VOA

Nhật: Quan hệ với TQ đang ‘xấu đi một cách đáng kinh ngạc’

Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida (trái) gặp Đại sứ Trung Quốc tại Nhật Bản Trình Vĩnh Hoa ở Tokyo, Nhật Bản, ngày 9/8/2016.

Các tin khác »

Nhật Bản nói rằng mối quan hệ của nước này với Trung Quốc đang "xấu đi một cách đáng kinh ngạc" vì sự xuất hiện liên tục của những tàu hải quân Trung Quốc gần một nhóm đảo tranh chấp ở Biển Đông Trung Hoa.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản hôm 9/8 ra một thông cáo cho biết rằng Bộ trưởng Fumio Kishida đã cảnh báo như vậy hôm thứ Ba, khi ông triệu tập đại sứ Trung Quốc ở Nhật Bản Trình Vĩnh Hoa đến để đưa ra phản đối chính thức. Bộ Ngoại giao nói ông Kishida cáo buộc Bắc Kinh tìm cách đơn phương "thay đổi hiện trạng" trên nhóm đảo mà Nhật Bản gọi là Senkaku và Trung Quốc gọi là Điếu Ngư.

Sau buổi gặp gỡ, ông Trình cho báo giới biết ông đã nói với ông Kishida rằng việc tàu thuyền hoạt động trong vùng biển gần nhóm đảo này là điều tự nhiên.

Ông Trình cũng nói thêm rằng cả hai nước cần làm việc với nhau để kiểm soát tình hình, tránh leo thang và phức tạp hóa tình hình và cuối cùng giải quyết vấn đề một cách thỏa đáng, theo tinh thần của sự đồng thuận bốn điểm mà Trung Quốc và Nhật Bản đạt được vào tháng 11 năm 2014.

Những tàu hải cảnh và tàu đánh cá của Trung Quốc đã được nhìn thấy di chuyển gần nhóm đảo này trong những ngày qua, dù ông Trình đã được Phó Bộ trưởng Ngoại giao Shinsuke Sugiyama triệu tập hôm 5/8 về vấn đề này.

Quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc, hai trong số những nền kinh tế lớn nhất thế giới, đã chứng kiến nhiều thập kỷ tranh chấp lãnh thổ. Tranh chấp này càng thêm trầm trọng vì Trung Quốc vẫn chưa nguôi nỗi hận về việc Nhật Bản xâm chiếm nước này thời Thế chiến thứ Hai.

VOA

Tháo ngòi cuộc chạy đua vũ trang ở châu Á

Tháo ngòi cuộc chạy đua vũ trang ở châu Á - Trung Quốc như là mối đe dọa lớn nhất cho sự ổn định khu vực

Các tin khác »

Phán quyết chống lại các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở La Haye sẽ đáp ứng mong đợi của các nước trong khu vực. Nhưng nó sẽ không thể đảo ngược một trong những xu thế đáng lo ngại nhất ở châu Á: quá trình tăng cường lực lượng vũ trang đáng báo động trong khu vực.

Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, hiện nay châu Á chiếm gần một nửa chi tiêu mua sắm vũ khí của thế giới, nhiều hơn hai lần tổng mua sắm của các nước ở Trung Đông và nhiều hơn 4 lần so với châu Âu.

Việt Nam, nước vốn chỉ khôi phục quan hệ ngoại giao với Mỹ năm 1995, hiện đang xem xét cho phép hải quân Mỹ sử dụng căn cứ hải quân Cam Ranh – vốn được không quân Mỹ xây dựng và sử dụng trong chiến tranh Việt Nam (và sau đó được hải quân Liên Xô và Nga sử dụng). Việt Nam cũng đã mua một đội tàu ngầm do Nga sản xuất, và chi phí cho mua sắm quốc phòng đã tăng tám lần trong giai đoạn 2011 đến 2015 so với giai đoạn 5 năm trước đó. Thái Lan cũng muốn có tàu ngầm cho hải quân của mình, mặc dù nước này chỉ có vùng nước nông trong Vịnh Thái Lan và không có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông.

Philippines, nước đã đưa vụ kiện chống lại Trung Quốc ra tòa La Haye, cũng đang tăng cường sức mạnh quân sự của mình, với việc mua các máy bay chiến đấu từ Hàn Quốc và các khoản đầu tư mới vào hải quân, được hỗ trợ không chỉ bởi Mỹ mà còn cả Nhật Bản. Philippines cũng đang khôi phục lại quan hệ đồng minh quân sự với Mỹ, đánh dấu một bước chuyển 180 độ đối với quyết định trục xuất hải quân Mỹ ra khỏi căn cứ quân sự tại vịnh Subic của nước này năm 1991. Cũng trên tinh thần đó, Hạm đội 7 của Mỹ đã tăng cường hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải (FONOPs) ở Biển Đông.

Cuối cùng, Nhật Bản cũng đang có được ảnh hưởng trong khu vực bằng cách dịch xa khỏi “hiến pháp hòa bình” hậu Thế chiến II của mình. Cho đến nay, chính phủ của Thủ tướng Shinzo Abe đã diễn giải lại điều 9, vốn từ bỏ (quyền tiến hành) chiến tranh, để cho phép Nhật Bản tham gia phòng vệ tập thể cùng các đồng minh của nước này. Chính phủ cũng đang xem xét lại các đạo luật về an ninh cho phép xuất khẩu công nghệ vũ khí cho các nước đối tác trong khu vực, qua đó tăng cường khả năng quốc phòng của mình.

Tất cả những nước này đang phản ứng với sự trỗi dậy nhanh chóng của Trung Quốc như là mối đe dọa lớn nhất cho sự ổn định khu vực. Trên thượng nguồn sông Mekong, Trung Quốc đã và đang xây dựng các con đập cướp đi nguồn tài nguyên nước sống còn của các nước hạ nguồn như Campuchia và Việt Nam. Ở Biển Đông, Trung Quốc tiến hành xây dựng các đảo nhân tạo và quân sự hóa chúng với các đường băng và các cơ sở quân sự; nước này cũng lên gân sức mạnh hải quân của mình với một tàu sân bay mới tinh, và còn nhiều tàu khác đang được chế tạo.

Trước giờ phán quyết của PCA, Trung Quốc đã gióng trống khua chiêng về sự ủng hộ từ các nước châu Phi xa xôi, nơi nước này có các khoản đầu tư, và từ các thành viên dễ bị ảnh hưởng trong Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á, như Brunei, Cambodia và Lào. Mục tiêu của Trung Quốc là nhằm ngăn cản các thành viên ASEAN đoàn kết chống lại nước này và giảm nhẹ vai trò của luật pháp quốc tế trong khu vực nơi mà Trung Quốc đang tìm kiếm địa vị thống trị về mặt chiến lược. Đáng lo ngại hơn, Trung Quốc đã đẩy mạnh các hoạt động tại Biển Đông bất chấp quá trình trọng tài đang diễn ra, tuyên bố từ trước đó rất lâu rằng sẽ làm ngơ tất cả các phán quyết khiến các tuyên bố chủ quyền của mình trở thành vô giá trị.

Chạy vũ trang ở châu Á là cuộc chạy đua lớn nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh, và nó đang tăng tốc trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng không thuận lợi. Nước Mỹ đang bận tâm với Nhà nước Hồi giáo và các mối đe dọa khủng bố khác từ bên ngoài, và bây giờ là với chiến dịch bầu cử tổng thống trong nước. Một châu Âu đang bị xáo trộn sau khi Liên hiệp Vương quốc Anh bỏ phiếu rời khỏi Liên minh châu Âu, điều diễn ra sau 8 năm tăng trưởng yếu, thắt lưng buộc bụng và các cuộc khủng hoảng kéo dài.

Nếu có thể, đây nên là thời điểm để châu Á đảm nhiệm vai trò lãnh đạo toàn cầu. Buồn thay, những xung đột địa chính trị gay gắt trong khu vực đang ngáng đường, do sự thiếu vắng của một khuôn khổ mang tính thể chế để ngăn chặn, giảm nhẹ và giải quyết các tranh chấp lãnh thổ. Trừ khi, và cho đến khi, một khuôn khổ như thế được thiết lập, rủi ro về xung đột sẽ tăng lên, gây nguy hại cho quá trình chuyển biến kinh tế trong khu vực, vốn giúp một tỷ người châu Á thoát khỏi đói nghèo trong những thập kỷ gần đây.

Tạo dựng một khuôn khổ an ninh khu vực có thể đứng vững được là điều không dễ dàng, trong bối cảnh các xung đột địa chính trị tại châu Á dường như đều rất khó giải quyết. Những xung đột này bao gồm tranh chấp Kashmir giữa Ấn Độ và Pakistan, đối đầu giữa hai miền Triều Tiên, quan hệ sóng gió giữa Trung Quốc và Đài Loan, và các yêu sách của Trung Quốc đối với các vùng lãnh thổ chủ quyền của Nhật Bản và Ấn Độ, thêm vào đó là của Philippines và Việt Nam.

Giải quyết các cuộc tranh chấp này tối thiếu cần các luật chơi cơ bản của trò chơi, có thể được phát triển và thực hiện chỉ trên cơ sở đa phương, không phải đơn phương theo cách mà Trung Quốc đòi hỏi. Ví dụ, ASEAN đang soạn thảo một Bộ quy tắc ứng xử để quản lý Biển Đông, nhưng nỗ lực này đạt được rất ít tiến triển vì sự ngoan cố của Trung Quốc.

Nếu như Philippines không quá đà với chiến thắng tại La Haye của mình, và nếu các bên liên quan khác lùi bước một chút và cho Trung Quốc một khoảng trống để nhận ra sự nguy hiểm trong thái độ hung hăng của mình, thì các lãnh đạo Trung Quốc có thể sẽ trở nên sẵn sàng hơn để đàm phán một thoả thuận khu vực. Lựa chọn khác – leo thang hơn nữa cuộc chạy đua vũ trang ở châu Á – sẽ không đem lại lợi ích cho bên nào cả.

Thitinan Pongsudhirak là Giáo sư và Giám đốc của Viện Nghiên cứu An ninh và Quốc tế, Khoa khoa học chính trị, Đại học Chulalongkorn, Bangkok.

Biên dịch: Trần Xuân Thủy
Biên tập: Lê Hồng Hiệp
Nghiên cứu Quốc tế

Nguồn: Thitinan Pongsudhirak, “Defusing Asia’s Arms Race”, Project Syndicate, 12/07/2016

Mỹ, Trung: Ai chiếm thế thượng phong ở Biển Đông?

Mỹ đã phái khu trục hạm USS Lassen tiến gần khu vực trong phạm vi 12 hải lý cách một bãi đá mà Trung Quốc chiếm đóng và tuyên bố chủ quyền ngày 27/10/2015.

Các tin khác »

Trong lúc các giới chức cấp cao của Mỹ và Trung Quốc họp tại Bắc Kinh để tìm cách giải quyết những nguồn gây căng thẳng giữa hai nước, một cuộc tranh luận đã bùng ra về vấn đề nước nào chiếm thế thượng phong trong vụ tranh chấp ở Biển Đông hiện nay. Thông tín viên Michael Lipin của đài VOA tường thuật.

Trung Quốc đang chiếm đóng nhiều đảo nhỏ và bãi đá ở Biển Đông, nơi có tuyến vận chuyển then chốt của thương mại thế giới. Bắc Kinh đòi chủ quyền đối với hầu như toàn bộ vùng biển này, mặc dù năm chính phủ khác trong khu vực: (là) Brunei, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Việt Nam cũng có những yêu sách chủ quyền chống lấn nhau và cũng chiếm đóng một số hòn đảo ở đây.

Hoa Kỳ bày tỏ lập trường trung lập đối với những vụ tranh chấp chủ quyền. Tuy nhiên, Washington thỉnh thoảng phái máy bay và tàu chiến tiến vào khu vực gần những hòn đảo do Trung Quốc kiểm soát và nói rằng họ muốn bảo vệ tự do hàng hải ở hải phận quốc tế.

Trung Quốc cho rằng những hành động đó của Mỹ là có tính chất gây hấn và có mục đích hậu thuẫn cho các nước đồng minh, như Philippines. Trong vài năm qua, Bắc Kinh cũng xây những hòn đảo nhân tạo trên 7 bãi đá mà họ kiểm soát và đã bố trí những khí tài quân sự trên một số đảo.

Ông Philip Reynolds là một nhà nghiên cứu về những vụ xung đột toàn cầu và là nghiên cứu sinh ban tiến sĩ của Đại học Hawaii. Ông cho rằng Trung Quốc đang chiếm thế thượng phong.

Trung Quốc đang nói rằng ‘Chúng tôi đang có mặt ở đây và các ông chẳng làm gì được cả.’ Đó chính là cơ sở của lập luận của tôi là Trung Quốc đang thắng, hoặc quả thật là họ đã thắng.

Ảnh tư liệu: Tàu nạo vét Trung Quốc hoạt động trong vòng biển quanh Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa ở Biển Đông.

Ông Reynolds cho rằng cách thức duy nhất mà Mỹ có thể đảo ngược những vụ cải tạo, bồi đắp của Trung Quốc ở quần đảo Trường Sa là phát động một cuộc chiến tranh rất tốn kém mà người dân nước Mỹ không muốn. Ông nói rằng Bắc Kinh biết rõ điều đó và đó chính là lý do vì sao những hoạt động tự do hàng hải của Mỹ không khiến cho Trung Quốc phải làm điều gì khác hơn ngoài việc lớn tiếng phản đối.

Tôi không nghĩ rằng Trung Quốc nhất thiết phải tìm cách ngăn Mỹ hiện diện trong khu vực này. Mục tiêu của Trung Quốc là chứng tỏ cho mọi người thấy rằng Mỹ không thể ngăn chận sự hiện diện của Trung Quốc ở khu vực này.

Cả Washington lẫn Bắc Kinh đều tuyên bố họ muốn những vụ tranh chấp chủ quyền biển đảo được giải quyết thông qua đường lối ngoại giao.

Ông Bill Hayton, một chuyên gia Á châu của Viện Chatam House ở London, có một cái nhìn khác về những hành động của Mỹ và Trung Quốc ở Biển Đông.

Ông Hayton, tác giả cuốn “Biển Đông: Cuộc tranh giành Quyền lực ở Á châu”, tin rằng Bắc Kinh chưa “thắng” trong trận chiến với Mỹ, nhất là khi xét tới tình hình ở Bãi cạn Scarborough, nơi mà Trung Quốc và Philippines đều có yêu sách chủ quyền.

Trong những tuần lễ trước đó, có rất nhiều người bàn tán là Trung Quốc sẽ đưa nhiều tàu bè tới đó, họ chuẩn bị nạo vét để xây đảo nhân tạo hay xúc tiến những hoạt động tương tự như vậy. Nhưng chuyện đó đã không xảy ra. Và dường như Mỹ đã làm cho Trung Quốc sợ mà không thực hiện hoạt động xây dựng ở Scarborough. Nhưng chúng ta không thể biết chắc là có phải như vậy hay không.

Ông Hayton cũng cho biết Bắc Kinh đã không chiếm đóng hay khai thác bất kỳ một hòn đảo nhỏ nào ở Biển Đông trong hơn 20 năm bởi vì các nhà lãnh đạo Trung Quốc lo ngại về những hậu quả.

Họ biết là sẽ có một hậu quả rất lớn về mặt ngoại giao, làm cho vị thế của một bên có trách nhiệm của họ bị huỷ hoại hoàn toàn, và một hành động như vậy sẽ mâu thuẫn rất nhiều với Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông năm 1982, nhiều đến độ nó sẽ phá huỷ uy tín của Trung Quốc và gây bất mãn cho toàn thể khu vực Đông Nam Á.

Uy tín của Trung Quốc sắp đối mặt với một mối đe dọa khác trong những tháng sắp tới.

Biểu tình chống Trung Quốc tại Manila, Philippines.

Một tòa án trọng tài Liên Hiệp Quốc ở La Haye sắp đưa ra phán quyết về vụ kiện của Philippines chống lại “đường lưỡi bò” của Trung Quốc, một yêu sách mà Manila cho là không phù hợp với Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982.

Bắc Kinh đã bác bỏ sự can dự của toà án La Haye vào vụ này và nói rằng vấn đề nên được giải quyết thông qua đàm phán trực tiếp với Manila.

Ông Hayton cho biết ông dự kiến toà án Liên Hiệp Quốc sẽ đưa ra phán quyết có lợi cho Philippines qua việc xác định là Trung Quốc không có đặc quyền kinh tế tại một số vùng ở Biển Đông. Nhưng ông nói rằng tác động của một phán quyết như vậy đối với lập trường của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ tuỳ thuộc vào phản ứng của họ.

Chúng ta phải xem liệu Trung Quốc có thật sự khuyến khích hay không khuyến khích tàu đánh cá của họ đến hoạt động tại những vùng đó, nếu toà án đưa ra phán quyết cho rằng Philippines có quyền tài phán tại những vùng đó.

Một sự thất bại tại toà án cũng sẽ củng cố quan điểm cho rằng Trung Quốc đang bị cô lập trên trường ngoại giao.

Phát biểu hôm thứ 6 vừa qua tại Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Ashton Carter nói rằng những hành động của Bắc Kinh ở Biển Đông có thể làm cho Trung Quốc dựng lên “Vạn lý Trường thành của tự cô lập”. Ông cũng cho biết các nước đồng minh của Mỹ trong khu vực và các nước khác ở Á châu Thái Bình Dương chia sẻ mối lo ngại của Washington về những mưu đồ của Trung Quốc.

Trung Quốc đã tìm cách làm hạ giảm những mối lo ngại đó và nói rằng họ là sức mạnh của hoà bình và ổn định vì sẵn sàng giải quyết những vụ tranh chấp thông qua các cuộc đàm phán song phương với các lân bang nhỏ hơn.

Nhà nghiên cứu Reynolds của Đại học Hawaii cho biết Bắc Kinh cũng đang tranh thủ sự hậu thuẫn của các nước đồng minh.

Ủy viên Quốc vụ Viện Trung Quốc Dương Khiết Trì tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Hor Namhong tại Bắc Kinh, ngày 4/2/2016. Trung Quốc đang cố gắng rất nhiều để chiêu dụ Campuchia.

Trung Quốc đang cố gắng rất nhiều để chiêu dụ Campuchia, ngõ hầu họ có thể có được một tấm chắn bên sườn để ứng phó với mối quan hệ giữa Mỹ với Việt Nam.

Hôm thứ hai, hãng tin Tân Hoa của nhà nước Trung Quốc trích lời Phó Thủ tướng Campuchia Hor Nam Hong nói với một giới chức Trung Quốc đang đi thăm Phnom Penh rằng ông ủng hộ lập trường của Trung Quốc. Tân Hoa Xã cũng cho biết Bắc Kinh đã tranh thủ được sự ủng hộ của các nước Phi châu như Tanzania, Uganda, Eritrea và Comoros.

Ông Reynolds cho rằng Trung Quốc đang tìm kiếm một giải thưởng lớn hơn trên trường ngoại giao. Ông nói “Cần phải lưu ý xem Liên bang Nga làm những việc gì. Nga và Trung Quốc đã cùng nhau thực hiện những cuộc diễn tập hải quân. Và tôi nghĩ rằng đó là một khối thế lực mà chúng ta cần lưu ý.”

VOA

Trung Quốc là một đất nước dã man chưa trưởng thành

Trung Quốc là một đất nước dã man chưa trưởng thành. Ảnh minh họa    Các tin khác »

Hơn ba tuần chúi mũi vào đống tài liệu làm trong gần 10 năm lẫn lượng tài liệu khổng lồ trước đây chưa có thời gian đọc hoặc đọc chưa thật sự kỹ, về sự “trỗi dậy” của Trung Quốc, để nhìn lại sức mạnh thật sự và điểm yếu của họ, vẫn chỉ thấy một xác tín không thể chối bỏ: Trung Quốc là một đất nước dã man chưa trưởng thành. Bất luận kinh tế họ phát triển như thế nào và đời sống vật chất người dân khác biệt so với thời Cách mạng Văn hóa, Trung Quốc thế kỷ 21 vẫn còn cách rất xa những giá trị văn minh hiện đại.

Trung Quốc thế kỷ 21 vẫn tồn tại song song với Trung Quốc thế kỷ 19, với phế tích phong kiến, với mô hình toàn trị trong đó người dân bị chà đạp bằng gót giày quan lại hủ lậu vừa ngu dốt vừa ác độc. Pháp luật không có đất sống ở một đất nước công an trị như Trung Quốc. Sự tham lam dã man của chế độ cai trị Trung Quốc không chỉ diễn ra với người dân họ. Chính sách đối ngoại của họ cũng dã man và bán khai tương tự. Họ không giống bất kỳ quốc gia văn minh nào, không phải vì họ vượt trội về mặt “tư cách quốc gia”, mà vì họ không xây dựng được những chuẩn mực và giá trị phổ quát tạo nên một cường quốc. Họ tách biệt với phần còn lại thế giới không phải vì họ “lớn” hơn tất cả mà vì họ “nhỏ” hơn, và ti tiện hơn, so với tất cả.

Siêu cường không chỉ nói đến sức mạnh kinh tế. Siêu cường còn là quốc gia tạo ra được những giá trị mà thế giới phải học theo. Thế giới vẫn nghe đến và học từ “giá trị Mỹ” hoặc “giá trị Nhật”. Một số giá trị đó không bất biến. Chúng thay đổi theo thời gian cùng sự thay đổi cách sống lẫn nhận thức. Giá trị Nhật thế kỷ 19 là cầu tiến và canh tân. Giá trị Nhật ngày nay là bác ái và nhân đạo. Giá trị Mỹ ngày trước là giấc mơ thịnh vượng. Giá trị Mỹ ngày nay là sự khai mở kiến thức lẫn các ý tưởng về dân chủ và tự do. Các giá trị ấy luôn mang lại cảm hứng cho nhân loại. Với Trung Quốc, hình ảnh quốc gia họ lại được miêu tả bằng những từ như tàn ác, nhẫn tâm, tham lam, ích kỷ, dối trá, ngang ngược…

Sau nhiều thập niên phát triển như một hiện tượng, một Trung Quốc hiện đại chưa bao giờ là niềm “cảm hứng” cho thế giới, lẫn cho chính người dân nước này. “Giấc mơ Mỹ”, một khái niệm hình thành đầu thập niên 1930, đến nay vẫn đúng. Nó rất đúng thậm chí với nhiều người Trung Quốc, những người sẵn sàng từ bỏ “Trung Quốc mộng” để chọn “giấc mơ Mỹ”. Giá trị quốc gia, nói thêm, còn là những giá trị mà quốc gia đó tự tạo nên bằng thực lực, một cách có đạo đức và dựa trên tinh thần nhân bản. Giá trị quốc gia không thể được tạo nên từ sự bắt chước và ăn cắp. Trong suốt chiều dài lịch sử nhân loại hàng ngàn năm, chưa có quốc gia nào có thể “lớn lên” thành siêu cường bằng “chủ nghĩa trộm cắp” (“stealism” – một thuật từ tôi đặt ra để chỉ văn hóa ăn cắp phát triển như một chủ trương của Trung Quốc). “Chủ nghĩa trộm cắp” chỉ mang lại một xã hội bạc nhược tư duy. Một quốc gia có thói quen “ăn bám” kiến thức nhân loại sẽ vĩnh viễn là nhược tiểu cho dù họ có nhiều tiền như thế nào.

Nghiên cứu sự trỗi dậy Trung Quốc là đề tài thu hút giới học thuật lẫn chính trị thế giới nhiều năm nay. Có vô số quyển sách về Trung Quốc đã ra đời, bằng tiếng Anh. Một quyển sách về những điểm yếu, chứ không phải sức mạnh của họ, bằng tiếng Việt, đến nay vẫn chưa có. Đã đến lúc cần ít nhất một quyển sách như vậy, để đặt lại vị trí đúng hơn cho Trung Quốc và bản chất của Trung Quốc: một con ngáo ộp khổng lồ của thế giới hôm nay.

FB Mạnh Kim

Trung Quốc đang thao túng ASEAN?

Kỳ họp thượng đỉnh Asean-Trung Quốc năm 2010..  REUTERS/Na Son Nguyen/Pool

Các tin khác »

Ở Hà Nội, ông Tập Cận Bình có lẽ sẽ không được đón tiếp nồng hậu như là Obama ! Trung Quốc, quốc gia đã biết cách tập hợp xung quanh mình các nước trong khối ASEAN trên lĩnh vực kinh tế, nhưng kể từ nay lại chia rẽ họ trên vấn đề Biển Đông. Trên đây là những nhận định của ông Jean-Raphael Charponnière, chủ tịch Trung Tâm Châu Á, tại Pháp trong bài viết đề tựa “Trung Quốc tập hợp Và chia rẽ ASEAN”, đăng trên trang mạng Asialyst.com.

Về mặt dân số, mười nước thành viên của ASEAN chỉ bằng có một nửa số dân của Trung Quốc (khoảng 600 triệu người). Tổng sản phẩm quốc nội của ASEAN chỉ bằng 1/5 GDP của Trung Quốc. Về sản xuất, Trung Quốc từ năm 2010 có nền công nghiệp chế biến đứng đầu thế giới và mức sản xuất - tính theo giá trị gia tăng - cao gấp 7 lần so với cả vùng Đông Nam Á.

Quan trọng hơn nữa, cách biệt về tổng mức đầu tư tư bản cố định giữa các nước ĐNA với Trung Quốc càng bị đào sâu : từ 1-4 lần trong giai đoạn 2005-2009, thì nay là từ 1-8 kể từ năm 2010. Cuối cùng Trung Quốc đầu tư trong nghiên cứu và phát triển (R&D) nhiều hơn so với các nước ĐNA đến 10 lần.

Nỗi ám ảnh về “thuyết đô mi nô”

Ngược dòng lịch sử, ASEAN ra đời trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Vào lúc bấy giờ, chính phủ các nước Đông Nam Á lo sợ là một sự thất bại của Hoa Kỳ sẽ làm bùng phát dòng người Việt Nam và đồng minh Trung Quốc của họ đổ vào toàn khu vực.

Một sự xâm lược mà theo cách gọi là “thuyết đô mi nô” đã ám ảnh tâm trí mọi người. Đến mức theo một lời ví dí dỏm lúc ấy, các vụ kẹt xe nổi tiếng ở Bankok có lẽ là cách phòng thủ tốt nhất chống lại “bộ đội”, những người lính của quân đội Việt Nam. Mối đe dọa này đã buộc lãnh đạo các nước Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan quyết định thành lập ASEAN vào tháng 7/1967.

Thế nhưng trái với những gì “thuyết đô mi nô” thông báo, sự kiện Việt Nam thống nhất đất nước năm 1975 đã không gây ra một cơn thủy triều nào. Mối đe dọa Trung Quốc cũng bị xóa nhòa và các ưu tiên của ASEAN đã tiến triển từ hướng chính trị chuyển sang kinh tế. Đặt ưu tiên cho việc hội nhập toàn vùng, các lãnh đạo đã đưa ra rất nhiều chương trình, mà không ít trong số này đã thất bại.

Ví dụ điển hình là chương trình thúc đẩy “thỏa thuận ưu đãi thuế quan” (accords commerciaux préférentiels). Mỗi quốc gia sẽ phải chuẩn bị một danh mục các sản phẩm của các nước thành viên khác trong khối có thể được miễn thuế nhập khẩu.

Ngập ngừng trước những biện pháp tự do hóa rụt rè đó, các nước trong khối đã lách thỏa thuận này bằng cách dành ưu đãi thuế nhập khẩu cho những sản phẩm ít được trao đổi nhất ! Ví dụ, Indonesia – một đảo quốc nhiệt đới, đã hủy mức thuế quan cho việc nhập khẩu mặt hàng « xe gạt tuyết » ! Chính vì thế mà xuất nhập khẩu trong chương trình PTA này chỉ chiếm có 3% tổng trao đổi thương mại của cả khối ASEAN.

Hợp nhất để cạnh tranh với Trung Quốc

Bất chấp các thất bại của nhiều dự án, lãnh đạo các nước trong khối ASEAN đã ký kết một thỏa thuận tự do mậu dịch, Asean Free Trade Agreement (AFTA) năm 1992. Một cam kết được giới quan sát tiếp nhận với một thái độ ngờ vực. Nhưng ngoài sự mong đợi, ASEAN đã thực thi thỏa thuận. Một sự thành công mà người ta có thể gián tiếp cho rằng đó là nhờ vào Trung Quốc.

Tại sao vậy ? Trên thực tế, không như vẻ bề ngoài cho thấy, mục tiêu của AFTA không nhằm thúc đẩy hội nhập toàn vùng mà là để đối phó với việc Trung Quốc mở cửa thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (IDE). Bởi vì, dù là có mở cửa đón nhận đầu tư trực tiếp nước ngoài hơn là Nhật Bản và Hàn Quốc, nhưng các nước ASEAN e ngại bị lép vế so với Trung Quốc.

Thêm vào đó là bối cảnh quốc tế lúc bấy giờ : sự ra đời của một Thị Trường Lớn tại Châu Âu và Thỏa thuận Trao đổi Mậu dịch Bắc Mỹ (NAFTA). Nỗi e ngại này đã thúc đẩy ASEAN thành lập một thị trường chung để thu hút đầu tư.

Hơn nữa, trong bối cảnh giảm thuế quan trên toàn thế giới, các nước này đã dỡ bỏ những hàng rào thuế quan, từng gây cản trở cho các trao đổi giữa các nước ASEAN. Tuy không cản trở được Trung Quốc thu hút nhiều đầu tư trực tiếp nước ngoài hơn khối ASEAN, nhưng thỏa thuận tự do mậu dịch AFTA cũng đã góp phần cải thiện sức hấp dẫn của Hiệp hội. Từ năm 2014, ASEAN đã thu hút được nhiều đầu tư trực tiếp hơn là Trung Quốc.

Khủng hoảng tài chính châu Á, cơ hội cho Trung Quốc chiếm lòng tin ASEAN

Thế rồi xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính vào cuối thập niên 1990. Các quốc gia ASEAN bị rúng động do cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ quyết định thả nổi đồng baht Thái Lan vào tháng 7/1997. Đồng tiền Thái giảm giá mạnh đã khơi ngòi các cuộc tấn công nhắm vào những đồng tiền khác được neo vào đô la Mỹ. Do các giải pháp can thiệp của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, đôi khi không phù hợp, đã không hồi phục được niềm tin, các nước ĐNA đã trải qua một kỳ khủng hoảng mà có lẽ sẽ còn trầm trọng hơn nếu như Trung Quốc lại hạ giá đồng tiền để cho xuất khẩu của họ có sức cạnh tranh hơn so với ASEAN.

Bằng cách duy trì giá trị đồng nhân dân tệ bám theo đô la và không tiến hành phá giá tiền tệ để nâng cao sức cạnh tranh xuất khẩu, Bắc Kinh đã có một thái độ có trách nhiệm, một thái độ đã làm thay đổi cách nhìn của ASEAN đối với Trung Quốc. Yên tâm bởi thái độ của Trung Quốc trong suốt cuộc khủng hoảng châu Á, ASEAN đã đánh giá cao những sáng kiến được đề ra sau đó.

Dựa theo một đề nghị của Nhật Bản, Trung Quốc đã thảo luận các khả năng thực hiện "Hoán đổi tài chính - Swap" giữa các ngân hàng trung ương. Tiếp đến Bắc Kinh đề nghị một thỏa thuận tự do mậu dịch đi kèm với các chương trình « vụ mùa sớm - Early Harvest », gây ra một dòng nhập khẩu ồ ạt các sản phẩm nông nghiệp Trung Quốc. Vài năm sau đó, khi tiến hành một kế hoạch hỗ trợ phục hồi kinh tế để chống lại cuộc khủng hoảng toàn cầu, chính quyền Bắc Kinh đã hạn chế tác động của cuộc khủng hoảng này đối với ASEAN.

Sau tập hợp là chia rẽ?

Sau khi đã góp phần xiết chặt các mối liên hệ kinh tế giữa các nước ASEAN, Trung Quốc đã chia rẽ giữa các nước này do chính thái độ của Bắc Kinh trong hồ sơ Biển Đông và bản đồ « đường lưỡi bò chín đoạn » liên quan đến các yêu sách về lãnh thổ. Lần đầu tiên trong lịch sử của ASEAN, lãnh đạo các nước thành viên đã không có được một lập trường chung trong hồ sơ này.

ASEAN cũng bị chia rẽ về quan hệ với Hoa Kỳ và về Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương - TPP, một thỏa thuận – được ví như là anh em sinh đôi của Hiệp định quan hệ đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương TAFTA giữa Mỹ và châu Âu – đề xuất một sự hội nhập sâu hơn theo các chuẩn mực của Hoa Kỳ.

TPP đã được Brunei, Malaysia, Singapore và Việt Nam ký kết. Trong trường hợp Hoa Kỳ phê chuẩn TPP, Philippines và Thái Lan cũng có thể xin gia nhập. Tuy nhiên, ít có khả năng là thỏa thuận này giúp nâng cao vị trí của Hoa Kỳ và Trung Quốc trong ngoại thương của ASEAN. Nếu như Quốc Hội Mỹ không phê chuẩn TPP thì con đường cho Trung Quốc đi vào ASEAN sẽ còn rộng thênh thang hơn.

RFI

Kế hoạch Con đường Tơ lụa của Trung Quốc có thể thay đổi cục diện kinh tế

Một nhân viên bảo trì đi qua tấm biển có chữ "Phát triển" và "Thịnh vượng" bằng tiếng Anh và tiếng Trung Quốc trên một đường phố ở trung tâm Bắc Kinh, ngày 15 tháng 7 năm 2015.

Các tin khác »

Mạng lưới kinh tế và thương mại “Con đường Tơ lụa” của Trung Quốc được Chủ tịch nước Tập Cận Bình khởi động vào năm 2013 được xem là một chính sách có thể làm thay đổi cục diện kinh tế khu vực.

Chính sách Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa và Con đường Tơ lụa Hàng hải Thế kỷ 21, còn gọi là sáng kiến “Vành đai và Con đường,” hướng đến mục tiêu tăng cường quan hệ thương mại của Trung Quốc với Châu Á cho tới Châu Âu và Châu Phi.

Bà Shamshad Akhtar, Thư ký Ủy ban Kinh tế và Xã hội Khu vực Châu Á và Thái Bình Dương của Liên Hiệp Quốc, nói: “Một phương án tích hợp và có tính bền vững cho sự phát triển như vậy sẽ thúc đẩy cho tăng trưởng kinh tế và thương mại đang chững lại mà chúng ta đang gặp phải hiện nay bằng việc đẩy mạnh đa dạng hóa và năng suất trong khi đồng thời tạo ra công việc làm mới.”

Trong cuộc họp của Ủy ban này ở Bangkok hồi đầu tuần, bà Akhtar nói rằng những kế hoạch này sẽ “tiến xa hướng tới việc chuyển hóa những sinh kế khắp khu vực.”

Bà nói tiếp: “Sáng kiến này sẽ kết nối một cụm kinh tế Châu Á năng động và đầy sức sống với cụm kinh tế bên kia ở Châu Âu,” mở rộng những ích lợi kinh tế tới những vùng mà hiện chưa được phục vụ trọn vẹn bằng sự tiến bộ kinh tế.

Sau khi gặp phải những ngờ vực ban đầu, Trung Quốc đang đẩy mạnh kế hoạch để bao gồm nhiều nước hơn.

Trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tiền Hồng Sơn cho biết có hơn 70 nước và tổ chức quốc tế đang mong muốn tham gia. Hơn 30 nước đã đạt được thỏa thuận với Trung Quốc, cùng với Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Châu Á (AIIB) mà Bắc Kinh đưa vào hoạt động hồi tháng 1 năm nay.

Ông Tiền cho biết: "Quỹ Con đường Tơ lụa đang rót kinh phí vào những dự án cụ thể với tốc độ nhanh hơn. Ngày càng nhiều thành quả sớm đã đạt được trong kết nối cơ sở hạ tầng, kinh tế và thương mại, đầu tư công nghiệp, những dịch vụ tài chính, bảo vệ môi trường, và giao lưu văn hóa từ người dân tới người dân."

Bản đồ minh họa Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa và Con đường Tơ lụa Hàng hải Thế kỷ 21, còn gọi là siêu sự án “Một vành đai, Một con đường”, được trưng bày ở Diễn đàn Tài chính châu Á tại Hongkong, Trung Quốc, ngày 18 tháng 1 năm 2016.

Một hành lang kinh tế Con đường Tơ lụa ban đầu nối Trung Quốc với Nga và Mông Cổ đang được mở rộng thành sáu hành lang hoặc đang trong giai đoạn hoạch định.

Thẩm Binh, một nhà nghiên cứu của Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia của Trung Quốc, cho biết bên cạnh những mối quan hệ với vùng Âu Á, những hành lang khác bao gồm một "cầu nối đất liền" Châu Á với những liên kết thông qua vùng Trung Á, cũng như vào vùng Đông Dương, hợp tác với Thái Lan và Campuchia.

Những kết nối kinh tế khác là giữa Trung Quốc và Pakistan, và một hành lang kinh tế nối Trung Quốc với Bangladesh, Ấn Ðộ và Myanmar.

Ông Thẩm nói: "Trong tương lai chúng tôi cũng hợp tác với những nước có liên quan để thúc đẩy những công trình trong lĩnh vực giao thông vận tải, năng lượng và cũng trong lĩnh vực phát triển xã hội, như giáo dục, chăm sóc y tế, khoa học công nghệ và giao lưu từ người dân tới người dân."

Theo những nhà kinh tế của Liên Hiệp Quốc, những hành lang kinh tế và thương mại này bao trùm khu vực có 4,4 tỉ người, 55 phần trăm sản lượng kinh tế toàn cầu và 75 phần trăm nguồn dự trữ năng lượng của thế giới được biết tới tính đến nay.

Kế hoạch bao gồm những mạng lưới "đa phương thức" kết nối những tuyến đường bộ và đường sắt, với những hải cảng, mở rộng những mạng lưới vận tải nhiên liệu thông qua những đường ống dẫn khí đốt, những lưới điện khu vực và mở rộng những liên kết sợi quang ITC từ Trung Quốc xuyên qua Trung Á và cuối cùng tới Châu Âu.

Vương Yên Ninh, một cố vấn cao cấp của AIIB được Trung Quốc hậu thuẫn, cho biết cơ sở hạ tầng tài chính của Châu Á là một thách thức lớn, ước tính hàng ngàn tỉ đôla.

Ông Vương nói: "Cho dù là khu vực công hay tư thì có một niềm tin chung rằng khu vực này có rất nhiều tiềm năng phát triển và có những khoảng trống rất lớn về tài trợ phát triển cơ sở hạ tầng cần được đáp ứng bằng những nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế."

Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) ước tính cần hơn 1 ngàn tỉ đôla một năm đến trước năm 2020 để tạo nền tảng cho tăng trưởng của Châu Á.

Đại diện của các quốc gia sáng lập Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) hoan nghênh Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khi ông công bố một bức điêu khắc trong lễ khai mạc ở Bắc Kinh ngày 16 tháng 1 năm 2016.

Những nhà kinh tế cảnh báo rằng nếu không lấp đầy những khoảng trống nhu cầu cấp thiết về cơ sở hạ tầng quan trọng trong giao thông vận tải, năng lượng, viễn thông và quản lý tài nguyên, thì tăng trưởng của Châu Á có thể chững lại.

AIIB đang nhắm khoảng 1 tỉ đôla chi tiêu ban đầu trong khi họ phát triển năng lực nội tại với những kế hoạch trung hạn để đầu tư 10-15 tỉ đôla một năm. Ngân hàng cũng đang đàm phán với những đơn vị cho vay quốc tế lớn khác.

Nhưng những nhà phân tích nói rằng kế hoạch phát triển Vành đai và Con đường của Trung Quốc đang đối mặt với một vài thách thức để bảo đảm những thành quả kinh tế được duy trì. Nhà kinh tế Susan Stone của Liên Hiệp Quốc nói rằng những chính phủ trong khu vực cũng sẽ cần phải thi hành những chính sách hỗ trợ thương mại và phát triển.

Bà Stone nói: "Tôi không thể nhấn mạnh đủ tầm quan trọng của không gian chính sách để tạo nền tảng cho những thành tựu. Chúng ta nghe rất nhiều về cơ sở hạ tầng vật chất và những kết nối vật chất mà kế hoạch này sẽ cung cấp."

"Điều thực sự quan trọng làm tạo ra một mội trường chính sách và quản lý tương xứng, để những kết nối vật chất tuyệt vời này có thể hiện thực hóa tiềm năng và những khía cạnh phát triển trong khu vực."

Những nhà ngoại giao cũng chỉ ra những lo ngại về an ninh khắp khu vực, cũng như những khu vực hàng hải chủ chốt và những sự bất định gây nên bởi những mối đe dọa từ những kẻ chủ chiến và những nhóm khác.

Đại sứ Nga tại Thái Lan Kirill Barsky nói không có an ninh thì sẽ khó đạt được sự phát triển kinh tế và bền vững.

Ông Barsky nói: "Chúng ta cần phải nỗ lực thật nhiều và đặt sự ổn định và an ninh lên đầu. Đồng thời nếu chúng ta không chú trọng đặc biệt vào hợp tác kinh tế thì sẽ rất khó để củng cố sự hỗ trợ những nỗ lực trong lĩnh vực an ninh."

VOA

Nhật Bản và Trung Quốc: một rừng, hai cọp tại châu Á

“Việt Nam cũng chọn đi theo con đường của Trung Quốc và hậu quả là gì? 40 năm sau chiến tranh, GDP mỗi đầu người của Nhật tăng từ 200 Mỹ kim vào năm 1955 lên gần 11,465 Mỹ kim trong năm 1985 so với Việt Nam là 239 Mỹ kim trong năm 1985 và 2,052 vào năm 2015. Đó chỉ là về mặt kinh tế còn chưa kể văn hóa, giáo dục, xã hội và nhất là tinh thần yêu nước biết quan tâm đến tương lai, vận mệnh và chủ quyền lãnh thổ và lãnh hải của dân tộc ngày càng suy đồi và tuột dốc. Nếu không cấp bách thay đổi thể chế chính trị thì không bao lâu nữa Việt Nam cũng sẽ mất luôn chủ quyền ở Trường Sa vào tay Trung Quốc”.

Các tin khác »

Ngày 10/4 vừa qua, ngoại trưởng của các nước G7 đã nhóm họp tại Hiroshima tạo điều kiện cho Ngoại Trưởng Hoa Kỳ John Kerry tham gia lễ đặt vòng hoa tưởng niệm 140,000 nạn nhân bỏ mạng sau cuộc đánh bom nguyên tử ngày 6/8/1945 theo lệnh của Tổng Thống Harry Truman để chấm dứt chiến tranh ở châu Á.

Mục đích của Hội Nghị Ngoại Trưởng là chuẩn bị cho Hội Nghị Thượng đỉnh G7 sẽ được tổ chức vào ngày 26-27 tháng 5 sắp tới tại Ise-Shima, một trung tâm nghỉ mát ven biển gần thành phố Osaka. Lãnh tụ của các nước có nền kinh tế công nghiệp tân tiến gồm có Tổng Thống Obama (Mỹ), Thủ Tướng David Cameron (Anh), Thủ Tướng Angela Merkel (Đức), Tổng Thống Francois Holland (Pháp), Thủ Tướng Mateo Renzi (Ý), và Thủ Tướng Justin Trudeau (Canada) sẽ có mặt tham dự. Thủ Tướng Shinzo Abe của Nhật sẽ chủ trì Hội Nghị. Chủ Tịch Liên Âu Donald Tusk và Chủ Tịch Ủy Ban châu Âu Jean-Claude Junker cũng được mời tham dự. Hai vị khách đặc biệt khác của Hội Nghị là Tổng Thống Maithripala Sirisena của Bangladesh và Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc của Việt Nam.

Bản Tuyên Bố chung của các Bộ Trưởng Ngoại Giao đưa ra vào ngày 11/4 có hai điểm chính về mặt an ninh quốc tế. Thứ nhất, G7 kêu gọi và thúc đẩy thế giới tiến tới một tương lai phi vũ khí nguyên tử. Thứ hai liên quan tới tranh chấp tại Biển Đông và Biển Hoa Đông, G7 kêu gọi các bên can dự tôn trọng quyền tự do lưu thông hàng hải và hàng không theo luật quốc tế và phản đối mạnh mẽ “mọi hành động ép buộc, đe dọa, khiêu khích đơn phương làm thay đổi hiện trạng và leo thang cẳng thẳng tại Biển Đông và Biển Hoa Đông” cũng như yêu cầu các bên liên can giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình theo luật quốc tế gồm có việc sử dụng Tòa án Trọng tài dưới Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển.

Tuy không nêu đích danh nhưng ai cũng biết Trung Quốc là đối tượng của Bản Tuyên Bố. Do đó, Trung Quốc đã giận dữ triệu tập đại sứ các nước G7 để bày tỏ thái độ phản đối Bản Tuyên Bố này. Thật ra trước khi nhóm ngoại trưởng G7 nhóm họp, Trung Quốc đã yêu cầu Nhật Bản trong vai trò nước chủ nhà cùng với một số thành viên G7 khác không đặt Biển Đông và Biển Hoa Đông trong chương trình nghị sự. Nhưng Nhật Bản cho rằng đó là một đòi hỏi vô lý vì rõ ràng những hành động hung hăng quân sự hoá của Trung Quốc là mối đe dọa an ninh, hòa bình trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Quyết định đưa vấn đề cũng như thuyết phục các ngoại trưởng G7 ra tuyên bố chung cho thấy quan hệ Trung – Nhật dưới sự lãnh đạo của Thủ Tướng Abe đang bước sang một khúc rẽ quan trọng và quyết liệt.

Sau khi Đệ Nhị Thế Chiến kết thúc và Nhật bị giải giáp dưới quyền của Tướng Macathur, Nhật đóng lại một chương sử đầy tác hại và đau thương của chế độ quân phiệt sẵn sàng sử dụng chiến tranh để bành trướng chủ quyền. Tiến trình dân chủ hóa của Nhật bắt đầu bằng bản Hiến Pháp hòa bình 1946 (có hiệu lực từ ngàu 3/5/1947). Điều 9 Hiến Pháp ghi rõ là “nhân dân Nhật Bản mãi mãi từ bỏ: (1) sử dụng chiến tranh như là một hình thức chủ quyền của dân tộc và (2) đe dọa hoặc sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp quốc tế“. Bên cạnh đó, Nhật cũng ký hiệp ước hòa bình do 48 nước Đồng Minh đề ra tại Hội Nghị San Francisco vào ngày 8/9/1951, cam kết từ bỏ chiến tranh và sử dụng vũ lực trong tranh chấp quốc tế cũng như từ bỏ chủ quyền đối với Đài Loan, quần đảo Bành Hồ, quần đảo Kurils và Nam Sakhalin.

Dưới sự bảo hộ của Hoa Kỳ, Nhật Bản tái cấu trúc hệ thống quốc phòng và thành lập lực lượng phòng vệ Nhật Bản gồm có lục quân, hải quân và không quân có nhiệm vụ “bảo vệ hòa bình và nền độc lập quốc gia trước cuộc xâm lược trực tiếp hoặc gián tiếp“. Một đặc điểm của hệ thống phòng vệ mới này là tính dân sự chẳng hạn như Bộ Quốc phòng được gọi là Cục Phòng vệ và mọi nhân sự của Lực Lượng Phòng Vệ đều được coi là dân sự phục vụ dưới sự lãnh đạo của các quan chức dân sự trong Cục Phòng Vệ. Không có tòa án quân sự hoặc luật bí mật quân sự và mọi bị cáo trong Lực Lượng Phòng Vệ đều được xét xử bởi các tòa án dân sự.

Hiệp Định An ninh Nhật – Mỹ được ký vào năm 1960 ấn định trách nhiệm của Lực Lượng Phòng Vệ là bảo vệ an ninh nội địa còn Hoa Kỳ bảo vệ Nhật khi có cuộc tấn công từ bên ngoài. Hiệp Định này cho phép Nhật tập trung mọi nguồn lực vào việc phát triển kinh tế và sau 4 thập niên, GDP mỗi đầu người tăng vọt nhanh chóng từ 200 Mỹ kim năm 1955 lên 7,300 vào năm 1978, 15,800 vào năm 1987 và 27,000 vào năm 1990. Tuy nhiên, kinh tế Nhật Bản gặp nhiều khó khăn và suy thoái trong hai thập niên qua và GDP mỗi đầu người đã giảm từ 46,679 vào năm 2012 xuống 38,633 năm 2013 và 36,194 trong năm 2014 theo thống kê của Ngân Hàng Thế Giới.

Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc cùng với sự sụp đổ của Liên Bang Xô Viết vào cuối năm 1991, một trật tự thế giới mới được hình thành và Hoa Kỳ trở thành siêu cường quốc đứng đầu thế giới. Nhật Bản trở thành cường quốc kinh tế đứng thứ hai. Năm 1992, Nhật thông qua các đạo luật cho phép Lực Lượng Phòng Vệ được hoạt động tại nước ngoài để thi hành nhiệm vụ của Liên Hiệp Quốc và sau đó gửi quân gìn giữ hòa bình tới các quốc gia như Cambodia, Mozambique, Rwanda và Đông Timor. Năm 1997, trong bản hướng dẫn hợp tác an ninh Hoa Kỳ – Nhật Bản, Nhật đồng ý cung cấp các hỗ trợ hậu cần và phi tác chiến khác cho các hoạt động của quân sự của Hoa Kỳ trong “những khu vực xung quanh Nhật Bản“. Điều này gây lo ngại cho Bắc Kinh vì có thể ảnh hưởng tới cục diện nếu có sự xung đột giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ trong trường hợp Trung Quốc tấn công Đài Loan. Năm 1998, Bình Nhưỡng cho phóng một tên lửa đạn đạo qua đảo Honshu nhắc nhở Nhật Bản về mối đe dọa của Bắc Hàn.

Quan hệ Trung – Nhật

Không có sự xung đột nào giữa Trung Quốc và Nhật Bản cho đến giữa thế kỷ 19 nhưng từ 1850 tới 1945 thì lịch sử ghi nhận Trung Quốc là nạn nhân thảm hại nhất của chủ nghĩa phát-xít Nhật. Chiến tranh Nhật – Thanh diễn ra từ 1/8/1894 tới 17/4/1895 đánh dấu sự suy tàn của nhà Thanh. Kết quả là nhà Thanh nhượng quyền bảo hộ Triều Tiên và bồi thường chiến phí cho Nhật trị giá khoảng 340 triệu lạng bạc tương đương với 6 lần tổng thu ngân sách của Nhật Bản. Năm 1915, Nhật đưa ra 21 yêu sách ép buộc Trung Quốc công nhận quyền lợi chính trị và thương mại của Nhật tại Trung Quốc. Năm 1931, Nhật sử dụng sự kiện Phụng Thiên (Mukden Incident) cho nổ đường rầy xe lửa do Nhật làm chủ gần Phụng Thiên để lấy cớ xâm lược Mãn Châu. Năm 1937, Nhật tiến quân xâm lược Trung Quốc và chiếm được Thủ Đô Nam Kinh đẩy lùi quân Trung Quốc về Trùng Khánh. Trong vòng 6 tuần sau khi Nam Kinh thất thủ, quân Nhật sát hại khoảng từ 40,000 – 300,000 binh sĩ và thường dân cũng như hãm hiếp hơn 20,000 phụ nữ Trung Quốc. Cuộc tàn sát Nam Kinh là một trở ngại lớn trong việc hàn gắn bang giao Trung – Nhật và Trung Quốc vẫn cho rằng Nhật chưa bao giờ thành khẩn nhận lỗi về tội ác chiến tranh đối với nhân dân Trung Quốc của quân đội Thiên Hoàng, đặc biệt là khi các vị thủ tướng Nhật tiếp tục viếng đền Yusakuni trong đó có thờ một số tội phạm chiến tranh Đệ Nhị Thế Chiến.

Sau chuyến viếng thăm Trung Quốc của Tổng Thống Nixon vào tháng 2 năm 1972, Trung Quốc và Nhật Bản nối lại quan hệ ngoại giao vào ngày 29/9/1972. Nhật bắt đầu viện trợ và đổ tiền đầu tư vào Trung Quốc cũng như thúc đẩy Trung Quốc hội nhập vào cộng đồng quốc tế. Sau biến cố Thiên An Môn 1989 khi cả ngàn sinh viên bị sát hại và Trung Quốc bị thế giới lên án và cấm vận, Nhật giúp Trung Quốc phục hồi và gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới vào năm 2001. Có thể nói là nhờ vào viện trợ và kỹ thuật của Nhật mà Trung Quốc có điều kiện phát triển kinh tế nhanh chóng trong 3 thập niên qua. Chính sách của Nhật trong giai đoạn này là hỗ trợ Trung Quốc phát triển cũng như tìm cách trói buộc kinh tế và vận mệnh của Trung Quốc với Nhật Bản với hy vọng là từ đó chính sách ngoại giao của Trung Quốc sẽ thân thiện và có lợi cho Nhật. Có lẽ đây cũng là một cách nói xin lỗi của người Nhật đối với Trung Quốc thay vì phải thốt ra những lời mà họ cho rằng có thể mang tính nhục mạ đối với thế hệ tiền bối quân phiệt của họ.

Có hai sự kiện biến đổi bản chất quan hệ Trung – Nhật trong năm 2010. GDP của Trung Quốc vượt qua Nhật và chiếm hàng thứ hai sau Mỹ. Vào tháng 9 năm 2010, một chiếc tàu đánh cá của Trung Quốc đâm vào tàu tuần duyên Nhật Bản gần đảo Sensaku và nguyên đoàn thủy thủ Trung Quốc bị bắt giam 20 ngày. Trung Quốc giận dữ triệu tập Đại Sứ Nhật và nhiều lần yêu cầu Nhật phải xin lỗi. Sau đó, Trung Quốcngăn cản tàu chở về Nhật đất hiếm (Trung Quốc chiếm giữ 95% thị trường cung cấp) là thứ nguyên tố kim loại cần thiết cho việc sản xuất sản phẩm công nghệ cao. Thay vì nhẹ nhàng giải quyết vấn đề thì hai Ngoại Trưởng Trung – Nhật lại đấu khẩu công khai với nhau dẫn đến vài cuộc biểu tình của các nhóm thiên hữu của Nhật trước Lãnh Sự Quán Trung Quốc tại Fukuoka và Nagasaki. Ngược lại, hàng loạt các cuộc biểu tình phản đối Nhật diễn ra dưới đất và trên mạng tại Trung Quốc. Cuộc biểu tình tại Thành Đô có hơn 30,000 người Trung Quốc tham dự.

Trong tháng 8 và 9 năm 2012, Thị Trưởng Tokyo Shintaro Ishihara (một chính khách thiên hữu) có ý định mua lại 3 hòn đảo Senkaku từ một gia đình người Nhật. Lo ngại là sự việc này sẽ làm xấu đi quan hệ với Trung Quốc, chính phủ Nhật quyết định quốc hữu hóa quần đảo này. Nhưng kết quả lại trái ngược vì Trung Quốc tức tối cho rằng Nhật cố ý khiêu khích. Hàng trăm cửa tiệm, nhà hàng và Lãnh Sự Quán Nhật tại Trung Quốc bị đập phá trong suốt tháng 9 năm 2012.

Tình hình căng thẳng leo thang cho tới tháng 12 năm 2012 khi 8 chiến đấu cơ F15 của Nhật phải ngăn chận phi cơ trinh sát của Trung Quốc bay qua Senkaku. Sự việc này lập lại vào ngày 11/1/2013. Cũng trong tháng 1, 2013, Bộ Trưởng Quốc Phòng Nhật Itsunori Onodera báo cáo là tàu chiến Trung Quốc đã hướng radar nhắm bắn vào tàu Nhật. Bộ Ngoại Giao Trung Quốc phản bác lại và cho là Nhật cố tình “bôi nhọ” Trung Quốc. Ngày 16/3/2013, Trung Quốc công bố Bạch Thư nêu đích danh Nhật Bản là thủ phạm gây rối tại Senkaku. Ngày hôm sau, Trung Quốc đưa tàu khu trục Lan Châu và tàu tuần dương Hành Thủy vào gần vùng biển Senkaku. Nhật đáp trả bằng cách vào ngày 21/4/2013, thành viên nội các của Thủ Tướng Abe tới viếng đền Yasukuni. Ngày 23/4/2013, 170 Dân biểu Quốc Hội Nhật đặt chân lên Senkaku gửi một thông điệp cứng rắn đến Trung Quốc là Nhật khẳng định chủ quyền đối với quần đảo này.

Ngaỳ 23/11/2013, Trung Quốc công bố thành lập vùng nhận dạng phòng không trong Biển Hoa Đông bao trùm lên cả quần đảo Senkaku. Hoa Kỳ lập tức thách đố tuyên bố này bằng cách cho hai máy bay ném bom B52 bay qua mà không báo trước cho Bắc Kinh. Nhật và Hàn Quốc cũng đưa máy bay bay qua sau Mỹ. Vào ngày 6/12/2013, Quốc Hội Nhật thông qua nghị quyết yêu cầu Trung Quốc rút lại tuyên bố này. Trong chuyến công du châu Á vào tháng 4 năm 2014, Tổng Thống Obama xác nhận Hiệp Ước An Ninh Nhật Mỹ áp dụng cho quần đảo Senkaku. Tuy vậy, Trung Quốc vẫn ngang nhiên tiếp tục đưa máy bay trinh sát vào gần vùng biển xung quanh Senkaku.

Trong tháng 9 năm 2015, Quốc Hội Nhật Bản thông qua Đạo Luật An Ninh Quốc Gia cho phép Nhật sử dụng quyền phòng thủ tập thể và gửi quân tham chiến ở nước ngoài. Sự kiện này đánh dấu một chu kỳ lịch sử chiến tranh và hòa bình để Nhật trở thành quốc gia có hệ thống quốc phòng bình thường như các nước khác trên thế giới.

Nguyên nhân chính của sự thay đổi cốt lõi này rõ ràng là do sự trỗi dậy “hung hăng” của Trung Quốc đã đánh thức tinh thần võ sĩ đạo yên giấc từ năm 1945. Tuyên Bố của các Ngoại Trưởng G7 cũng nằm trong bối cảnh đó và lót đường cho Bản Tuyên bố của nguyên thủ G7 trong tháng 5 sắp tới. Phán quyết của Tòa Trọng Tài cho vụ kiện “Đường Lưỡi bò” của Phi Luật Tân dự đoán sẽ được ban hành trong tháng 6. Cả Trung Quốc lẫn Nhật Bản đều đã tiến hành những bước xoay trục trong quan hệ ngoại giao không thể nào quay đầu trở lại. Tình hình an ninh tại châu Á – Thái Bình Dương trong những ngày tháng sắp tới một phần lớn sẽ phụ thuộc vào thái độ của hai con cọp này có thể được xem nếu không là kẻ thù truyền kiếp thì cũng là đối thủ truyền kỳ.

Nhưng có một sự khác biệt rất lớn giữa hai nước. Nhật Bản đã chọn một thể chế dân chủ, đa nguyên, đa đảng, văn minh, tiến bộ và nhân bản và chính người dân Nhật Bản sẽ không bao giờ cho phép chính quyền của họ quay đầu lại với quá khứ quân phiệt đen tối sẵn sàng dùng vũ lực để bành trướng chủ quyền. Trong khi đó Trung Quốc vẫn đi theo con đường cộng sản, độc tài, độc quyền, lỗi thời, bao cấp và tàn bạo và cho dù có muốn đi nữa thì người dân Trung Quốc cũng không thể nào ngăn cản được dã tâm tranh bá đồ vương mà Đảng Cộng Sản Trung Quốc đang theo đuổi với một tương lai chết chóc đầy thảm khốc.

Việt Nam cũng chọn đi theo con đường của Trung Quốc và hậu quả là gì? 40 năm sau chiến tranh, GDP mỗi đầu người của Nhật tăng từ 200 Mỹ kim vào năm 1955 lên gần 11,465 Mỹ kim trong năm 1985 so với Việt Nam là 239 Mỹ kim trong năm 1985 và 2,052 vào năm 2015. Đó chỉ là về mặt kinh tế còn chưa kể văn hóa, giáo dục, xã hội và nhất là tinh thần yêu nước biết quan tâm đến tương lai, vận mệnh và chủ quyền lãnh thổ và lãnh hải của dân tộc ngày càng suy đồi và tuột dốc. Nếu không cấp bách thay đổi thể chế chính trị thì không bao lâu nữa Việt Nam cũng sẽ mất luôn chủ quyền ở Trường Sa vào tay Trung Quốc.

© Ls Nguyễn Văn Thân

TQ lập đội dân quân biển để đối phó với tàu cá vũ trang VN

Một chiếc thuyền của Việt Nam (trái) bị tàu Trung Quốc đâm và chìm gần quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp.    Các tin khác »

Trung Quốc đang thiết lập một đội dân quân biển theo mô hình ‘toàn diện’ ở Biển Đông ở đối phó với các tàu cá vũ trang của Việt Nam.

Defense World hôm 14/4 trích dẫn bài viết của China Military Online nói các tổ chức dân quân biển của Việt Nam và các nước khác có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông đã hoạt động từ nhiều năm nay.

Báo Trung Quốc nói các lực lượng dân quân biển của Việt Nam khiến cho ngư dân Trung Quốc bận tâm nhất vì có trang bị súng ngắn và súng tiểu liên.

Ngư dân Trung Quốc cũng cáo buộc ngư dân Việt là ‘tai mắt’ cho các lực lượng chức năng và hải quân Việt Nam, trong khi chuyên gia Trung Quốc cho rằng người dân Việt Nam ủng hộ cho ngư dân đánh bắt cá trái phép ở Biển Đông.

Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với Tân Hoa Xã hôm 9/3, ông Sheng Bin, Tổng cục trưởng Tổng cục Động viên Quốc phòng, thuộc Quân ủy Trung ương Trung Quốc nói: “Chúng ta phải tập trung vào việc xây dựng lực lượng dân quân biển, lực lượng dân quân phòng thủ bờ biển và biên giới, lực lượng dân quân phản ứng nhanh và các lực lượng dự bị mới để tạo thành một hệ thống quốc phòng linh động có thể phục vụ, đáp ứng với tình huống khẩn cấp và chiến đấu trong thời gian có chiến tranh”.

Các giới chức Trung Quốc cho rằng môi trường an ninh hàng hải ngày càng phức tạp, đòi hỏi phải có một lực lượng vũ trang biển để bảo vệ an toàn hàng hải và lợi ích của sự phát triển hàng hải.

Ông Liu Xin, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc ở tỉnh Hải Nam (PMC), người từng đưa ra chủ trương xây dựng lực lượng dân quân biển, được trích lời cho biết các quy định của PMC và các cơ quan dân sự khác liên quan đến việc tham gia vào lực lượng dân quân biển với các hoạt động phòng vệ đã được ban hành.

Theo VOA, Defense World, China Military Online

Lại nổ nhà máy hóa chất ở Trung Quốc, 9 người bị thương

Công tác thu dọn vẫn tiếp tục sau vụ nổ cách đây 10 ngày tại kho bãi ở Thiên Tân. (Hình: Getty Images/STR/AFP)

BẮC KINH, Trung Quốc (AP) - Một nhà máy hóa chất ở phía Đông Trung Quốc phát nổ vào tối Thứ Bảy, gây ra đám cháy lớn, chỉ một tuần sau khi có vụ nổ tương tự tại một nhà kho chứa hóa chất khiến hơn 100 người chết.

Có ít nhất 9 người bị thương trong vụ nổ đưa đến hỏa hoạn xảy ra lúc 8 giờ 50 tối tại nhà máy Runxing Chemical Company, ở huyện Huantai, tỉnh Sơn Đông, theo Tân Hoa Xã, cơ quan thông tấn nhà nước Trung Quốc.

Hàng chục xe cứu hỏa đã được đưa đến để dập tắt ngọn lửa này, theo tin trên.

Cửa sổ của các nhà trong làng đều bị vỡ và trong phạm vi hai cây số người ta có thể cảm nhận được sức rung chuyển.

Hiện chưa rõ là loại hóa chất nào có ở cơ xưởng này vào lúc xảy ra vụ nổ. Sơn Đông là một tỉnh trực thuộc Zibo, và đây là một khu vực chứa nhiều dầu và hóa chất.

Vụ nổ xảy ra tiếp theo tai nạn tại một nhà kho chứa hóa chất ở cảng Thiên Tân hôm 12 Tháng Tám. Có ít nhất 121 người thiệt mạng trong vụ nổ đó, trong khi còn 54 người khác mất tích.

Vụ nổ tại Thiên Tân còn đang được điều tra tuy rằng các nguồn tin từ cơ quan truyền thông nhà nước cho hay nhà kho này chứa chất sodium cyanide rất độc cũng như các hóa chất nguy hiểm khác, ở quá gần khu dân cư và có thể có giấy phép an toàn không hợp lệ.

Hai vụ nổ liên tục này đang tạo lo ngại về hiệu năng của các cơ quan thanh tra an toàn ở Trung Quốc. (V.Giang- TP)

Theo Người việt

Các nhà thương thuyết của Nam và Bắc Triều Tiên họp tới khuya

Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Nam Triều Tiên, Kim Kwan-Jin (phải), họp với phụ tá của lãnh tụ Bắc Triều Tiên tại làng đình chiến Bàn Môn Điếm, 22/8/2015.

Các nhà thương thuyết Nam và Bắc Triều Tiên thảo luận với nhau cho tới khuya hôm thứ bảy trong cuộc họp khẩn cấp cao nhằm tìm cách chấm dứt vụ đối đầu căng thẳng đã đưa hai nước kình địch này tới bờ vực chiến tranh.

Theo các giới chức Bộ Thống nhất của Nam Triều Tiên, cuộc họp diễn ra tại làng đình chiến Bàn Môn Điếm. Trong lúc sắp tới khuya, hãng tin Yonhap loan tin cuộc họp vẫn tiếp diễn.

Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Nam Triều Tiên Park Guen Hye và một viên phụ tá của lãnh tụ Bắc Triều Tiên Kim Jong Un tham dự cuộc họp này.

Chi tiết của cuộc họp không được tiết lộ theo yêu cầu của Bắc Triều Tiên.

Trước đó, Bắc Triều Tiên đe dọa tiến hành “một cuộc chiến tranh toàn diện” và dành cho miền Nam tới 5 giờ chiều giờ Bình Nhưỡng để ngưng các chương trình phát thanh tuyên truyền qua loa phóng thanh gần biên giới. Seoul không chịu làm như vậy, và thời hạn chót đã trôi qua mà không xảy ra sự việc rõ ràng nào.

Seoul bắt đầu lại chương trình phát thanh tuyên truyền hồi tuần trước lần đầu tiên trong vòng hơn 10 năm sau khi một vụ nổ mìn làm hai binh sĩ của Nam Triều Tiên bị thương. Bình Nhưỡng nói rằng họ xem những chương trình phát thanh đó là một sự tuyên chiến và đe dọa tấn công Nam Triều Tiên.

Trước đó trong ngày hôm nay, 8 chiếc chiến đấu cơ phản lực của Nam Triều Tiên và Mỹ đã thực hiện những vụ oanh kích mô phỏng trên lãnh thổ Nam Triều Tiên trong một hành động “biểu dương sức mạnh” chống lại những mối đe dọa của miền Bắc.

Hãng tin Yonhap của Nam Triều Tiên cho biết Bắc Triều Tiên đã bố trí thêm các loại vũ khí dọc theo biên giới để chuẩn bị cho một cuộc tấn công có thể xảy ra.

Lãnh tụ Bắc Triều Tiên hôm nay đã đặt lực lượng quân sự của nước ông trong tình trạng báo động cao và tuyên bố các khu vực tiền tuyến đang ở trong tình trạng “tương tự như chiến tranh.”

Nam và Bắc Triều Tiên trên lý thuyết vẫn còn ở trong tình trạng chiến tranh vì cuộc chiến Triều Tiên kết thúc năm 1953 với một hiệp định đình chiến chứ không phải hòa ước.

Ông Min Kyung Wook, phát ngôn viên Tổng thống Nam Triều Tiên, hôm nay tuyên bố Seoul “đã sẵn sàng để ứng phó một cách mạnh mẽ đối với bất kỳ hành vi gây hấn nào của Bắc Triều Tiên.”

Các giới chức quốc phòng Mỹ cho biết cuộc tập trận chung hàng năm của quân đội Mỹ và Nam Triều Tiên đã tạm ngưng hôm thứ năm sau khi Seoul và Bình Nhưỡng pháo kích lẫn nhau dọc theo biên giới phía tây.

Theo VOA

Triều Tiên hội đàm giữa lúc căng thẳng

Binh lính Nam Hàn cạnh trạm kiểm soát trên cầu Thống Nhất dẫn vào Bàn Môn Điếm

Giới chức hai miền Triều Tiên sắp có cuộc hội đàm cấp cao giữa lúc căng thẳng gia tăng, văn phòng tổng thống Nam Hàn cho biết.

Các quan chức cao cấp từ hai nước sẽ gặp mặt tại làng đình chiến Bàn Môn Điếm ở biên giới vào 9g GMT (tức 4 giờ chiều, giờ Việt Nam) ngày 22/8, Nhà Xanh cho biết.

Bắc Hàn đã đe dọa sẽ có ‘hành động quân sự mạnh mẽ’ nếu Nam Hàn không ngưng các đợt phát thanh tuyên truyền chống Bình Nhưỡng ở khu vực biên giới.

Bắc Hàn đã tuyên bố ‘tình trạng bán chiến tranh’ sau cuộc đọ pháo giữa hai miền hôm 20/8, hãng thông tấn KCNA nói.

Nam Hàn cho biết các đại diện của Seoul tham dự đối thoại sẽ bao gồm cố vấn an ninh quốc gia Kim Kwang-jin và Bộ trưởng Thống nhất Hong Yong-pyo.

Bắc Hàn sẽ cử hai quan chức cấp cao Hwang Pyong-so và Kim Yong-gon.

Bắc Hàn trước đó đã ấn định hạn chót cho việc Nam Hàn gỡ bỏ loa phóng thanh, vốn đã phát đi bản tin, dự báo thời tiết và âm nhạc từ miền Nam tại khu vực biên giới.

Nam Hàn đã sơ tán gần 4.000 người dân khỏi khu vực biên giới và cảnh báo sẽ ‘đáp trả thẳng tay' trước các động thái gây hấn của miền Bắc.

Trước đó, các máy bay chiến đấu của Hoa Kỳ và Nam Hàn đã tập trận chung gần khu vực biên giới.

Hai miền Triều Tiên trên danh nghĩa vẫn đang trong tình trạng chiến tranh.

Cuộc chiến năm 1950-1953 kết thúc với một lệnh đình chiến, thay vì một hiệp định hòa bình.

Năm 2004, Nam và Bắc Hàn đã đạt được một thỏa thuận gỡ bỏ loa phóng thanh tuyên truyền tại khu vực biên giới.

Các chương trình phát thanh là một phần của hoạt động chiến tranh tâm lý để cung cấp tin tức bên ngoài cho binh sĩ Bắc Hàn và cư dân khu vực biên giới, theo Thời báo Triều Tiên của Nam Hàn.

Nam Hàn đã tái khởi động việc phát thanh ngày 10/8 nhằm đáp trả việc hai binh sĩ Nam Hàn bị thương trong một vụ nổ mìn ở vùng phi quân sự mà Seoul đổ lỗi cho Bình Nhưỡng.

Các giới chức quân sự cho biết Bắc Hàn cũng đã khởi động lại việc phát thanh tuyên truyền chống Nam Hàn ngày sau đó.

Tuy nhiên, một số thông tin cho biết rằng chất lượng các loa phóng thanh của Bắc Hàn chất lượng quá kém nên không thể biết được họ đang phát gì.

Nam Hàn trước đây đã đe dọa sẽ khởi động lại chương trình phát thanh trong năm 2010 nhưng cuối cùng đã không thực hiện.

Thay vào đó, Nam Hàn sử dụng chương trình phát sóng FM nhắm vào miền Bắc.

Theo BBC

Vụ nổ Thiên Tân: Khí độc theo gió lan đến Bắc Kinh, Hà Bắc, Sơn Đông, bán đảo Triều Tiên và cả Nhật Bản

Hình trên bản đồ vệ tinh sau vụ nổ tại Thiên Tân, cho thấy chất gây ô nhiễm đã lan đến Bắc Kinh, Hà Bắc, Sơn Đông, … Ảnh mây màu vàng là vùng nước mưa nhiễm chất độc hại. (Nguồn: Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung)

Sau vụ nổ Thiên Tân hôm 12/8, một nhóm các nhà nghiên cứu của Nhật đã phân tích bản đồ vệ tinh và phát hiện khí độc không chỉ theo gió lan đến Bắc Kinh, Hà Bắc, Sơn Đông, … mà còn đến cả bán đảo Triều Tiên và Nhật Bản. Theo dự tính thời gian, khí độc sẽ lan đến khu Quảng trường Thiên An Môn trong khoảng 2 tuần nữa. Điều quan trọng là khu vực này đang chuẩn bị hoạt động duyệt binh quy mô lớn.

Khí độc lan đến Bắc Kinh, Hà Bắc, …, giới truyền thông nhà nước Trung Quốc né tránh đưa tin

Theo truyền thông Nhật Bản, sau khi xảy ra sự cố Thiên Tân, đã xuất hiện những đám khói bụi mang theo chất ô nhiễm lan tràn vào trong bầu khí quyển. Nhóm nghiên cứu của Đại học Yamagata và Đại học Đông Bắc, qua phân tích hình ảnh chụp được từ vệ tinh nhân tạo MODIS của NASA, đã phát hiện rằng cho đến tận ngày 16/8, chất độc ô nhiễm vẫn tiếp tục lan tỏa trong bầu không khí.

Đồng thời, có những đám bụi chất ô nhiễm với hạt vật chất loại cực nhỏ (PM2.5) bay theo gió và có khả năng lan đến tận Nhật Bản. Phân tích này do các giáo sư thuộc Bộ phận phụ trách khoa học Đại học Yamagata và Trung tâm nghiên cứu Đông Bắc Á của Đại học Đông Bắc thực hiện.

Hình trên bản đồ vệ tinh sau vụ nổ tại Thiên Tân, cho thấy chất gây ô nhiễm đã lan đến Bắc Kinh, Hà Bắc, Sơn Đông, … Ảnh mây màu vàng là vùng nước mưa nhiễm chất độc hại. (Nguồn: Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung) Theo hình ảnh vệ tinh, đến ngày 16/8, ô nhiễm càng thêm nghiêm trọng, có thể thấy rõ mây mù đang tiếp tục tỏa ra. Khu vực màu vàng cho thấy trong nước mưa có chất độc. (Nguồn: Internet)

Trong hình ảnh vệ tinh chụp ngày 12/8, người ta không thấy chất ô nhiễm trong không khí vùng phụ cận thành phố Thiên Tân, nhưng đến ngày 13/8 thì có thể thấy rõ chất ô nhiễm từ khu bến cảng ở gần Thiên Tân tràn về phía vịnh Bột Hải. Sau đó, chất ô nhiễm tiếp tục lan rộng đến gần bán đảo Triều Tiên, do ảnh hưởng của áp suất thấp nên bị chặn lại, rồi từ vịnh Bột Hải di chuyển về hướng biển Nhật Bản. Đến ngày 16/8, ô nhiễm càng thêm nghiêm trọng, có thể thấy rõ mây mù đang tiếp tục tỏa ra.

Giáo sư Liễu Trạch nói: “Nó hoàn toàn khác với bụi cát vàng bay đến Nhật trong mùa xuân và thu, hiện nay do cản trở bởi áp suất cao ở Thái Bình Dương nhưng chất ô nhiễm vẫn có thể từ từ lan về hướng Nhật Bản.”

Đối với kết quả phân tích từ phía Nhật Bản, Thời báo Hoàn Cầu, một công cụ truyền thông của chính quyền Trung Quốc, đã đưa tin không đúng khi có bài “Quan trắc Nhật Bản nhận thấy chất ô nhiễm trong không khí sau vụ nổ ở Thiên không ảnh hưởng đến Nhật Bản”. Ngoài ra, truyền thông Trung Quốc chỉ đưa tin sau vụ nổ Thiên Tân có chất ô nhiễm trong không khí di chuyển về phía đông, họ không hề nhắc đến chất ô nhiễm đã lan rộng ra xung quanh thành phố Thiên Tân.

Theo bản đồ vệ tinh, ngày thứ 2 sau sự cố nổ, chất ô nhiễm không khí đã lan đến các khu vực Bắc Kinh, Hà Bắc, Sơn Đông, … Thế nhưng chính quyền Thiên Tân và giới truyền thông luôn cho rằng “mấy ngày qua chỉ có gió hướng về phía tây và đông bắc, không có ảnh hưởng gì đến Bắc Kinh”. Phát biểu này bị cư dân mạng mỉa mai: Thiên Tân muốn nói với Bắc Kinh “mong lãnh đạo yên tâm”.

Hiện tượng bất thường từ trận mưa sau vụ nổ, chính quyền phủ nhận nguyên nhân

Ngày 20/8, ông Điền Vi Dũng, phụ trách Trung tâm ứng cứu bảo vệ môi trường cho biết, trong 26 điểm khu vực cảnh giới có 19 điểm kiểm tra có cyanide, trong đó 8 điểm vượt tiêu chuẩn quá 356 lần so với tiêu chuẩn quốc gia.

Theo tin từ trang Tài Tân, phóng viên thấy trên đường Hoàng Hải ở khu dân cứ mới Thụy Hải xuất hiện nhiều mảng bọt trắng sau cơn mưa hôm 18/8. Người phóng viên có cảm giác mặt và tay nóng ran lên khi tiếp xúc với các đám bọt trắng này, mặc dù chưa rõ nguyên nhân xuất hiện những mảng bọt màu trắng là gì. Trước đó, nhiều phóng viên đi qua hiện trường vụ nổ cũng xác nhận có cảm thấy hiện tượng này.

Về hiện tượng xuất hiện những đám bọt trắng trong cơn mưa, Thị trưởng Thiên Tân cho rằng “đây là hiện tượng bình thường khi mưa, lúc nào có mưa cũng xuất hiện”.

Chính quyền Thiên Tân giải thích rằng: “Chuyện cá chết không liên quan đến vụ nổ, vì khi kiểm tra không thấy có chất xyanua. Năm ngoái cũng có hiện tượng này, nguyên nhân cá chết là do thiếu không khí.” Ruộng muối ở Trường Lô, Thiên Tân. (Nguồn: YouTube)

Truyền thông tại Trung Quốc đưa tin, hàng loạt xác cá nổi đầy ven sông Hải Hà, vịnh Bột Hải, thuộc Đường Cô – Thiên Tân, bốc mùi hôi nồng nặc. Hiện tượng này xuất hiện tại khu cửa sông tại Tân Hải, cách trung tâm vụ nổ khoảng 6 km.

Chính quyền Thiên Tân giải thích rằng: “Chuyện cá chết không liên quan đến vụ nổ, vì khi kiểm tra không thấy có chất xyanua. Năm ngoái cũng có hiện tượng này, nguyên nhân cá chết là do thiếu không khí.”

Nước ở Thiên Tân: Xyanua vượt quá mức an toàn cho phép 277 lần

Vào ngày 19/8, cơ quan bảo vệ môi trường Thiên Tân cho biết, kiểm tra đo lường cho thấy lượng cyanide trong nước sông và nước biển các vùng xung quanh khu vực xảy ra vụ nổ đã tăng vọt. Kiểm tra trong đường thoát nước mưa cũng thấy mức độ xyanua gấp 277 lần mức tiêu chuẩn.

Tuy nhiên, hôm thứ Ba (18/8), lãnh đạo cơ quan y tế cho biết nước uống ở Thiên Tân đạt tiêu chuẩn an toàn quốc gia.

Chính quyền Trung Quốc cũng đã xác nhận, trước khi xảy ra vụ nổ, trong kho chứa 700 tấn natri xyanua. Trong khi đó, hôm thứ Tư tuần này (19/8), chính quyền Thiên Tân tuyên bố rằng, sau vài ngày điều tra, họ đã xác định trong kho nổ có ít nhất 2.500 tấn với 40 loại hóa chất nguy hiểm. Trong đó, 1.300 tấn hóa chất tiềm ẩn khả năng cháy nổ cao, gồm ammonium nitrate và kali nitrat, 500 tấn chất dễ cháy gồm natri và kali, và 700 tấn chất cực độc, chủ yếu là natri xyanua.

Liệu chất độc có nhiễm vào muối ở Thiên Tân?

Sau vụ nổ, người dân ở nhiều nơi tại Trung Quốc đều đặt câu hỏi liệu ruộng muối Trường Lô ở Thiên Tân có bị nhiễm độc nguy hiểm?

Được biết, ruộng muối Trường Lô ở khu mới Tân Hải là ruộng muối có sản lượng lớn nhất ở Trung Quốc, chiếm 1/4 tổng sản lượng muối biển ở Trung Quốc.

Cư dân mạng Trung Quốc cho biết, để đảm bảo an toàn, không nên mua muối ăn ở Thiên Tân; cố gắng mua muối sản xuất trước ngày 12/8.

Chính quyền bác bỏ thông tin có khí độc thần kinh

Theo Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), đội kiểm tra sinh hóa của đội phòng chữa cháy Bắc Kinh đã tiến hành lấy mẫu không khí khu vực trung tâm vụ nổ.

Ở cách trung tâm vụ nổ 500 mét, thiết bị kiểm soát cầm tay của hệ thống giám sát xe hiển thị khí độc trong không khí đã vượt quá mức cao nhất mà máy có thể đo được.

Phó trung đoàn phòng chữa cháy thuộc công an Bắc Kinh, ông Lý Hưng Hoa, cho biết: “Kết quả đo lường hôm qua và hôm nay đều giống nhau, đều là 2 loại khí độc là natri xyanua và khí độc loại ảnh hưởng thần kinh. Chỉ số cả 2 loại đều đến mức cao nhất.”

Chuyên gia của phòng thực nghiệm giám định sự cố cho biết: “Natri xyanua có độc tính cực mạnh, chỉ cần nhiễm vào chỗ bị thương ở da hoặc hít thở vào hay uống vào hơn chục miligam là mất mạng.”

Theo tìm hiểu, lượng nguy hiểm tính mạng của natri xyanua là 1,5 mg/kg (trọng lượng cơ thể), với một người nặng 80 cân, cần 120mg natri xyanua là có thể gây tử vong; còn hơn 10 miligam natri xyanua có thể làm mất mạng một đứa trẻ.

Khi kiểm tra không khí khu trung tâm vụ nổ, ngoài natri xyanua, còn có loại khí độc thần kinh, theo các chuyên gia cho biết, nhiều loại hóa chất nguy hiểm ở khu vực bị nổ đều có thể biến thành loại chất khí độc thần kinh này.

Ông Lý Hưng Hoa nói: “Những chất này gặp muối hoặc kiềm có thể biến thành thể khí có tính độc thần kinh, như natri xyanua và một số sodium sulfide, ngoài ra một số chất trong khi nổ gặp nhiệt độ cao sẽ sinh phản ứng hóa học, sinh ra chất khí độc, ví dụ như dimethyl disulfide. Khí độc thần kinh là chất khí mà một khi người hít vào sẽ tác động lên tế bào thần kinh, tác động đến hệ hô hấp và tim gây tử vong.”

Sau vụ nổ, ở Hải Hà, vịnh Bột Hải, thuộc Đường Cô – Thiên Tân, bỗng chết rất nhiều cá, mùi hôi bốc nồng nặc. Phía chính quyền giải thích “cá chết không liên quan đến vụ nổ”. (Nguồn: Internet)

Phó cục trưởng Cục phòng cháy chữa cháy Bộ Công an Ngưu Dược Quang nói, hơn 40 loại hoá chất độc hại, tình hình trước mắt tìm hiểu được có amoni nitrat, kali nitrat, đây đều là loại chất nổ, số lượng là vô cùng lớn. Ngưu Dược Quang cho biết, lượng chất nguy hiểm tại hiện trường hiện có thể xác định là khoảng 3.000 tấn.

Tuy nhiên, ngày 19/8, Tân Hoa Xã đã cố tình bác bỏ tin từ CCTV, cho rằng “việc xác nhận hiện trường vụ nổ có chất độc thần kinh là hoàn toàn sai lầm.”

Theo thông tin báo chí và dư luận, mức độ nguy hiểm tại hiện trường vụ nổ không thể lường được, vì chủng loại và số lượng hàng hóa nguy hiểm ở mức ngoài sức tưởng tượng của mọi người.

Những nghi vấn xoay quanh vụ nổ Thiên Tân là cố ý và phe cánh của cựu lãnh đạo Giang Trạch Dân đứng sau thảm họa này

Giả thuyết cho rằng các vụ nổ tại Thiên Tân là cố ý đã được lưu truyền mạnh mẽ trên các hãng truyền thông tiếng Trung ở nước ngoài từ ngay sau khi xảy ra các vụ nổ.

Một nguồn tin thân cận với chính quyền Bắc Kinh nói với Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung rằng: “Sau khi xảy ra vụ việc Thiên Tân, ông Tập Cận Bình không thể ngủ được trong hai đêm liền.” Nguồn tin này có ý ám chỉ rằng ông Tập nghi ngờ ông Giang Trạch Dân là người đứng sau vụ nổ kinh hoàng tại thành phố Thiên Tân.

Trang tin Bác Tấn (Boxun) đã trích dẫn một nguồn tin độc quyền cho biết “các vụ nổ đã được kích hoạt bởi một chiếc xe chứa đầy thuốc nổ … chiếc xe tải này được đậu rất cẩn thận bên cạnh nhà kho, ở vị trí gần nhất với các vật liệu dễ cháy. Những người trên chiếc xe đó nhanh chóng rời đi, và khoảng 15 phút sau vụ nổ diễn ra, kích hoạt một loạt các vụ nổ.”

Các bài viết trên trang Bác Tấn và trên một số hãng truyền thông ở Hồng Kông đã chỉ ra mối liên kết của các vụ nổ này với ông Giang Trạch Dân.

Ông Lin Feng, biên tập viên Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung cho biết, người của ông Giang chuyên cung cấp các thông tin và tin đồn cho các ấn phẩm truyền thông ở nước ngoài, và nếu ông Giang đứng đằng sau các vụ nổ, ông này sẽ muốn việc đó được công bố.

Ngoài ra, một bài báo trên trang Bowen Press đăng tải hôm 14/8 tiết lộ rằng, sau khi kết thúc hội nghị Bắc Đới Hà hàng năm, ông Tập thường đi đường vòng ghé qua Thiên Tân để khảo sát cũng như truyền đạt lại tuyên bố nội dung đạt được trong hội nghị Bắc Đới Hà. Ngoài ra, sau Đại hội toàn quốc lần thứ 18, ông Tập Cận Bình đã bị ám sát hụt 6 lần, và các kết quả điều tra đều cho thấy là do người trong nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) âm mưu thực hiện.

Theo Bowen Press, ông trùm giấu mặt của công ty Thụy Hải là thông gia của Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Trương Cao Lệ, một người thuộc phe cánh của ông Giang.

Bất ổn xã hội này sẽ khiến giới lãnh đạo Trung Quốc bị trách cứ và nhận chỉ trích từ phía dư luận, tạo ra các tình thế nhằm hạn chế quyền lực của ông Tập Cận Bình trong ĐCSTQ. Đây cũng là điều phe đối lập với ông Tập mong muốn.

Theo Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung

Tinh Vệ, Mộc Lan biên dịch và tổng hợp
Theo Đại Kỷ Nguyên